युधिष्ठिर उवाच
वृत्रेण परमार्थज्ञ दृष्टा मन्ये ऽऽत्मनो गतिः ॥
शुभा तस्मात् स सुखितो न शोचति पितामह ॥
शुक्लः शुक्लाभिजातीयः साध्यो नावर्तते ऽनघ ॥
तिर्यग्गतेश् च निर्मुक्तो निरयाच् च पितामह ॥
हारिद्रवर्णे रक्ते वा वर्तमानस् तु पार्थिव ॥
तिर्यग् एवानुपश्येत कर्मभिस् तामसैर् वृतः ॥
वयं तु भृशम् आपन्ना रक्ताः कष्टमुखे ऽसुखे ॥
कां गतिं प्रतिपत्स्यामो नीलां कृष्णाधमाम् अथ ॥
भीष्म उवाच
शुद्धाभिजनसंपन्नाः पाण्डवाः संशितव्रताः ॥
विहृत्य देवलोकेषु पुनर् मानुष्यम् एष्यथ ॥
प्रजाविसर्गं च सुखेन काले; प्रत्येत्य देवेषु सुखानि भुक्त्वा ॥
सुखेन संयास्यथ सिद्धसंख्यां; मा वो भयं भूद् विमलाः स्थ सर्वे ॥
yudhiṣṭhira uvāca
vṛtreṇa paramārthajña dṛṣṭā manye ''tmano gatiḥ ||
śubhā tasmāt sa sukhito na śocati pitāmaha ||
śuklaḥ śuklābhijātīyaḥ sādhyo nāvartate 'nagha ||
tiryaggateś ca nirmukto nirayāc ca pitāmaha ||
hāridravarṇe rakte vā vartamānas tu pārthiva ||
tiryag evānupaśyeta karmabhis tāmasair vṛtaḥ ||
vayaṃ tu bhṛśam āpannā raktāḥ kaṣṭamukhe 'sukhe ||
kāṃ gatiṃ pratipatsyāmo nīlāṃ kṛṣṇādhamām atha ||
bhīṣma uvāca
śuddhābhijanasaṃpannāḥ pāṇḍavāḥ saṃśitavratāḥ ||
vihṛtya devalokeṣu punar mānuṣyam eṣyatha ||
prajāvisargaṃ ca sukhena kāle; pratyetya deveṣu sukhāni bhuktvā ||
sukhena saṃyāsyatha siddhasaṃkhyāṃ; mā vo bhayaṃ bhūd vimalāḥ stha sarve ||
Юдхиштхира сказал: «О знаток высшей истины, я думаю, Вритра увидел свою благую цель; поэтому он был умиротворён и не скорбел, Питамаха. Тот, кто бел, рождён в белом состоянии и достиг цели, не возвращается, о безгрешный; он освобождён и от животного пути, и от ада. Но тот, кто пребывает в жёлтом или красном состоянии и покрыт тамасическими действиями, может увидеть перед собой низший, животный путь. Мы же сильно поражены бедами, стоим в красном состоянии у входа в тяжкое несчастье. Какой путь мы получим: синий или самый низший чёрный?» Бхишма сказал: «Пандавы наделены чистым происхождением и твёрды в обетах. Пребыв в мирах богов, вы снова получите человеческое рождение. В назначенное время, пройдя творение существ и вкусив счастья среди богов, вы легко войдёте в число сиддхов. Пусть у вас не будет страха: вы все чисты».
93700d1d2c0a · опубликовано 21 июн. 2026 г., 08:18:54 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Юдхиштхира применяет космологическое учение к собственной судьбе: знание должно ответить на страх перед падением. Бхишма возвращает его к реальности дхармы Пандавов: испытания не отменяют чистоты намерения и верности обету.