Махабхарата
Равный плод йоги и джапы12.193.1-8
10852 / 15823
Махабхарата · 12.193.1-8
Деванагари

युधिष्ठिर उवाच
किम् उत्तरं तदा तौ स्म चक्रतुस् तेन भाषिते ॥
ब्राह्मणो वाथ वा राजा तन् मे ब्रूहि पितामह ॥
अथ वा तौ गतौ तत्र यद् एतत् कीर्तितं त्वया ॥
संवादो वा तयोः को ऽभूत् किं वा तौ तत्र चक्रतुः ॥
भीष्म उवाच
तथेत्य् एवं प्रतिश्रुत्य धर्मं संपूज्य चाभिभो ॥
यमं कालं च मृत्युं च स्वर्गं संपूज्य चार्हतः ॥
पूर्वं ये चापरे तत्र समेता ब्राह्मणर्षभाः ॥
सर्वान् संपूज्य शिरसा राजानं सो ऽब्रवीद् वचः ॥
फलेनानेन संयुक्तो राजर्षे गच्छ पुण्यताम् ॥
भवता चाभ्यनुज्ञातो जपेयं भूय एव हि ॥
वरश् च मम पूर्वं हि देव्या दत्तो महाबल ॥
श्रद्धा ते जपतो नित्यं भवितेति विशां पते ॥
राजोवाच
यद्य् एवम् अफला सिद्धिः श्रद्धा च जपितुं तव ॥
गच्छ विप्र मया सार्धं जापकं फलम् आप्नुहि ॥
ब्राह्मण उवाच
कृतः प्रयत्नः सुमहान् सर्वेषां संनिधाव् इह ॥
सह तुल्यफलौ चावां गच्छावो यत्र नौ गतिः ॥

