Махабхарата
Вьяса объясняет конкретные искупления12.36.1-12
10122 / 15823
Махабхарата · 12.36.1-12
Деванагари

व्यास उवाच
तपसा कर्मभिश् चैव प्रदानेन च भारत ॥
पुनाति पापं पुरुषः पूतश् चेन् न प्रवर्तते ॥
एककालं तु भुञ्जानश् चरन् भैक्षं स्वकर्मकृत् ॥
कपालपाणिः खट्वाङ्गी ब्रह्मचारी सदोत्थितः ॥
अनसूयुर् अधःशायी कर्म लोके प्रकाशयन् ॥
पूर्णैर् द्वादशभिर् वर्षैर् ब्रह्महा विप्रमुच्यते ॥
षड्भिर् वर्षैः कृच्छ्रभोजी ब्रह्महा पूयते नरः ॥
मासे मासे समश्नंस् तु त्रिभिर् वर्षैः प्रमुच्यते ॥
संवत्सरेण मासाशी पूयते नात्र संशयः ॥
तथैवोपरमन् राजन् स्वल्पेनापि प्रमुच्यते ॥
क्रतुना चाश्वमेधेन पूयते नात्र संशयः ॥
य चास्यावभृथे स्नान्ति के चिद् एवंविधा नराः ॥
ते सर्वे पूतपाप्मानो भवन्तीति परा श्रुतिः ॥
ब्राह्मणार्थे हतो युद्धे मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥
गवां शतसहस्रं तु पात्रेभ्यः प्रतिपादयन् ॥
ब्रह्महा विप्रमुच्येत सर्वपापेभ्य एव च ॥
कपिलानां सहस्राणि यो दद्यात् पञ्चविंशतिम् ॥
दोग्ध्रीणां स च पापेभ्यः सर्वेभ्यो विप्रमुच्यते ॥
गोसहस्रं सवत्सानां दोग्ध्रीणां प्राणसंशये ॥
साधुभ्यो वै दरिद्रेभ्यो दत्त्वा मुच्येत किल्बिषात् ॥
शतं तै यस् तु काम्बोजान् ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति ॥
नियतेभ्यो महीपाल स च पापात् प्रमुच्यते ॥
मनोरथं तु यो दद्याद् एकस्मा अपि भारत ॥
न कीर्तयेत दत्त्वा यः स च पापात् प्रमुच्यते ॥

Транслитерация (IAST)

vyāsa uvāca
tapasā karmabhiś caiva pradānena ca bhārata ||
punāti pāpaṃ puruṣaḥ pūtaś cen na pravartate ||
ekakālaṃ tu bhuñjānaś caran bhaikṣaṃ svakarmakṛt ||
kapālapāṇiḥ khaṭvāṅgī brahmacārī sadotthitaḥ ||
anasūyur adhaḥśāyī karma loke prakāśayan ||
pūrṇair dvādaśabhir varṣair brahmahā vipramucyate ||
ṣaḍbhir varṣaiḥ kṛcchrabhojī brahmahā pūyate naraḥ ||
māse māse samaśnaṃs tu tribhir varṣaiḥ pramucyate ||
saṃvatsareṇa māsāśī pūyate nātra saṃśayaḥ ||
tathaivoparaman rājan svalpenāpi pramucyate ||
kratunā cāśvamedhena pūyate nātra saṃśayaḥ ||
ya cāsyāvabhṛthe snānti ke cid evaṃvidhā narāḥ ||
te sarve pūtapāpmāno bhavantīti parā śrutiḥ ||
brāhmaṇārthe hato yuddhe mucyate brahmahatyayā ||
gavāṃ śatasahasraṃ tu pātrebhyaḥ pratipādayan ||
brahmahā vipramucyeta sarvapāpebhya eva ca ||
kapilānāṃ sahasrāṇi yo dadyāt pañcaviṃśatim ||
dogdhrīṇāṃ sa ca pāpebhyaḥ sarvebhyo vipramucyate ||
gosahasraṃ savatsānāṃ dogdhrīṇāṃ prāṇasaṃśaye ||
sādhubhyo vai daridrebhyo dattvā mucyeta kilbiṣāt ||
śataṃ tai yas tu kāmbojān brāhmaṇebhyaḥ prayacchati ||
niyatebhyo mahīpāla sa ca pāpāt pramucyate ||
manorathaṃ tu yo dadyād ekasmā api bhārata ||
na kīrtayeta dattvā yaḥ sa ca pāpāt pramucyate ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
व्यास उवाचvyāsa uvācaВьяса сказал; Вьяса продолжил
तपसा कर्मभिः च एवtapasā karmabhiḥ ca evaтапасом и делами также; аскезой и обрядами
प्रदानेन च भारतpradānena ca bhārataи дарением, Бхарата; и щедростью
पुनाति पापम् पुरुषःpunāti pāpam puruṣaḥчеловек очищает грех; человек смывает вину
पूतः चेत् न प्रवर्ततेpūtaḥ cet na pravartateесли очищенный не повторяет; если чистый не возвращается
एक कालम् तु भुञ्जानःeka kālam tu bhuñjānaḥодин раз в день вкушая; питаясь однажды
चरन् भैक्षम् स्व कर्म कृत्caran bhaikṣam sva karma kṛtходя за милостыней, выполняя долг; живя подаянием
कपाल पाणिः खट्वाङ्गीkapāla pāṇiḥ khaṭvāṅgīс черепом в руке, с посохом-кхатвангой; нося череп и кхатвангу
ब्रह्मचारी सदा उत्थितःbrahmacārī sadā utthitaḥцеломудренный, всегда бодрствующий; брахмачарин, постоянно поднятый
अनसूयुः अधः शायीanasūyuḥ adhaḥ śāyīнезавистливый, спящий на земле; без злобы, лежащий внизу
कर्म लोके प्रकाशयन्karma loke prakāśayanпоступок миру объявляющий; публично признавая дело
पूर्णैः द्वादशभिः वर्षैःpūrṇaiḥ dvādaśabhiḥ varṣaiḥполными двенадцатью годами; через двенадцать полных лет
ब्रह्म हा विप्रमुच्यतेbrahma hā vipramucyateубийца брахмана освобождается; брахмоубийца очищается
षड्भिः वर्षैः कृच्छ्र भोजीṣaḍbhiḥ varṣaiḥ kṛcchra bhojīза шесть лет скудно питающийся; живущий на тяжкой пище
ब्रह्म हा पूयते नरःbrahma hā pūyate naraḥубийца брахмана очищается человек; человек очищается от брахмоубийства
मासे मासे समश्नन् तुmāse māse samaśnan tuмесяц за месяцем равномерно питаясь; едя установленно каждый месяц
त्रिभिः वर्षैः प्रमुच्यतेtribhiḥ varṣaiḥ pramucyateза три года освобождается; очищается через три года
संवत्सरेण मास आशीsaṃvatsareṇa māsa āśīза год, питающийся раз в месяц; едящий помесячно
पूयते न अत्र संशयःpūyate na atra saṃśayaḥочищается, нет здесь сомнения; несомненно становится чистым
तथा एव उपरमन् राजन्tathā eva uparaman rājanтакже прекращая, царь; воздерживаясь, о царь
स्वल्पेन अपि प्रमुच्यतेsvalpena api pramucyateдаже малым освобождается; может очиститься меньшим
क्रतुना च अश्वमेधेनkratunā ca aśvamedhenaи обрядом ашвамедхи; конской жертвой
पूयते न अत्र संशयःpūyate na atra saṃśayaḥочищается, нет здесь сомнения; несомненно становится чистым
ये च अस्य अवभृथे स्नान्तिye ca asya avabhṛthe snāntiи кто на её омовении купаются; совершают заключительное омовение
के चित् एवं विधाः नराःke cit evaṃ vidhāḥ narāḥнекоторые такие люди; люди подобного рода
ते सर्वे पूत पाप्मानःte sarve pūta pāpmānaḥони все очищенные от греха; все с очищенной виной
भवन्ति इति परा श्रुतिःbhavanti iti parā śrutiḥстановятся, так высшее предание; так говорит высшая шрути
ब्राह्मण अर्थे हतः युद्धेbrāhmaṇa arthe hataḥ yuddheради брахмана убитый в битве; павший за брахмана
मुच्यते ब्रह्म हत्ययाmucyate brahma hatyayāосвобождается от брахмоубийства; очищается от такой вины
गवाम् शत सहस्रम् तुgavām śata sahasram tuсто тысяч коров же; сотню тысяч коров
पात्रेभ्यः प्रतिपादयन्pātrebhyaḥ pratipādayanдостойным передавая; вручая подходящим получателям
ब्रह्म हा विप्रमुच्येतbrahma hā vipramucyetaбрахмоубийца освобождается; убийца брахмана очищается
सर्व पापेभ्यः एव चsarva pāpebhyaḥ eva caи от всех грехов также; от всякой вины
कपिलानाम् सहस्राणिkapilānām sahasrāṇiрыжих коров тысячи; капиловых коров тысячи
यः दद्यात् पञ्चविंशतिम्yaḥ dadyāt pañcaviṃśatimкто даст двадцать пять; кто подарит двадцать пять тысяч
दोग्ध्रीणाम् स च पापेभ्यःdogdhrīṇām sa ca pāpebhyaḥдойных, тот от грехов; дающих молоко
सर्वेभ्यः विप्रमुच्यतेsarvebhyaḥ vipramucyateот всех освобождается; полностью очищается
गो सहस्रम् स वत्सानाम्go sahasram sa vatsānāmтысячу коров с телятами; коров с приплодом
दोग्ध्रीणाम् प्राण संशयेdogdhrīṇām prāṇa saṃśayeдойных при опасности жизни; когда жизнь под угрозой
साधुभ्यः वै दरिद्रेभ्यःsādhubhyaḥ vai daridrebhyaḥправедным и бедным; добрым беднякам
दत्त्वा मुच्येत किल्बिषात्dattvā mucyeta kilbiṣātдав, освобождается от греха; даровав, очищается от вины
शतम् तै यः तु काम्बोजान्śatam tai yaḥ tu kāmbojānсто камбоджийских коней кто; сотню камбоджийских животных
ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छतिbrāhmaṇebhyaḥ prayacchatiбрахманам дарит; передаёт брахманам
नियतेभ्यः मही पालniyatebhyaḥ mahī pālaобузданным, хранитель земли; дисциплинированным, о царь
स च पापात् प्रमुच्यतेsa ca pāpāt pramucyateтот и от греха освобождается; он очищается от вины
मनोरथम् तु यः दद्यात्manoratham tu yaḥ dadyātжеланное же кто даст; исполнит заветное желание
एकस्मै अपि भारतekasmai api bhārataдаже одному, Бхарата; хотя бы одному
न कीर्तयेत् दत्त्वा यःna kīrtayet dattvā yaḥкто, дав, не провозглашает; не хвалится даром
स च पापात् प्रमुच्यतेsa ca pāpāt pramucyateтот и от греха освобождается; он очищается от вины
Литературный перевод

Вьяса сказал: «Тапасом, делами и дарением, Бхарата, человек очищает грех, если, очистившись, не возвращается к нему. Убийца брахмана освобождается за двенадцать полных лет, если ест один раз в день, ходит за милостыней, исполняет положенный долг, носит череп и кхатвангу, хранит целомудрие, бодрствует, не завидует, спит на земле и открыто объявляет миру свой поступок. За шесть лет очищается тот, кто живёт на тяжком питании; за три года освобождается тот, кто ест по установленному месячному порядку; за год очищается питающийся раз в месяц, в этом нет сомнения. Также, царь, через воздержание человек может освободиться и меньшим. Несомненно, он очищается ашвамедхой; и те люди такого рода, кто совершают заключительное омовение этой жертвы, все становятся очищенными от греха — так говорит высшая шрути. Павший в битве ради брахмана освобождается от брахмоубийства. Убийца брахмана, передав достойным сто тысяч коров, освобождается от всех грехов. Кто дарит двадцать пять тысяч рыжих дойных коров, тот освобождается от всех грехов. Кто при смертельной опасности отдаёт праведным беднякам тысячу дойных коров с телятами, освобождается от вины. Кто дарит обузданным брахманам сотню камбоджийских коней, о хранитель земли, тот также очищается от греха. И кто исполнит заветное желание хотя бы одного человека, Бхарата, а дав, не станет хвалиться даром, тот освобождается от вины».

Версия

f518fa2a578d · опубликовано 20 июн. 2026 г., 16:42:13 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами