Махабхарата
Капила и Сьюмарашми об отречении, жертве и ахимсе12.260.1-5
11202 / 15823
Махабхарата · 12.260.1-5
Деванагари

युधिष्ठिर उवाच
अविरोधेन भूतानां त्यागः षाड्गुण्यकारकः ॥
यः स्याद् उभयभाग् धर्मस् तन् मे ब्रूहि पितामह ॥
गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य त्यागधर्मस्य चोभयोः ॥
अदूरसंप्रस्थितयोः किं स्विच् छ्रेयः पितामह ॥
भीष्म उवाच
उभौ धर्मौ महाभागाव् उभौ परमदुश्चरौ ॥
उभौ महाफलौ तात सद्भिर् आचरिताव् उभौ ॥
अत्र ते वर्तयिष्यामि प्रामाण्यम् उभयोस् तयोः ॥
शृणुष्वैकमनाः पार्थ छिन्नधर्मार्थसंशयम् ॥
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् ॥
कपिलस्य गोश् च संवादं तन् निबोध युधिष्ठिर ॥

Транслитерация (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
avirodhena bhūtānāṃ tyāgaḥ ṣāḍguṇyakārakaḥ ||
yaḥ syād ubhayabhāg dharmas tan me brūhi pitāmaha ||
gārhasthyasya ca dharmasya tyāgadharmasya cobhayoḥ ||
adūrasaṃprasthitayoḥ kiṃ svic chreyaḥ pitāmaha ||
bhīṣma uvāca
ubhau dharmau mahābhāgāv ubhau paramaduścarau ||
ubhau mahāphalau tāta sadbhir ācaritāv ubhau ||
atra te vartayiṣyāmi prāmāṇyam ubhayos tayoḥ ||
śṛṇuṣvaikamanāḥ pārtha chinnadharmārthasaṃśayam ||
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam ||
kapilasya goś ca saṃvādaṃ tan nibodha yudhiṣṭhira ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; спросил
अविरोधेन भूतानाम्avirodhena bhūtānāmбез противодействия существам; без вреда
त्यागः षाड्गुण्य कारकःtyāgaḥ ṣāḍguṇya kārakaḥотречение, создающее шесть достоинств; благ
यः स्यात् उभय भाक् धर्मःyaḥ syāt ubhaya bhāk dharmaḥкакая дхарма была бы причастна обоим; путям
तत् मे ब्रूहि पितामहtat me brūhi pitāmahaэто мне скажи, праотец; объясни
गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्यgārhasthyasya ca dharmasyaи дхармы домохозяина; грихастхи
त्याग धर्मस्य च उभयोःtyāga dharmasya ca ubhayoḥи дхармы отречения, обоих; санньясы
अदूर संप्रस्थितयोःadūra saṃprasthitayoḥстоящих недалеко друг от друга; близких
किम् स्वित् श्रेयः पितामहkim svit śreyaḥ pitāmahaчто же лучше, праотец; выше
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; ответил
उभौ धर्मौ महा भागौubhau dharmau mahā bhāgauобе дхармы великодостойны; благие
उभौ परम दुश्चरौubhau parama duścarauобе чрезвычайно трудны для исполнения; труднопрактикуемы
उभौ महा फलौ तातubhau mahā phalau tātaобе с великим плодом, дорогой; сын
सद्भिः आचरितौ उभौsadbhiḥ ācaritau ubhauобе исполнялись добрыми; праведными
अत्र ते वर्तयिष्यामिatra te vartayiṣyāmiздесь тебе расскажу; изложу
प्रामाण्यम् उभयोः तयोःprāmāṇyam ubhayoḥ tayoḥавторитетность их обеих; доказательство
शृणुष्व एक मनाः पार्थśṛṇuṣva eka manāḥ pārthaслушай однонаправленным умом, Партха; внимательно
छिन्न धर्म अर्थ संशयम्chinna dharma artha saṃśayamс отсечённым сомнением о дхарме и цели; артхе
अत्र अपि उदाहरन्ति इमम्atra api udāharanti imamи здесь приводят этот; пример
इतिहासम् पुरातनम्itihāsam purātanamдревний рассказ; старинную историю
कपिलस्य गोः च संवादम्kapilasya goḥ ca saṃvādamбеседу Капилы и коровы; разговор
तत् निबोध युधिष्ठिरtat nibodha yudhiṣṭhiraэто узнай, Юдхиштхира; выслушай
Литературный перевод

Юдхиштхира сказал: «Расскажи мне, праотец, о такой дхарме, которая, не вредя существам, соединяла бы отречение, создающее шесть достоинств, с обеими долями пути. Что лучше из двух близко стоящих путей — дхармы домохозяина и дхармы отречения?» Бхишма сказал: «Обе эти дхармы великодостойны, обе чрезвычайно трудны, обе дают великий плод, дорогой, и обе исполнялись праведными. Я расскажу тебе об авторитетности обеих; слушай сосредоточенно, Партха, чтобы сомнение о дхарме и цели было отсечено. Здесь приводят древний рассказ — беседу Капилы и коровы; узнай её, Юдхиштхира».

Версия

8d79b7d0ab45 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 05:37:44 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами