काले विभूतिं भूतानाम् उपहारांस् तथैव च ॥
अर्हयन् पुरुषव्याघ्र साधूनाम् आश्रमे वसेत् ॥
दशधर्मगतश् चापि यो धर्मं प्रत्यवेक्षते ॥
सर्वलोकस्य कौन्तेय राजा भवति सो ऽऽश्रमी ॥
ये धर्मकुशला लोके धर्मं कुर्वन्ति साधवः ॥
पालिता यस्य विषये पादो ऽंशस् तस्य भूपतेः ॥
धर्मारामान् धर्मपरान् ये न रक्षन्ति मानवान् ॥
पार्थिवाः पुरुषव्याघ्र तेषां पापं हरन्ति ते ॥
ये च रक्षासहायाः स्युः पार्थिवानां युधिष्ठिर ॥
ते चैवांशहराः सर्वे धर्मे परकृते ऽनघ ॥
सर्वाश्रमपदे ह्य् आहुर् गार्हस्थ्यं दीप्तनिर्णयम् ॥
पावनं पुरुषव्याघ्र यं वयं पर्युपास्महे ॥
आत्मोपमस् तु भूतेषु यो वै भवति मानवः ॥
न्यस्तदण्डो जितक्रोधः स प्रेत्य लभते सुखम् ॥
धर्मोत्थिता सत्त्ववीर्या धर्मसेतुवटाकरा ॥
त्यागवाताध्वगा शीघ्रा नौस् त्वा संतारयिष्यति ॥
kāle vibhūtiṃ bhūtānām upahārāṃs tathaiva ca ||
arhayan puruṣavyāghra sādhūnām āśrame vaset ||
daśadharmagataś cāpi yo dharmaṃ pratyavekṣate ||
sarvalokasya kaunteya rājā bhavati so ''śramī ||
ye dharmakuśalā loke dharmaṃ kurvanti sādhavaḥ ||
pālitā yasya viṣaye pādo 'ṃśas tasya bhūpateḥ ||
dharmārāmān dharmaparān ye na rakṣanti mānavān ||
pārthivāḥ puruṣavyāghra teṣāṃ pāpaṃ haranti te ||
ye ca rakṣāsahāyāḥ syuḥ pārthivānāṃ yudhiṣṭhira ||
te caivāṃśaharāḥ sarve dharme parakṛte 'nagha ||
sarvāśramapade hy āhur gārhasthyaṃ dīptanirṇayam ||
pāvanaṃ puruṣavyāghra yaṃ vayaṃ paryupāsmahe ||
ātmopamas tu bhūteṣu yo vai bhavati mānavaḥ ||
nyastadaṇḍo jitakrodhaḥ sa pretya labhate sukham ||
dharmotthitā sattvavīryā dharmasetuvaṭākarā ||
tyāgavātādhvagā śīghrā naus tvā saṃtārayiṣyati ||
Тигр среди людей, тот, кто вовремя признаёт достаток существ и подношения достойными и чтит их, живёт в ашраме праведников. Даже если царь стоит в десятеричной дхарме и наблюдает дхарму всего мира, Каунтея, он становится ашрамином. Праведные знатоки дхармы, совершающие дхарму в мире, если они защищены в области царя, дают этому царю четверть своей заслуги. А цари, которые не защищают людей, радующихся дхарме и преданных дхарме, тигр среди людей, берут на себя их грех. Те, кто помогают царям в защите, Юдхиштхира, также все получают долю в дхарме, совершённой другим, безгрешный. Домохозяйство называют положением всех ашрамов, ясно сияющим и очищающим, тигр среди людей; именно его мы почитаем. Человек, который относится к существам как к себе, сложил палку наказания и победил гнев, после смерти обретает счастье. Лодка, поднятая дхармой, крепкая силой саттвы, с плотиной дхармы как опорой и с ветром отречения, быстро переправит тебя».
fda154943168 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 18:16:15 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Ответственность царя здесь измеряется не только его личными поступками. Если праведные подданные защищены, он причастен к их дхарме; если они брошены, он несёт грех оставленной защиты.