अन्नाद् बलं च तेजश् च प्राणिनां वर्धते सदा ॥
अन्नदानम् अतस् तस्माच् छ्रेष्ठम् आह प्रजापतिः ॥
सावित्र्या ह्य् अपि कौन्तेय श्रुतं ते वचनं शुभम् ॥
यतश् चैतद् यथा चैतद् देवसत्रे महामते ॥
अन्ने दत्ते नरेणेह प्राणा दत्ता भवन्त्य् उत ॥
प्राणदानाद् धि परमं न दानम् इह विद्यते ॥
श्रुतं हि ते महाबाहो लोमशस्यापि तद् वचः ॥
प्राणान् दत्त्वा कपोताय यत् प्राप्तं शिबिना पुरा ॥
तां गतिं लभते दत्त्वा द्विजस्यान्नं विशां पते ॥
गतिं विशिष्टां गच्छन्ति प्राणदा इति नः श्रुतम् ॥
annād balaṃ ca tejaś ca prāṇināṃ vardhate sadā ||
annadānam atas tasmāc chreṣṭham āha prajāpatiḥ ||
sāvitryā hy api kaunteya śrutaṃ te vacanaṃ śubham ||
yataś caitad yathā caitad devasatre mahāmate ||
anne datte nareṇeha prāṇā dattā bhavanty uta ||
prāṇadānād dhi paramaṃ na dānam iha vidyate ||
śrutaṃ hi te mahābāho lomaśasyāpi tad vacaḥ ||
prāṇān dattvā kapotāya yat prāptaṃ śibinā purā ||
tāṃ gatiṃ labhate dattvā dvijasyānnaṃ viśāṃ pate ||
gatiṃ viśiṣṭāṃ gacchanti prāṇadā iti naḥ śrutam ||
«От пищи сила и блеск существ возрастают всегда; пищи-даяние оттого лучшим назвал Праджапати. Савитри ведь, о Каунтея, услышано тобою слово благое — откуда это и как это, на жертве богов, о многомудрый. Когда пища дана человеком тут, жизни даны бывают; жизни-даяния ведь выше нет даяния тут. Услышано ведь тобою, о мощнорукий, Ломаши же то слово — жизнь дав голубю, что обретено Шиби некогда. Тот удел обретает, дав брахману пищу, о владыка народа; удела отменного достигают жизнедатели — так нами слышано».
74d5c613d4e1 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 00:25:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Сердцевина учения: «дав пищу, дают жизнь (prāṇa), а выше дара жизни нет даяния». Накормить голодного — значит вернуть ему дыхание, потому пищедатель и сравнён с величайшими жертвователями жизни. Знаменательно напоминание о царе Шиби, что отдал собственную плоть, спасая голубя от ястреба: высший образ дара жизни — самоотдача ради чужого спасения. Так от обыденного подаяния хлеба мысль восходит к подвигу самопожертвования: и то, и другое суть «жизнь-даяние», и оба ведут к отменному уделу, ибо нет ничего драгоценнее сбережённой чужой жизни.