Махабхарата
Признаки варны и внутренняя дисциплина12.182.9-13
10798 / 15823
Махабхарата · 12.182.9-13
Деванагари

सर्वोपायैस् तु लोभस्य क्रोधस्य च विनिग्रहः ॥
एतत् पवित्रं ज्ञातव्यं तथा चैवात्मसंयमः ॥
नित्यं क्रोधात् तपो रक्षेच् छ्रियं रक्षेत मत्सरात् ॥
विद्यां मानावमानाभ्याम् आत्मानं तु प्रमादतः ॥
यस्य सर्वे समारम्भा निराशीर्बन्धनास् त्व् इह ॥
त्यागे यस्य हुतं सर्वं स त्यागी स च बुद्धिमान् ॥
अहिंस्रः सर्वभूतानां मैत्रायणगतश् चरेत् ॥
अविस्रम्भे न गन्तव्यं विस्रम्भे धारयेन् मनः ॥
परिग्रहान् परित्यज्य भवेद् बुद्ध्या जितेन्द्रियः ॥
अशोकं स्थानम् आतिष्ठेद् इह चामुत्र चाभयम् ॥

Транслитерация (IAST)

sarvopāyais tu lobhasya krodhasya ca vinigrahaḥ ||
etat pavitraṃ jñātavyaṃ tathā caivātmasaṃyamaḥ ||
nityaṃ krodhāt tapo rakṣec chriyaṃ rakṣeta matsarāt ||
vidyāṃ mānāvamānābhyām ātmānaṃ tu pramādataḥ ||
yasya sarve samārambhā nirāśīrbandhanās tv iha ||
tyāge yasya hutaṃ sarvaṃ sa tyāgī sa ca buddhimān ||
ahiṃsraḥ sarvabhūtānāṃ maitrāyaṇagataś caret ||
avisrambhe na gantavyaṃ visrambhe dhārayen manaḥ ||
parigrahān parityajya bhaved buddhyā jitendriyaḥ ||
aśokaṃ sthānam ātiṣṭhed iha cāmutra cābhayam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सर्व उपायैः तुsarva upāyaiḥ tuвсеми средствами же; способами
लोभस्य क्रोधस्य चlobhasya krodhasya caжадности и гнева; алчности
विनिग्रहःvinigrahaḥобуздание; сдерживание
एतत् पवित्रम् ज्ञातव्यम्etat pavitram jñātavyamэто следует знать как очищающее; святое
तथा च एव आत्म संयमःtathā ca eva ātma saṃyamaḥи также именно самообуздание; власть над собой
नित्यम् क्रोधात् तपः रक्षेत्nityam krodhāt tapaḥ rakṣetвсегда от гнева пусть бережёт тапас; аскезу
श्रियम् रक्षेत मत्सरात्śriyam rakṣeta matsarātблагополучие пусть бережёт от зависти; славу
विद्याम् मान अवमानाभ्याम्vidyām māna avamānābhyāmзнание от почёта и бесчестия; уважения и унижения
आत्मानम् तु प्रमादतःātmānam tu pramādataḥсебя же от небрежности; беспечности
यस्य सर्वे समारम्भाःyasya sarve samārambhāḥчьи все начинания; предприятия
निराशीः बन्धनाः तु इहnirāśīḥ bandhanāḥ tu ihaздесь свободны от надежды и привязанности; ожиданий
त्यागे यस्य हुतम् सर्वम्tyāge yasya hutam sarvamу кого всё принесено в жертву в отречении; оставлении
सः त्यागी सः च बुद्धिमान्saḥ tyāgī saḥ ca buddhimānон отрёкшийся и он мудрый; разумный
अहिंस्रः सर्व भूतानाम्ahiṃsraḥ sarva bhūtānāmненасильственный ко всем существам; не причиняющий вреда
मैत्रायण गतः चरेत्maitrāyaṇa gataḥ caretпусть действует, пребывая в дружелюбии; идя путём дружбы
अविस्रम्भे न गन्तव्यम्avisrambhe na gantavyamв недоверие не следует идти; к подозрительности
विस्रम्भे धारयेत् मनःvisrambhe dhārayet manaḥв доверии пусть удерживает ум; дружеской открытости
परिग्रहान् परित्यज्यparigrahān parityajyaоставив приобретения и владения; накопления
भवेत् बुद्ध्या जितेन्द्रियःbhavet buddhyā jitendriyaḥпусть будет с разумом, победившим чувства; самообузданным
अशोकम् स्थानम् आतिष्ठेत्aśokam sthānam ātiṣṭhetпусть достигнет места без скорби; состояния
इह च अमुत्र च अभयम्iha ca amutra ca abhayamздесь и там бесстрашного; в этом и ином мире
Литературный перевод

«Всеми средствами следует обуздывать жадность и гнев; это нужно знать как очищение, как и самообуздание. Пусть человек всегда бережёт тапас от гнева, благополучие — от зависти, знание — от почёта и бесчестия, а самого себя — от небрежности. Тот, чьи начинания здесь свободны от надежды и связывающей привязанности, у кого всё принесено в жертву в отречении, тот поистине отрёкшийся и мудрый. Пусть он не причиняет вреда существам и действует в дружелюбии; пусть не уходит в подозрительность, а удерживает ум в доверии. Оставив накопления, пусть разумом победит чувства и достигнет состояния без скорби и страха — здесь и в ином мире».

Версия

fa20d5885dc6 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 23:38:51 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами