याज्ञवल्क्य उवाच
सांख्यज्ञानं मया प्रोक्तं योगज्ञानं निबोध मे ॥
यथाश्रुतं यथादृष्टं तत्त्वेन नृपसत्तम ॥
नास्ति सांख्यसमं ज्ञानं नास्ति योगसमं बलम् ॥
ताव् उभाव् एकचर्यौ तु उभाव् अनिधनौ स्मृतौ ॥
पृथक् पृथक् तु पश्यन्ति ये ऽल्पबुद्धिरता नराः ॥
वयं तु राजन् पश्याम एकम् एव तु निश्चयात् ॥
यद् एव योगाः पश्यन्ति तत् सांख्यैर् अपि दृश्यते ॥
एकं सांख्यं च योगं च यः पश्यति स तत्त्ववित् ॥
yājñavalkya uvāca
sāṃkhyajñānaṃ mayā proktaṃ yogajñānaṃ nibodha me ||
yathāśrutaṃ yathādṛṣṭaṃ tattvena nṛpasattama ||
nāsti sāṃkhyasamaṃ jñānaṃ nāsti yogasamaṃ balam ||
tāv ubhāv ekacaryau tu ubhāv anidhanau smṛtau ||
pṛthak pṛthak tu paśyanti ye 'lpabuddhiratā narāḥ ||
vayaṃ tu rājan paśyāma ekam eva tu niścayāt ||
yad eva yogāḥ paśyanti tat sāṃkhyair api dṛśyate ||
ekaṃ sāṃkhyaṃ ca yogaṃ ca yaḥ paśyati sa tattvavit ||
Яджнявалкья сказал: «Я изложил знание санкхьи; теперь узнай от меня знание йоги, как оно услышано, увидено и постигнуто в истине, о лучший царей. Нет знания, равного санкхье, и нет силы, равной йоге. Они обе имеют один путь и обе считаются неразрушимыми. Раздельными их видят только люди, привязанные к малому разуму; мы же, о царь, твёрдо видим их как одно. То, что видят йоги, видится и санкхьяиками; кто видит санкхью и йогу как одно, тот знает истину».
4bd0def12534 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 04:36:55 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Санкхья даёт ясное различение, йога даёт силу сосредоточения, но их цель одна. Истинное знание не противопоставляет путь анализа и путь внутренней дисциплины.