Транслитерация (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
kim uttaraṃ tadā tau sma cakratus tena bhāṣite ||
brāhmaṇo vātha vā rājā tan me brūhi pitāmaha ||
atha vā tau gatau tatra yad etat kīrtitaṃ tvayā ||
saṃvādo vā tayoḥ ko 'bhūt kiṃ vā tau tatra cakratuḥ ||
bhīṣma uvāca
tathety evaṃ pratiśrutya dharmaṃ saṃpūjya cābhibho ||
yamaṃ kālaṃ ca mṛtyuṃ ca svargaṃ saṃpūjya cārhataḥ ||
pūrvaṃ ye cāpare tatra sametā brāhmaṇarṣabhāḥ ||
sarvān saṃpūjya śirasā rājānaṃ so 'bravīd vacaḥ ||
phalenānena saṃyukto rājarṣe gaccha puṇyatām ||
bhavatā cābhyanujñāto japeyaṃ bhūya eva hi ||
varaś ca mama pūrvaṃ hi devyā datto mahābala ||
śraddhā te japato nityaṃ bhaviteti viśāṃ pate ||
rājovāca
yady evam aphalā siddhiḥ śraddhā ca japituṃ tava ||
gaccha vipra mayā sārdhaṃ jāpakaṃ phalam āpnuhi ||
brāhmaṇa uvāca
kṛtaḥ prayatnaḥ sumahān sarveṣāṃ saṃnidhāv iha ||
saha tulyaphalau cāvāṃ gacchāvo yatra nau gatiḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
युधिष्ठिरः उवाचyudhiṣṭhiraḥ uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира спросил
किम् उत्तरम् तदा तौ स्मkim uttaram tadā tau smaкакой ответ тогда те двое; оба
चक्रतुः तेन भाषितेcakratuḥ tena bhāṣiteсделали на сказанное им; ответили
ब्राह्मणः वा अथ वा राजाbrāhmaṇaḥ vā atha vā rājāбрахман или же царь; кто
तत् मे ब्रूहि पितामहtat me brūhi pitāmahaэто мне скажи, праотец; объясни
अथ वा तौ गतौ तत्रatha vā tau gatau tatraили те двое пошли туда; достигли
यत् एतत् कीर्तितम् त्वयाyat etat kīrtitam tvayāчто это тобой прославлено; названо
संवादः वा तयोः कः अभूत्saṃvādaḥ vā tayoḥ kaḥ abhūtили какой их разговор был; диалог
किम् वा तौ तत्र चक्रतुःkim vā tau tatra cakratuḥили что они там сделали; совершили
भीष्मः उवाचbhīṣmaḥ uvācaБхишма сказал; Бхишма ответил
तथा इति एवम् प्रतिश्रुत्यtathā iti evam pratiśrutya«да будет так» так пообещав; согласившись
धर्मम् संपूज्य च अभिभोdharmam saṃpūjya ca abhibhoи почтив Дхарму, владыка; о царь
यमम् कालम् च मृत्युम् चyamam kālam ca mṛtyum caЯму, Калу и Мритью; смерть
स्वर्गम् संपूज्य च अर्हतःsvargam saṃpūjya ca arhataḥи Сваргу почтив достойно; как следует
पूर्वम् ये च अपरे तत्रpūrvam ye ca apare tatraи тех прежних и иных там; собравшихся
समेताः ब्राह्मण ऋषभाःsametāḥ brāhmaṇa ṛṣabhāḥсобравшихся лучших брахманов; быков
सर्वान् संपूज्य शिरसाsarvān saṃpūjya śirasāвсех почтив головой; поклоном
राजानम् सः अब्रवीत् वचःrājānam saḥ abravīt vacaḥцарю он сказал слово; речь
फलेन अनेन संयुक्तःphalena anena saṃyuktaḥсоединённый с этим плодом; наделённый
राज ऋषे गच्छ पुण्यताम्rāja ṛṣe gaccha puṇyatāmо царственный риши, иди к святости; заслуге
भवता च अभ्यनुज्ञातःbhavatā ca abhyanujñātaḥи тобой позволенный; разрешённый
जपेयम् भूयः एव हिjapeyam bhūyaḥ eva hiя снова буду повторять; джапу
वरः च मम पूर्वम् हिvaraḥ ca mama pūrvam hiи дар мне прежде ведь; благословение
देव्या दत्तः महा बलdevyā dattaḥ mahā balaбогиней дан, могучий; сильный
श्रद्धा ते जपतः नित्यम्śraddhā te japataḥ nityamвера у тебя, повторяющего всегда; джапу
भविता इति विशाम् पतेbhavitā iti viśām pateбудет, так, владыка людей; царь
राजा उवाचrājā uvācaцарь сказал; царь ответил
यदि एवम् अफला सिद्धिःyadi evam aphalā siddhiḥесли так, совершенство без плода; бесплодная
श्रद्धा च जपितुम् तवśraddhā ca japitum tavaи вера твоя повторять; джапу
गच्छ विप्र मया सार्धम्gaccha vipra mayā sārdhamиди, брахман, вместе со мной; со мною
जापकम् फलम् आप्नुहिjāpakam phalam āpnuhiполучи плод джапы; повторения
ब्राह्मणः उवाचbrāhmaṇaḥ uvācaбрахман сказал; брахман ответил
कृतः प्रयत्नः सु महान्kṛtaḥ prayatnaḥ su mahānсовершено усилие очень великое; старание
सर्वेषाम् संनिधौ इहsarveṣām saṃnidhau ihaздесь в присутствии всех; свидетелей
सह तुल्य फलौ च आवाम्saha tulya phalau ca āvāmвместе, с равным плодом, мы оба; двое
गच्छावः यत्र नौ गतिःgacchāvaḥ yatra nau gatiḥпойдём туда, где наша участь; путь
Литературный перевод

Юдхиштхира спросил: «Какой ответ тогда дали брахман и царь на сказанное? Или они пошли туда, о чём ты рассказал? Какой был их разговор, и что они там сделали?». Бхишма сказал: «Согласившись: “Да будет так”, он почтил Дхарму, Яму, Калу, Мритью и Сваргу, а также всех собравшихся лучших брахманов, поклонился им и сказал царю: “О царственный риши, соединённый с этим плодом, иди к святости. С твоего позволения я снова буду повторять джапу. Ведь богиня прежде дала мне дар: вера в повторение всегда будет у тебя, о владыка людей”. Царь сказал: “Если твоё совершенство таково, что плод тебе не нужен, а вера твоя — повторять, иди вместе со мной, брахман, и получи плод джапы”. Брахман ответил: “В присутствии всех здесь совершено великое усилие; пойдём вместе, с равным плодом, туда, где наша участь”».

Версия

f37b7e7a260a · опубликовано 21 июн. 2026 г., 00:15:18 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами