Махабхарата
Юдхиштхира отвергает царство12.7.9-17
9990 / 15823
Махабхарата · 12.7.9-17
Деванагари

ते वयं पृथिवीहेतोर् अवध्यान् पृथिवीसमान् ॥
संपरित्यज्य जीवामो हीनार्था हतबान्धवाः ॥
आमिषे गृध्यमानानाम् अशुनां नः शुनाम् इव ॥
आमिषं चैव नो नष्टम् आमिषस्य च भोजिनः ॥
न पृथिव्या सकलया न सुवर्णस्य राशिभिः ॥
न गवाश्वेन सर्वेण ते त्याज्या य इमे हताः ॥
संयुक्ताः काममन्युभ्यां क्रोधामर्षसमन्विताः ॥
मृत्युयानं समारुह्य गता वैवस्वतक्षयम् ॥
बहु कल्याणम् इच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान् ॥
तपसा ब्रह्मचर्येण वन्दनेन तितिक्षया ॥
उपवासैस् तथेज्याभिर् व्रतकौतुकमङ्गलैः ॥
लभन्ते मातरो गर्भांस् तान् मासान् दश बिभ्रति ॥
यदि स्वस्ति प्रजायन्ते जाता जीवन्ति वा यदि ॥
संभाविता जातबलास् ते दद्युर् यदि नः सुखम् ॥
इह चामुत्र चैवेति कृपणाः फलहेतुकाः ॥
तासाम् अयं समारम्भो निवृत्तः केवलो ऽफलः ॥
यद् आसां निहताः पुत्रा युवानो मृष्टकुण्डलाः ॥
अभुक्त्वा पार्थिवान् भोगान् ऋणान्य् अनवदाय च ॥
पितृभ्यो देवताभ्यश् च गता वैवस्वतक्षयम् ॥

Транслитерация (IAST)

te vayaṃ pṛthivīhetor avadhyān pṛthivīsamān ||
saṃparityajya jīvāmo hīnārthā hatabāndhavāḥ ||
āmiṣe gṛdhyamānānām aśunāṃ naḥ śunām iva ||
āmiṣaṃ caiva no naṣṭam āmiṣasya ca bhojinaḥ ||
na pṛthivyā sakalayā na suvarṇasya rāśibhiḥ ||
na gavāśvena sarveṇa te tyājyā ya ime hatāḥ ||
saṃyuktāḥ kāmamanyubhyāṃ krodhāmarṣasamanvitāḥ ||
mṛtyuyānaṃ samāruhya gatā vaivasvatakṣayam ||
bahu kalyāṇam icchanta īhante pitaraḥ sutān ||
tapasā brahmacaryeṇa vandanena titikṣayā ||
upavāsais tathejyābhir vratakautukamaṅgalaiḥ ||
labhante mātaro garbhāṃs tān māsān daśa bibhrati ||
yadi svasti prajāyante jātā jīvanti vā yadi ||
saṃbhāvitā jātabalās te dadyur yadi naḥ sukham ||
iha cāmutra caiveti kṛpaṇāḥ phalahetukāḥ ||
tāsām ayaṃ samārambho nivṛttaḥ kevalo 'phalaḥ ||
yad āsāṃ nihatāḥ putrā yuvāno mṛṣṭakuṇḍalāḥ ||
abhuktvā pārthivān bhogān ṛṇāny anavadāya ca ||
pitṛbhyo devatābhyaś ca gatā vaivasvatakṣayam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ते वयम् पृथिवी हेतोःte vayam pṛthivī hetoḥтак мы ради земли; ради царства
अवध्यान् पृथिवी समान्avadhyān pṛthivī samānнеподлежащих убийству, равных земле; достойных почитания
संपरित्यज्य जीवामःsaṃparityajya jīvāmaḥоставив, живём; потеряв, остаёмся жить
हीन अर्थाः हत बान्धवाःhīna arthāḥ hata bāndhavāḥлишённые смысла, с убитыми родичами; обездоленные
आमिषे गृध्यमानानाम्āmiṣe gṛdhyamānānāmу жадных до мяса; гонящихся за добычей
अशुनाम् नः शुनाम् इवaśunām naḥ śunām ivaнас, как собак; подобных псам
आमिषम् च एव नः नष्टम्āmiṣam ca eva naḥ naṣṭamи добыча наша погибла; приманка утрачена
आमिषस्य च भोजिनःāmiṣasya ca bhojinaḥи поедатели добычи; и её пожиратели
न पृथिव्या सकलयाna pṛthivyā sakalayāне всей землёй; никакой всей землёй
न सुवर्णस्य राशिभिःna suvarṇasya rāśibhiḥне грудами золота; золотыми кучами
न गव अश्वेन सर्वेणna gava aśvena sarveṇaне всеми коровами и конями; всем скотом
ते त्याज्याः ये इमे हताःte tyājyāḥ ye ime hatāḥможно было оставить тех убитых; этих погибших
संयुक्ताः काम मन्युभ्याम्saṃyuktāḥ kāma manyubhyāmсоединённые с желанием и гневом; охваченные страстью
क्रोध अमर्ष समन्विताःkrodha amarṣa samanvitāḥсвязанные с яростью и нетерпимостью; гордыней
मृत्यु यानम् समारुह्यmṛtyu yānam samāruhyaвзойдя на колесницу смерти; на путь смерти
गताः वैवस्वत क्षयम्gatāḥ vaivasvata kṣayamушли в обитель Вайвасваты; к Яме
बहु कल्याणम् इच्छन्तःbahu kalyāṇam icchantaḥмного блага желая; желая счастья
ईहन्ते पितरः सुतान्īhante pitaraḥ sutānотцы стремятся к сыновьям; добиваются сыновей
तपसा ब्रह्मचर्येणtapasā brahmacaryeṇaаскезой и брахмачарьей; воздержанием
वन्दनेन तितिक्षयाvandanena titikṣayāпочитанием и терпением; поклонами и стойкостью
उपवासैः तथा इज्याभिःupavāsaiḥ tathā ijyābhiḥпостами и жертвами; обрядами поклонения
व्रत कौतुक मङ्गलैःvrata kautuka maṅgalaiḥобетами, торжествами, благими обрядами; счастливыми ритуалами
लभन्ते मातरः गर्भान्labhante mātaraḥ garbhānматери получают зародышей; зачинают детей
तान् मासान् दश बिभ्रतिtān māsān daśa bibhratiих десять месяцев носят; вынашивают
यदि स्वस्ति प्रजायन्तेyadi svasti prajāyanteесли благополучно рождаются; если рождение удачно
जाताः जीवन्ति वा यदिjātāḥ jīvanti vā yadiили если родившиеся живут; если дети выживают
संभाविताः जात बलाःsaṃbhāvitāḥ jāta balāḥпочтённые, ставшие сильными; возмужавшие
ते दद्युः यदि नः सुखम्te dadyuḥ yadi naḥ sukhamони дадут нам счастье; принесут радость
इह च अमुत्र चiha ca amutra caздесь и там; в этом и ином мире
एव इतिeva itiименно так; так
कृपणाः फल हेतुकाःkṛpaṇāḥ phala hetukāḥжалкие, ради плода; ожидающие награды
तासाम् अयम् समारम्भःtāsām ayam samārambhaḥих это начинание; все старания матерей
निवृत्तः केवलः अफलःnivṛttaḥ kevalaḥ aphalaḥпрекратилось, совершенно бесплодно; оказалось напрасным
यत् आसाम् निहताः पुत्राःyat āsām nihatāḥ putrāḥпотому что их сыновья убиты; ибо дети погибли
युवानः मृष्ट कुण्डलाःyuvānaḥ mṛṣṭa kuṇḍalāḥюные, с чистыми серьгами; красиво украшенные
अभुक्त्वा पार्थिवान् भोगान्abhuktvā pārthivān bhogānне насладившись царскими благами; не вкусив власти
ऋणानि अनवदाय चṛṇāni anavadāya caи долгов не отдав; не выплатив обязанностей
पितृभ्यः देवताभ्यः चpitṛbhyaḥ devatābhyaḥ caперед предками и богами; отцам и божествам
गताः वैवस्वत क्षयम्gatāḥ vaivasvata kṣayamушли в обитель Вайвасваты; к Яме
Литературный перевод

Мы ради земли оставили тех, кого нельзя было убивать, равных самой земле, и теперь живём лишённые смысла, с убитыми родичами. Мы были словно псы, жадные до мяса: и добыча наша погибла, и те, кто должен был её вкушать. Ни всей землёй, ни грудами золота, ни всеми коровами и конями нельзя было купить отказ от тех, кто теперь убит. Соединённые с желанием и гневом, с яростью и нетерпимостью, они взошли на колесницу смерти и ушли в обитель Вайвасваты. Отцы, желая великого блага, добиваются сыновей аскезой, брахмачарьей, почитанием и терпением; матери получают беременность постами, жертвами, обетами и благими обрядами и десять месяцев носят детей. Если они благополучно рождаются, если родившиеся живут, если, почтённые и окрепшие, они дадут нам счастье здесь и в ином мире — так думают жалкие люди, ожидая плода. Но все старания этих матерей оказались совершенно бесплодны: их юные сыновья, украшенные чистыми серьгами, убиты. Не вкусив царских благ и не отдав долгов предкам и богам, они ушли в обитель Вайвасваты».

Версия

927c0cc86499 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 15:01:42 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами