Махабхарата
Сила мягкой речи12.85.5-10
10332 / 15823
Махабхарата · 12.85.5-10
Деванагари

यो हि नाभाषते किं चित् सततं भ्रुकुटीमुखः ॥
द्वेष्यो भवति भूतानां स सान्त्वम् इह नाचरन् ॥
यस् तु पूर्वम् अभिप्रेक्ष्य पूर्वम् एवाभिभाषते ॥
स्मितपूर्वाभिभाषी च तस्य लोकः प्रसीदति ॥
दानम् एव हि सर्वत्र सान्त्वेनानभिजल्पितम् ॥
न प्रीणयति भूतानि निर्व्यञ्जनम् इवाशनम् ॥
अदाता ह्य् अपि भूतानां मधुराम् ईरयन् गिरम् ॥
सर्वलोकम् इमं शक्र सान्त्वेन कुरुते वशे ॥
तस्मात् सान्त्वं प्रकर्तव्यं दण्डम् आधित्सताम् इह ॥
फलं च जनयत्य् एवं न चास्योद्विजते जनः ॥
सुकृतस्य हि सान्त्वस्य श्लक्ष्णस्य मधुरस्य च ॥
सम्यग् आसेव्यमानस्य तुल्यं जातु न विद्यते ॥

Транслитерация (IAST)

yo hi nābhāṣate kiṃ cit satataṃ bhrukuṭīmukhaḥ ||
dveṣyo bhavati bhūtānāṃ sa sāntvam iha nācaran ||
yas tu pūrvam abhiprekṣya pūrvam evābhibhāṣate ||
smitapūrvābhibhāṣī ca tasya lokaḥ prasīdati ||
dānam eva hi sarvatra sāntvenānabhijalpitam ||
na prīṇayati bhūtāni nirvyañjanam ivāśanam ||
adātā hy api bhūtānāṃ madhurām īrayan giram ||
sarvalokam imaṃ śakra sāntvena kurute vaśe ||
tasmāt sāntvaṃ prakartavyaṃ daṇḍam ādhitsatām iha ||
phalaṃ ca janayaty evaṃ na cāsyodvijate janaḥ ||
sukṛtasya hi sāntvasya ślakṣṇasya madhurasya ca ||
samyag āsevyamānasya tulyaṃ jātu na vidyate ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
यः हि न अभाषतेyaḥ hi na abhāṣateкто ведь не говорит; молчит
किम् चित्kim citничего; что-либо
सततम् भ्रुकुटी मुखःsatatam bhrukuṭī mukhaḥпостоянно с нахмуренным лицом; угрюмый
द्वेष्यः भवति भूतानाम्dveṣyaḥ bhavati bhūtānāmненавистным становится существам; неприятным
सः सान्त्वम् इह न आचरन्saḥ sāntvam iha na ācaranон мягкость здесь не практикующий; не применяя
यः तु पूर्वम् अभिप्रेक्ष्यyaḥ tu pūrvam abhiprekṣyaкто же прежде взглянув; заметив
पूर्वम् एव अभिभाषतेpūrvam eva abhibhāṣateпервым именно обращается; заговаривает
स्मित पूर्व अभिभाषी चsmita pūrva abhibhāṣī caи говорящий с предшествующей улыбкой; с улыбкой
तस्य लोकः प्रसीदतिtasya lokaḥ prasīdatiк нему мир становится благосклонным; люди
दानम् एव हि सर्वत्रdānam eva hi sarvatraдарение ведь само по себе везде; одно
सान्त्वेन अनभिजल्पितम्sāntvena anabhijalpitamбез сопровождения мягкой речью; не сказанное
न प्रीणयति भूतानिna prīṇayati bhūtāniне радует существ; не удовлетворяет
निर्व्यञ्जनम् इव आशनम्nirvyañjanam iva āśanamкак пища без приправы; без вкуса
अदाता हि अपि भूतानाम्adātā hi api bhūtānāmдаже недающий существам; не даритель
मधुराम् ईरयन् गिरम्madhurām īrayan giramпроизнося сладкую речь; приятные слова
सर्व लोकम् इमम् शक्रsarva lokam imam śakraвесь этот мир, Шакра; людей
सान्त्वेन कुरुते वशेsāntvena kurute vaśeмягкостью делает подвластным; привлекает
तस्मात् सान्त्वम् प्रकर्तव्यम्tasmāt sāntvam prakartavyamпоэтому мягкость должна применяться; умиротворение
दण्डम् आधित्सताम् इहdaṇḍam ādhitsatām ihaжелающими наложить наказание здесь; власть
फलम् च जनयति एवम्phalam ca janayati evamи плод так порождает; даёт
न च अस्य उद्विजते जनःna ca asya udvijate janaḥи народ его не страшится; не тревожится
सुकृतस्य हि सान्त्वस्यsukṛtasya hi sāntvasyaведь хорошо сделанной мягкости; умиротворения
श्लक्ष्णस्य मधुरस्य चślakṣṇasya madhurasya caгладкой и сладкой; приятной
सम्यक् आसेव्यमानस्यsamyak āsevyamānasyaправильно применяемой; практикуемой
तुल्यम् जातु न विद्यतेtulyam jātu na vidyateравного когда-либо не существует; нет
Литературный перевод

«Кто ничего не говорит и всегда ходит с нахмуренным лицом, тот становится ненавистным для существ, потому что не практикует мягкую речь. Но если человек первым замечает другого, первым обращается к нему и говорит с улыбкой, мир становится к нему благосклонным. Даже дарение, не сопровождаемое мягкой речью, не радует существ, как пища без приправы. А тот, кто даже не даёт даров, но произносит сладкую речь, мягкостью подчиняет себе весь этот мир, Шакра. Поэтому тем, кто здесь хочет применять наказание, следует прежде применять мягкость: так она приносит плод, и народ не страшится такого правителя. Нет ничего равного хорошо сделанной, гладкой, сладкой и правильно применяемой мягкой речи».

Версия

de0e340cee05 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 19:19:33 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами