युधिष्ठिर उवाच
इमे वै मानवा लोके स्त्रीषु सज्जन्त्य् अभीक्ष्णशः ॥
मोहेन परम् आविष्टा दैवादिष्टेन पार्थिव ॥
स्त्रियश् च पुरुषेष्व् एव प्रत्यक्षं लोकसाक्षिकम् ॥
अत्र मे संशयस् तीव्रो हृदि संपरिवर्तते ॥
कथम् आसां नराः सङ्गं कुर्वते कुरुनन्दन ॥
स्त्रियो वा तेषु रज्यन्ते विरज्यन्ते ऽथ वा पुनः ॥
इति ताः पुरुषव्याघ्र कथं शक्याः स्म रक्षितुम् ॥
प्रमदाः पुरुषेणेह तन् मे व्याख्यातुम् अर्हसि ॥
एता हि मयमायाभिर् वञ्चयन्तीह मानवान् ॥
न चासां मुच्यते कश् चित् पुरुषो हस्तम् आगतः ॥
गावो नवतृणानीव गृह्णन्त्य् एव नवान् नवान् ॥
yudhiṣṭhira uvāca
ime vai mānavā loke strīṣu sajjanty abhīkṣṇaśaḥ ||
mohena param āviṣṭā daivādiṣṭena pārthiva ||
striyaś ca puruṣeṣv eva pratyakṣaṃ lokasākṣikam ||
atra me saṃśayas tīvro hṛdi saṃparivartate ||
katham āsāṃ narāḥ saṅgaṃ kurvate kurunandana ||
striyo vā teṣu rajyante virajyante 'tha vā punaḥ ||
iti tāḥ puruṣavyāghra kathaṃ śakyāḥ sma rakṣitum ||
pramadāḥ puruṣeṇeha tan me vyākhyātum arhasi ||
etā hi mayamāyābhir vañcayantīha mānavān ||
na cāsāṃ mucyate kaś cit puruṣo hastam āgataḥ ||
gāvo navatṛṇānīva gṛhṇanty eva navān navān ||
Юдхиштхира сказал: «Эти ведь люди в мире к женщинам льнут постоянно, заблуждением крайним объятые, судьбою назначенным, о царь. Тут у меня сомнение острое в сердце вращается: как с ними мужи связь заводят, о отрада Куру? Так их, о тигр среди мужей, как возможно оберечь — женщин мужчиною здесь, — то мне изъяснить изволь. Они ведь обманными чарами обманывают здесь людей, и из их рук не спасается никакой мужчина, в руку попавший».
453d7772f91c · опубликовано 20 июн. 2026 г., 22:10:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Юдхиштхира, потрясённый прежнею отповедью, обращает её в вопрос о «защите» женщин. Знаменательно, что начинает он не с их вины, а с мужского заблуждения: «люди, крайним заблуждением объятые, льнут к женщинам». Так корень беды указан не в одном поле, а в общей опутанности страстью. И самый образ — «мужчина, в руку попавший, не спасается» — рисует не злодейство женщины, а власть вожделения, что пленяет душу. Вопрос об «охране» поставлен, но, как откроется в ответе Бхишмы, разрешится он не надзором, а иным.