ये च वेदविदो विप्रा विस्पष्टम् अनृचश् च ये ॥
निरन्तरविशेषास् ते बहुमानावमानयोः ॥
हावम् आभरणं वेषं गतिं स्थितिम् अवेक्षितुम् ॥
असेवन्त भुजिष्या वै दुर्जनाचरितं विधिम् ॥
स्त्रियः पुरुषवेषेण पुंसः स्त्रीवेषधारिणः ॥
क्रीडारतिविहारेषु परां मुदम् अवाप्नुवन् ॥
प्रभवद्भिः पुरा दायान् अर्हेभ्यः प्रतिपादितान् ॥
नाभ्यवर्तन्त नास्तिक्याद् वर्तन्तः संभवेष्व् अपि ॥
मित्रेणाभ्यर्थितं मित्रम् अर्थे संशयिते क्व चित् ॥
वालकोट्यग्रमात्रेण स्वार्थेनाघ्नत तद् वसु ॥
परस्वादानरुचयो विपण्यव्यवहारिणः ॥
अदृश्यन्तार्यवर्णेषु शूद्राश् चापि तपोधनाः ॥
अधीयन्ते ऽव्रताः के चिद् वृथाव्रतम् अथापरे ॥
अशुश्रूषुर् गुरोः शिष्यः कश् चिच् छिष्यसखो गुरुः ॥
पिता चैव जनित्री च श्रान्तौ वृत्तोत्सवाव् इव ॥
अप्रभुत्वे स्थितौ वृद्धाव् अन्नं प्रार्थयतः सुतान् ॥
तत्र वेदविदः प्राज्ञा गाम्भीर्ये सागरोपमाः ॥
कृष्यादिष्व् अभवन् सक्ता मूर्खाः श्राद्धान्य् अभुञ्जत ॥
प्रातः प्रातश् च सुप्रश्नं कल्पनं प्रेषणक्रियाः ॥
शिष्यानुप्रहितास् तस्मिन्न् अकुर्वन् गुरवश् च ह ॥
श्वश्रूश्वशुरयोर् अग्रे वधूः प्रेष्यान् अशासत ॥
अन्वशासच् च भर्तारं समाहूयाभिजल्पती ॥
प्रयत्नेनापि चारक्षच् चित्तं पुत्रस्य वै पिता ॥
व्यभजंश् चापि संरम्भाद् दुःखवासं तथावसन् ॥
अग्निदाहेन चोरैर् वा राजभिर् वा हृतं धनम् ॥
दृष्ट्वा द्वेषात् प्राहसन्त सुहृत्संभाविता ह्य् अपि ॥
कृतघ्ना नास्तिकाः पापा गुरुदाराभिमर्शिनः ॥
अभक्ष्यभक्षणरता निर्मर्यादा हतत्विषः ॥
तेष्व् एवमादीन् आचारान् आचरत्सु विपर्यये ॥
नाहं देवेन्द्र वत्स्यामि दानवेष्व् इति मे मतिः ॥
तां मां स्वयम् अनुप्राप्ताम् अभिनन्द शचीपते ॥
त्वयार्चितां मां देवेश पुरोधास्यन्ति देवताः ॥
यत्राहं तत्र मत्कान्ता मद्विशिष्टा मदर्पणाः ॥
सप्त देव्यो मयाष्टम्यो वासं चेष्यन्ति मे ऽष्टधा ॥
आशा श्रद्धा धृतिः कान्तिर् विजितिः सन्नतिः क्षमा ॥
अष्टमी वृत्तिर् एतासां पुरोगा पाकशासन ॥
ताश् चाहं चासुरांस् त्यक्त्वा युष्मद्विषयम् आगता ॥
त्रिदशेषु निवत्स्यामो धर्मनिष्ठान्तरात्मसु ॥
ye ca vedavido viprā vispaṣṭam anṛcaś ca ye ||
nirantaraviśeṣās te bahumānāvamānayoḥ ||
hāvam ābharaṇaṃ veṣaṃ gatiṃ sthitim avekṣitum ||
asevanta bhujiṣyā vai durjanācaritaṃ vidhim ||
striyaḥ puruṣaveṣeṇa puṃsaḥ strīveṣadhāriṇaḥ ||
krīḍārativihāreṣu parāṃ mudam avāpnuvan ||
prabhavadbhiḥ purā dāyān arhebhyaḥ pratipāditān ||
nābhyavartanta nāstikyād vartantaḥ saṃbhaveṣv api ||
mitreṇābhyarthitaṃ mitram arthe saṃśayite kva cit ||
vālakoṭyagramātreṇa svārthenāghnata tad vasu ||
parasvādānarucayo vipaṇyavyavahāriṇaḥ ||
adṛśyantāryavarṇeṣu śūdrāś cāpi tapodhanāḥ ||
adhīyante 'vratāḥ ke cid vṛthāvratam athāpare ||
aśuśrūṣur guroḥ śiṣyaḥ kaś cic chiṣyasakho guruḥ ||
pitā caiva janitrī ca śrāntau vṛttotsavāv iva ||
aprabhutve sthitau vṛddhāv annaṃ prārthayataḥ sutān ||
tatra vedavidaḥ prājñā gāmbhīrye sāgaropamāḥ ||
kṛṣyādiṣv abhavan saktā mūrkhāḥ śrāddhāny abhuñjata ||
prātaḥ prātaś ca supraśnaṃ kalpanaṃ preṣaṇakriyāḥ ||
śiṣyānuprahitās tasminn akurvan guravaś ca ha ||
śvaśrūśvaśurayor agre vadhūḥ preṣyān aśāsata ||
anvaśāsac ca bhartāraṃ samāhūyābhijalpatī ||
prayatnenāpi cārakṣac cittaṃ putrasya vai pitā ||
vyabhajaṃś cāpi saṃrambhād duḥkhavāsaṃ tathāvasan ||
agnidāhena corair vā rājabhir vā hṛtaṃ dhanam ||
dṛṣṭvā dveṣāt prāhasanta suhṛtsaṃbhāvitā hy api ||
kṛtaghnā nāstikāḥ pāpā gurudārābhimarśinaḥ ||
abhakṣyabhakṣaṇaratā nirmaryādā hatatviṣaḥ ||
teṣv evamādīn ācārān ācaratsu viparyaye ||
nāhaṃ devendra vatsyāmi dānaveṣv iti me matiḥ ||
tāṃ māṃ svayam anuprāptām abhinanda śacīpate ||
tvayārcitāṃ māṃ deveśa purodhāsyanti devatāḥ ||
yatrāhaṃ tatra matkāntā madviśiṣṭā madarpaṇāḥ ||
sapta devyo mayāṣṭamyo vāsaṃ ceṣyanti me 'ṣṭadhā ||
āśā śraddhā dhṛtiḥ kāntir vijitiḥ sannatiḥ kṣamā ||
aṣṭamī vṛttir etāsāṃ purogā pākaśāsana ||
tāś cāhaṃ cāsurāṃs tyaktvā yuṣmadviṣayam āgatā ||
tridaśeṣu nivatsyāmo dharmaniṣṭhāntarātmasu ||
«Знатоки Вед и явные невежды стали почти неразличимы в почёте и бесчестии. Служанки и дурные люди занялись жестами, украшениями, одеждой, походкой и позами; женщины носили мужскую одежду, мужчины - женскую, и в играх, удовольствиях и забавах находили высшую радость. Доли наследства, прежде переданные сильными достойным, они не возвращали из-за неверия, даже имея средства. Когда друг просил друга в сомнительном деле, тот ради ничтожной своей выгоды губил его имущество. Среди благородных варн стали видны любители чужого имущества и рыночной торговли, а также шудры, богатые тапасом. Одни учились без обета, другие держали пустые обеты; ученик не хотел служить гуру, а гуру становился приятелем ученика. Старые отец и мать, уставшие и бессильные, просили пищу у сыновей. Мудрые знатоки Вед, глубокие как океан, привязались к земледелию и другим занятиям, а глупцы ели поминальные дары. Учителя стали выполнять утренние поручения, посылаемые учениками. Перед свекровью и свёкром невестка распоряжалась слугами и, созвав мужа, командовала им. Отец с усилием оберегал настроение сына; они делили имущество в ярости и жили несчастно. Если пожар, воры или цари отнимали богатство, даже считавшиеся друзьями смеялись от злобы. Они стали неблагодарными, безбожными, грешными, посягали на жён учителей, радовались запретной пище, потеряли всякие границы и блеск. Когда такие извращённые обычаи утвердились у данавов, я решила: “Я не буду жить среди них, о Девендра”. Поэтому прими меня, саму пришедшую, о супруг Шачи; почтённую тобой, меня божества поставят впереди. Где я, там будут и мои любимые, отличенные мною и мне посвящённые: семь богинь вместе со мной как восьмой. Надежда, вера, твёрдость, красота, победа, смирение, терпение, а восьмой - образ жизни, идущий впереди, о Пакашасана. Они и я, оставив асуров, пришли в вашу область; мы будем жить среди богов, чья внутренняя природа утверждена в дхарме».
7d2fbc7e192e · опубликовано 21 июн. 2026 г., 09:42:11 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Уход Шри окончательно объяснён: когда иерархия знания, служения и семейного долга переворачивается, процветание больше не может оставаться. Вместе с Шри уходят надежда, вера, стойкость, красота, победа, смирение и терпение.