Махабхарата
Гандхари оплакивает Дурьодхану11.17.5-8
9917 / 15823
Махабхарата · 11.17.5-8
Деванагари

उपस्थिते ऽस्मिन् संग्रामे ज्ञातीनां संक्षये विभो ॥
माम् अयं प्राह वार्ष्णेय प्राञ्जलिर् नृपसत्तमः ॥
अस्मिञ् ज्ञातिसमुद्धर्षे जयम् अम्बा ब्रवीतु मे ॥
इत्य् उक्ते जानती सर्वम् अहं स्वं व्यसनागमम् ॥
अब्रुवं पुरुषव्याघ्र यतो धर्मस् ततो जयः ॥
यथा न युध्यमानस् त्वं संप्रमुह्यसि पुत्रक ॥
ध्रुवं शस्त्रजितांल् लोकान् प्राप्तास्य् अमरवद् विभो ॥
इत्य् एवम् अब्रुवं पूर्वं नैनं शोचामि वै प्रभो ॥
धृतराष्ट्रं तु शोचामि कृपणं हतबान्धवम् ॥

Транслитерация (IAST)

upasthite 'smin saṃgrāme jñātīnāṃ saṃkṣaye vibho ||
mām ayaṃ prāha vārṣṇeya prāñjalir nṛpasattamaḥ ||
asmiñ jñātisamuddharṣe jayam ambā bravītu me ||
ity ukte jānatī sarvam ahaṃ svaṃ vyasanāgamam ||
abruvaṃ puruṣavyāghra yato dharmas tato jayaḥ ||
yathā na yudhyamānas tvaṃ saṃpramuhyasi putraka ||
dhruvaṃ śastrajitāṃl lokān prāptāsy amaravad vibho ||
ity evam abruvaṃ pūrvaṃ nainaṃ śocāmi vai prabho ||
dhṛtarāṣṭraṃ tu śocāmi kṛpaṇaṃ hatabāndhavam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
उपस्थिते अस्मिन् संग्रामेupasthite asmin saṃgrāmeкогда приблизилась эта битва; перед этим сражением
ज्ञातीनाम् संक्षये विभोjñātīnām saṃkṣaye vibhoпри гибели родичей, владыка; при истреблении рода
माम् अयम् प्राहmām ayam prāhaмне он сказал; он обратился ко мне
वार्ष्णेयvārṣṇeyaВаршнея; о Кришна
प्राञ्जलिः नृपसत्तमःprāñjaliḥ nṛpasattamaḥсо сложенными ладонями, лучший царь; сложив руки
अस्मिन् ज्ञाति समुद्धर्षेasmin jñāti samuddharṣeв этом столкновении родичей; в битве родни
जयम् अम्बा ब्रवीतु मेjayam ambā bravītu meпобеду, мать, скажи мне; пожелай мне победы
इति उक्तेiti ukteкогда так было сказано; после этих слов
जानती सर्वम् अहम्jānatī sarvam ahamзная всё я; я, всё понимая
स्वम् व्यसन आगमम्svam vyasana āgamamприход своего бедствия; наступление моей беды
अब्रुवम् पुरुषव्याघ्रabruvam puruṣavyāghraсказала, тигр среди людей; ответила, герой
यतः धर्मः ततः जयःyataḥ dharmaḥ tataḥ jayaḥгде дхарма, там победа; победа там, где правда
यथा न युध्यमानः त्वम्yathā na yudhyamānaḥ tvamпока ты сражаешься; если в бою ты
संप्रमुह्यसि पुत्रकsaṃpramuhyasi putrakaне впадаешь в заблуждение, сынок; не теряешь разум
ध्रुवम् शस्त्र जितान् लोकान्dhruvam śastra jitān lokānнесомненно миры, оружием завоёванные; миры воинов
प्राप्ता असि अमरवत् विभोprāptā asi amaravat vibhoдостигнешь как бессмертный, владыка; обретёшь как бог
इति एवम् अब्रुवम् पूर्वम्iti evam abruvam pūrvamтак я прежде сказала; это сказала раньше
न एनम् शोचामि वै प्रभोna enam śocāmi vai prabhoне его оплакиваю, господин; не о нём скорблю
धृतराष्ट्रम् तु शोचामिdhṛtarāṣṭram tu śocāmiно Дхритараштру оплакиваю; о Дхритараштре скорблю
कृपणम् हत बान्धवम्kṛpaṇam hata bāndhavamжалкого, с убитыми родичами; несчастного без близких
Литературный перевод

«Когда приблизилась эта битва, это истребление родичей, о владыка, он, лучший из царей, сложив ладони, сказал мне, о Варшнея: “Мать, пожелай мне победы в этой битве родни”. Когда он так сказал, я, зная всё и понимая приход собственного бедствия, ответила, о тигр среди людей: “Где дхарма, там победа. Если, сражаясь, ты не потеряешь разум, сынок, ты непременно достигнешь миров, завоёванных оружием, словно бессмертный”. Так я сказала ему прежде, и теперь, господин, я скорблю не о нём; я скорблю о несчастном Дхритараштре, лишённом родичей».

Версия

201bb7b8278a · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:06:01 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами