Махабхарата
Раджадхарма возвращается к жизни12.167.1-5
10727 / 15823
Махабхарата · 12.167.1-5
Деванагари

भीष्म उवाच
ततश् चितां बकपतेः कारयाम् आस राक्षसः ॥
रत्नैर् गन्धैश् च बहुभिर् वस्त्रैश् च समलंकृताम् ॥
तत्र प्रज्वाल्य नृपते बकराजं प्रतापवान् ॥
प्रेतकार्याणि विधिवद् राक्षसेन्द्रश् चकार ह ॥
तस्मिन् काले ऽथ सुरभिर् देवी दाक्षायणी शुभा ॥
उपरिष्टात् ततस् तस्य सा बभूव पयस्विनी ॥
तस्या वक्त्राच् च्युतः फेनः क्षीरमिश्रस् तदानघ ॥
सो ऽपतद् वै ततस् तस्यां चितायां राजधर्मणः ॥
ततः संजीवितस् तेन बकराजस् तदानघ ॥
उत्पत्य च समेयाय विरूपाक्षं बकाधिपः ॥

Транслитерация (IAST)

bhīṣma uvāca
tataś citāṃ bakapateḥ kārayām āsa rākṣasaḥ ||
ratnair gandhaiś ca bahubhir vastraiś ca samalaṃkṛtām ||
tatra prajvālya nṛpate bakarājaṃ pratāpavān ||
pretakāryāṇi vidhivad rākṣasendraś cakāra ha ||
tasmin kāle 'tha surabhir devī dākṣāyaṇī śubhā ||
upariṣṭāt tatas tasya sā babhūva payasvinī ||
tasyā vaktrāc cyutaḥ phenaḥ kṣīramiśras tadānagha ||
so 'patad vai tatas tasyāṃ citāyāṃ rājadharmaṇaḥ ||
tataḥ saṃjīvitas tena bakarājas tadānagha ||
utpatya ca sameyāya virūpākṣaṃ bakādhipaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма продолжил
ततः चिताम् बक पतेःtataḥ citām baka pateḥзатем погребальный костёр царя журавлей; ложе
कारयाम् आस राक्षसःkārayām āsa rākṣasaḥприказал сделать ракшас; устроил
रत्नैः गन्धैः च बहुभिःratnaiḥ gandhaiḥ ca bahubhiḥмногими драгоценностями и благовониями; ароматами
वस्त्रैः च समलंकृताम्vastraiḥ ca samalaṃkṛtāmи одеждами украшенную; убранную
तत्र प्रज्वाल्य नृपतेtatra prajvālya nṛpateтам разжёгши, царь; воспламенив
बक राजम् प्रतापवान्baka rājam pratāpavānцаря журавлей могущественный; славный
प्रेत कार्याणि विधि वत्preta kāryāṇi vidhi vatпогребальные обряды по правилу; как предписано
राक्षस इन्द्रः चकार हrākṣasa indraḥ cakāra haвладыка ракшасов совершил; сделал
तस्मिन् काले अथ सुरभिःtasmin kāle atha surabhiḥв то время затем Сурабхи; божественная корова
देवी दाक्षायणी शुभाdevī dākṣāyaṇī śubhāбогиня, дочь Дакши, благая; светлая
उपरिष्टात् ततः तस्यupariṣṭāt tataḥ tasyaсверху затем над ним; над костром
सा बभूव पयस्विनीsā babhūva payasvinīона стала молочной; полной молока
तस्या वक्त्रात् च्युतः फेनःtasyā vaktrāt cyutaḥ phenaḥиз её рта упавшая пена; вышедшая
क्षीर मिश्रः तदा अनघkṣīra miśraḥ tadā anaghaсмешанная с молоком тогда, безгрешный; молочная
सः अपतत् वै ततः तस्याम्saḥ apatat vai tataḥ tasyāmона упала воистину затем на тот; сошла
चितायाम् राजधर्मणःcitāyām rājadharmaṇaḥпогребальный костёр Раджадхармы; ложе
ततः संजीवितः तेनtataḥ saṃjīvitaḥ tenaзатем оживлённый этим; возвращённый к жизни
बक राजः तदा अनघbaka rājaḥ tadā anaghaцарь журавлей тогда, безгрешный; Раджадхарма
उत्पत्य च समेयायutpatya ca sameyāyaи взлетев, пришёл; подлетел
विरूपाक्षम् बक अधिपःvirūpākṣam baka adhipaḥк Вирупакше повелитель журавлей; царь птиц
Литературный перевод

Бхишма сказал: «Затем ракшас приказал устроить для царя журавлей погребальный костёр, украшенный многими драгоценностями, благовониями и одеждами. О царь, могущественный владыка ракшасов разжёг его и совершил для царя журавлей погребальные обряды как положено. В это время над ним появилась благая богиня Сурабхи, дочь Дакши, полная молока. Из её рта, о безгрешный, упала пена, смешанная с молоком, и сошла на погребальный костёр Раджадхармы. Этим царь журавлей был оживлён; тогда, о безгрешный, повелитель журавлей взлетел и пришёл к Вирупакше».

Версия

220455dbd5e9 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 22:45:19 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами