Махабхарата
Слова Кунти и скорбь Юдхиштхиры12.6.9-12
9987 / 15823
Махабхарата · 12.6.9-12
Деванагари

इत्य् उक्तो धर्मराजस् तु मात्रा बाष्पाकुलेक्षणः ॥
उवाच वाक्यं धर्मात्मा शोकव्याकुलचेतनः ॥
भवत्या गूढमन्त्रत्वात् पीडितो ऽस्मीत्य् उवाच ताम् ॥
शशाप च महातेजाः सर्वलोकेषु च स्त्रियः ॥
न गुह्यं धारयिष्यन्तीत्य् अतिदुःखसमन्वितः ॥
स राजा पुत्रपौत्राणां संबन्धिसुहृदां तथा ॥
स्मरन्न् उद्विग्नहृदयो बभूवास्वस्थचेतनः ॥
ततः शोकपरीतात्मा सधूम इव पावकः ॥
निर्वेदम् अकरोद् धीमान् राजा संतापपीडितः ॥

Транслитерация (IAST)

ity ukto dharmarājas tu mātrā bāṣpākulekṣaṇaḥ ||
uvāca vākyaṃ dharmātmā śokavyākulacetanaḥ ||
bhavatyā gūḍhamantratvāt pīḍito 'smīty uvāca tām ||
śaśāpa ca mahātejāḥ sarvalokeṣu ca striyaḥ ||
na guhyaṃ dhārayiṣyantīty atiduḥkhasamanvitaḥ ||
sa rājā putrapautrāṇāṃ saṃbandhisuhṛdāṃ tathā ||
smarann udvignahṛdayo babhūvāsvasthacetanaḥ ||
tataḥ śokaparītātmā sadhūma iva pāvakaḥ ||
nirvedam akarod dhīmān rājā saṃtāpapīḍitaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
इति उक्तः धर्म राजः तुiti uktaḥ dharma rājaḥ tuтак сказанный Дхармараджа же; услышав это
मात्रा बाष्प आकुल ईक्षणःmātrā bāṣpa ākula īkṣaṇaḥматерью, с глазами полными слёз; со слезами
उवाच वाक्यम् धर्म आत्माuvāca vākyam dharma ātmāсказал речь праведнодушный; произнёс слова
शोक व्याकुल चेतनःśoka vyākula cetanaḥс сознанием, смятённым скорбью; потрясённый горем
भवत्या गूढ मन्त्रत्वात्bhavatyā gūḍha mantratvātиз-за твоего скрытого совета; из-за сокрытой тайны
पीडितः अस्मि इतिpīḍitaḥ asmi itiя мучим, так; я страдаю
उवाच ताम्uvāca tāmсказал ей; ответил ей
शशाप च महा तेजाःśaśāpa ca mahā tejāḥи проклял великосияющий; могучий духом
सर्व लोकेषु च स्त्रियःsarva lokeṣu ca striyaḥи женщин во всех мирах; всех женщин
न गुह्यम् धारयिष्यन्ति इतिna guhyam dhārayiṣyanti itiони не будут хранить тайну, так; не удержат секрета
अति दुःख समन्वितःati duḥkha samanvitaḥсоединённый с чрезмерной болью; исполненный великого страдания
सः राजा पुत्र पौत्राणाम्saḥ rājā putra pautrāṇāmтот царь о сыновьях и внуках; вспоминая детей
संबन्धि सुहृदाम् तथाsaṃbandhi suhṛdām tathāа также родственниках и друзьях; близких и союзниках
स्मरन् उद्विग्न हृदयःsmaran udvigna hṛdayaḥвспоминая, с тревожным сердцем; встревоженный
बभूव अस्वस्थ चेतनःbabhūva asvastha cetanaḥстал с нездоровым сознанием; потерял душевный покой
ततः शोक परीत आत्माtataḥ śoka parīta ātmāзатем с душой, охваченной скорбью; объятый горем
स धूमः इव पावकःsa dhūmaḥ iva pāvakaḥкак огонь с дымом; словно дымящий огонь
निर्वेदम् अकरोत् धीमान्nirvedam akarot dhīmānотречение совершил мудрый; проникся отвращением
राजा संताप पीडितःrājā saṃtāpa pīḍitaḥцарь, мучимый жжением скорби; терзаемый страданием
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «Услышав это от матери, Дхармараджа, праведнодушный, с глазами, полными слёз, и сознанием, смятённым скорбью, сказал ей: “Из-за того, что ты скрыла эту тайну, я мучаюсь”. Исполненный чрезмерной боли, великосияющий царь проклял женщин во всех мирах, сказав, что они не будут хранить тайну. Вспоминая сыновей, внуков, родственников и друзей, тот царь встревожился сердцем и потерял душевный покой. Затем мудрый царь, душой охваченный скорбью и мучимый жжением страдания, словно дымящий огонь, проникся отрешением».

Версия

49133c8eb271 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:57:55 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами