Махабхарата
Туладхара учит Джаджали дхарме ненасилия12.254.1-4
11170 / 15823
Махабхарата · 12.254.1-4
Деванагари

भीष्म उवाच
इत्य् उक्तः स तदा तेन तुलाधारेण धीमता ॥
प्रोवाच वचनं धीमाञ् जाजलिर् जपतां वरः ॥
विक्रीणानः सर्वरसान् सर्वगन्धांश् च वाणिज ॥
वनस्पतीन् ओषधीश् च तेषां मूलफलानि च ॥
अध्यगा नैष्ठिकीं बुद्धिं कुतस् त्वाम् इदम् आगतम् ॥
एतद् आचक्ष्व मे सर्वं निखिलेन महामते ॥
एवम् उक्तस् तुलाधारो ब्राह्मणेन यशस्विना ॥
उवाच धर्मसूक्ष्माणि वैश्यो धर्मार्थतत्त्ववित् ॥
जाजलिं कष्टतपसं ज्ञानतृप्तस् तदा नृप ॥

Транслитерация (IAST)

bhīṣma uvāca
ity uktaḥ sa tadā tena tulādhāreṇa dhīmatā ||
provāca vacanaṃ dhīmāñ jājalir japatāṃ varaḥ ||
vikrīṇānaḥ sarvarasān sarvagandhāṃś ca vāṇija ||
vanaspatīn oṣadhīś ca teṣāṃ mūlaphalāni ca ||
adhyagā naiṣṭhikīṃ buddhiṃ kutas tvām idam āgatam ||
etad ācakṣva me sarvaṃ nikhilena mahāmate ||
evam uktas tulādhāro brāhmaṇena yaśasvinā ||
uvāca dharmasūkṣmāṇi vaiśyo dharmārthatattvavit ||
jājaliṃ kaṣṭatapasaṃ jñānatṛptas tadā nṛpa ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भीष्मः उवाचbhīṣmaḥ uvācaБхишма сказал; произнёс
इति उक्तःiti uktaḥтак сказанный; получив слова
सः तदा तेनsaḥ tadā tenaон тогда им; тем
तुलाधारेण धीमताtulādhāreṇa dhīmatāмудрым Туладхарой; разумным
प्रोवाच वचनम्provāca vacanamпроизнёс слово; речь
धीमान्dhīmānразумный; мудрый
जाजलिःjājaliḥДжаджали; аскет
जपताम् वरःjapatām varaḥлучший из повторяющих мантры; джапы
विक्रीणानः सर्व रसान्vikrīṇānaḥ sarva rasānпродающий всякие соки; вкусы
सर्व गन्धान् चsarva gandhān caи всякие благовония; запахи
वाणिजvāṇijaо торговец; купец
वनस्पतीन् ओषधीः चvanaspatīn oṣadhīḥ caдеревья и травы; растения
तेषाम् मूल फलानि चteṣām mūla phalāni caи их корни и плоды; снадобья
अध्यगाः नैष्ठिकीम् बुद्धिम्adhyagāḥ naiṣṭhikīm buddhimты достиг окончательной мудрости; решения
कुतः त्वाम् इदम् आगतम्kutaḥ tvām idam āgatamоткуда это пришло к тебе; возникло
एतत् आचक्ष्व मे सर्वम्etat ācakṣva me sarvamэто расскажи мне всё; объясни
निखिलेन महा मतेnikhilena mahā mateполностью, великомудрый; без остатка
एवम् उक्तः तुलाधारःevam uktaḥ tulādhāraḥтак сказанный Туладхара; получив вопрос
ब्राह्मणेन यशस्विनाbrāhmaṇena yaśasvināславным брахманом; Джаджали
उवाचuvācaсказал; произнёс
धर्म सूक्ष्माणिdharma sūkṣmāṇiтонкости дхармы; сокровенное
वैश्यःvaiśyaḥвайшья; торговец
धर्म अर्थ तत्त्व वित्dharma artha tattva vitзнающий истину дхармы и артхи; смысла
जाजलिम्jājalimДжаджали; аскету
कष्ट तपसम्kaṣṭa tapasamс тяжёлым тапасом; суровой аскезой
ज्ञान तृप्तःjñāna tṛptaḥудовлетворённый знанием; насыщенный
तदा नृपtadā nṛpaтогда, о царь; владыка
Литературный перевод

Бхишма сказал: «Когда мудрый Туладхара сказал ему так, разумный Джаджали, лучший из повторяющих мантры, произнёс: “О торговец, ты продаёшь всякие соки, благовония, деревья, травы, их корни и плоды. Как ты достиг окончательной мудрости? Откуда это пришло к тебе? Расскажи мне всё полностью, великомудрый”. Так спрошенный славным брахманом, Туладхара, вайшья, знающий истину дхармы и артхи, удовлетворённый знанием, тогда, о царь, стал говорить Джаджали, совершавшему тяжёлый тапас, о тонкостях дхармы».

Версия

014ecb991d9f · опубликовано 21 июн. 2026 г., 07:13:06 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами