Махабхарата
Накула определяет истинное отречение12.12.25-32
10016 / 15823
Махабхарата · 12.12.25-32
Деванагари

स रत्नानि विचित्राणि संभृतानि ततस् ततः ॥
मखेष्व् अनभिसंत्यज्य नास्तिक्यम् अभिजल्पसि ॥
कुटुम्बम् आस्थिते त्यागं न पश्यामि नराधिप ॥
राजसूयाश्वमेधेषु सर्वमेधेषु वा पुनः ॥
य चान्ये क्रतवस् तात ब्राह्मणैर् अभिपूजिताः ॥
तैर् यजस्व महाराज शक्रो देवपतिर् यथा ॥
राज्ञः प्रमाददोषेण दस्युभिः परिमुष्यताम् ॥
अशरण्यः प्रजानां यः स राजा कलिर् उच्यते ॥
अश्वान् गाश् चैव दासीश् च करेणूश् च स्वलंकृताः ॥
ग्रामाञ् जनपदांश् चैव क्षेत्राणि च गृहाणि च ॥
अप्रदाय द्विजातिभ्यो मात्सर्याविष्टचेतसः ॥
वयं ते राजकलयो भविष्यामो विशां पते ॥
अदातारो ऽशरण्याश् च राजकिल्बिषभागिनः ॥
दुःखानाम् एव भोक्तारो न सुखानां कदा चन ॥
अनिष्ट्वा च महायज्ञैर् अकृत्वा च पितृस्वधाम् ॥
तीर्थेष्व् अनभिसंत्यज्य प्रव्रजिष्यसि चेद् अथ ॥
छिन्नाभ्रम् इव गन्तासि विलयं मारुतेरितम् ॥
लोकयोर् उभयोर् भ्रष्टो ह्य् अन्तराले व्यवस्थितः ॥

Транслитерация (IAST)

sa ratnāni vicitrāṇi saṃbhṛtāni tatas tataḥ ||
makheṣv anabhisaṃtyajya nāstikyam abhijalpasi ||
kuṭumbam āsthite tyāgaṃ na paśyāmi narādhipa ||
rājasūyāśvamedheṣu sarvamedheṣu vā punaḥ ||
ya cānye kratavas tāta brāhmaṇair abhipūjitāḥ ||
tair yajasva mahārāja śakro devapatir yathā ||
rājñaḥ pramādadoṣeṇa dasyubhiḥ parimuṣyatām ||
aśaraṇyaḥ prajānāṃ yaḥ sa rājā kalir ucyate ||
aśvān gāś caiva dāsīś ca kareṇūś ca svalaṃkṛtāḥ ||
grāmāñ janapadāṃś caiva kṣetrāṇi ca gṛhāṇi ca ||
apradāya dvijātibhyo mātsaryāviṣṭacetasaḥ ||
vayaṃ te rājakalayo bhaviṣyāmo viśāṃ pate ||
adātāro 'śaraṇyāś ca rājakilbiṣabhāginaḥ ||
duḥkhānām eva bhoktāro na sukhānāṃ kadā cana ||
aniṣṭvā ca mahāyajñair akṛtvā ca pitṛsvadhām ||
tīrtheṣv anabhisaṃtyajya pravrajiṣyasi ced atha ||
chinnābhram iva gantāsi vilayaṃ māruteritam ||
lokayor ubhayor bhraṣṭo hy antarāle vyavasthitaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सः रत्नानि विचित्राणिsaḥ ratnāni vicitrāṇiты, драгоценности разнообразные; богатства
संभृतानि ततः ततःsaṃbhṛtāni tataḥ tataḥсобранные отовсюду; накопленные
मखेषु अनभिसंत्यज्यmakheṣu anabhisaṃtyajyaв жертвах не раздав; не пожертвовав
नास्तिक्यम् अभिजल्पसिnāstikyam abhijalpasiбезверие говоришь; изрекаешь нечестие
कुटुम्बम् आस्थिते त्यागम्kuṭumbam āsthite tyāgamв принявшем семью отречение; при домохозяйстве
न पश्यामि नर अधिपna paśyāmi nara adhipaя не вижу, владыка людей; не нахожу
राजसूय अश्वमेधेषुrājasūya aśvamedheṣuв раджасуе и ашвамедхе; царских жертвах
सर्वमेधेषु वा पुनःsarvamedheṣu vā punaḥили снова в сарвамедхах; великих обрядах
ये च अन्ये क्रतवः तातye ca anye kratavaḥ tātaи какие другие жертвы, дорогой; обряды
ब्राह्मणैः अभिपूजिताःbrāhmaṇaiḥ abhipūjitāḥбрахманами почитаемые; высоко ценимые
तैः यजस्व महाराजtaiḥ yajasva mahārājaими жертвуй, великий царь; совершай их
शक्रः देव पतिः यथाśakraḥ deva patiḥ yathāкак Шакра, владыка богов; подобно Индре
राज्ञः प्रमाद दोषेणrājñaḥ pramāda doṣeṇaпо вине небрежности царя; из-за ошибки правителя
दस्युभिः परिमुष्यताम्dasyubhiḥ parimuṣyatāmразбойниками ограбляемых; подданных
अशरण्यः प्रजानाम् यःaśaraṇyaḥ prajānām yaḥкто не защитник существ; не прибежище людей
सः राजा कलिः उच्यतेsaḥ rājā kaliḥ ucyateтот царь Кали называется; бедствием
अश्वान् गाः च एवaśvān gāḥ ca evaконей и коров именно; коней с коровами
दासीः चdāsīḥ caи служанок; служанок
करेणूः च सु अलंकृताःkareṇūḥ ca su alaṃkṛtāḥи слоних хорошо украшенных; украшенных слониц
ग्रामान् जनपदान् च एवgrāmān janapadān ca evaдеревни и области; страны
क्षेत्राणि च गृहाणि चkṣetrāṇi ca gṛhāṇi caи поля, и дома; имущество
अप्रदाय द्विजातिभ्यःapradāya dvijātibhyaḥне отдав дваждырождённым; не пожертвовав
मात्सर्य आविष्ट चेतसःmātsarya āviṣṭa cetasaḥс сознанием, охваченным скупостью; завистью
वयम् ते राज कलयःvayam te rāja kalayaḥмы твои царские Кали; подобные Кали-царям
भविष्यामः विशाम् पतेbhaviṣyāmaḥ viśām pateстанем, владыка народов; будем
अदातारः अशरण्याः चadātāraḥ aśaraṇyāḥ caне дающие и не защищающие; без щедрости
राज किल्बिष भागिनःrāja kilbiṣa bhāginaḥучастники царского греха; разделяющие вину
दुःखानाम् एव भोक्तारःduḥkhānām eva bhoktāraḥтолько страданий вкушающие; получающие боль
न सुखानाम् कदा चनna sukhānām kadā canaне счастья когда-либо; никогда радости
अनिष्ट्वा च महा यज्ञैःaniṣṭvā ca mahā yajñaiḥи не пожертвовав великими жертвами; не совершив
अकृत्वा च पितृ स्वधाम्akṛtvā ca pitṛ svadhāmи не сделав свадху предкам; долг отцам
तीर्थेषु अनभिसंत्यज्यtīrtheṣu anabhisaṃtyajyaв тиртхах не раздав; не пожертвовав
प्रव्रजिष्यसि चेत् अथpravrajiṣyasi cet athaесли затем уйдёшь; отречёшься
छिन्न अभ्रम् इव गन्ता असिchinna abhram iva gantā asiкак разорванное облако пойдёшь; исчезнешь
विलयम् मारुत ईरितम्vilayam māruta īritamк растворению, ветром гонимое; развеянное
लोकयोः उभयोः भ्रष्टःlokayoḥ ubhayoḥ bhraṣṭaḥиз обоих миров отпавший; потеряв оба мира
हि अन्तराले व्यवस्थितःhi antarāle vyavasthitaḥведь посередине стоящий; в промежутке
Литературный перевод

“Ты говоришь безверие, если, не раздав в жертвах разнообразные драгоценности, собранные отовсюду, называешь это отречением, приняв на себя семью, о владыка людей. Я не вижу в этом отречения. Совершай раджасую, ашвамедху, сарвамедху и другие жертвы, почитаемые брахманами, о дорогой; жертвуй ими, великий царь, как Шакра, владыка богов. Царя, по чьей небрежности подданных грабят разбойники и кто не является прибежищем людей, называют Кали. Если мы, с сознанием, охваченным скупостью, не отдадим дваждырождённым коней, коров, служанок, хорошо украшенных слоних, деревни, области, поля и дома, то станем твоими царями-Кали, о владыка народов. Не дающие, не защищающие, разделяющие царский грех, мы будем вкушать только страдания, но никогда — счастье. Если, не совершив великих жертв, не исполнив свадху предкам и не раздав даров в тиртхах, ты затем уйдёшь, то исчезнешь, как разорванное облако, гонимое ветром: отпав от обоих миров, ты окажешься посередине”».

Версия

d26dc45dbf63 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 15:17:25 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами