Махабхарата
Четвероякое ненасилие и воздержание от мяса13.115.1-7
12627 / 15823
Linux
Листать
Махабхарата · 13.115.1-7

Бхишма

Деванагари

वैशंपायन उवाच
तो युधिष्ठिरो राजा ल्पे पिताहम्
पुनर् हातेजाः प्रच्छ तां रम्
यो ब्राह्मणा देवाः प्रशंन्ति हाते
हिंसाक्षणं र्मं वेप्रामाण्यर्शनात्
र्मणा नुजः कुर्वन् हिंसां पार्थित्त
वाचा सा चै थं दुःखात् प्रमुच्यते
भीष्म उवाच
तुर्विधेयं निर्दिष्टा हिंसा ब्रह्मवादिभिः
षैतो ऽपि विभ्रष्टा वत्य् रिसू
था र्वश् तुष्पादस् त्रिभिः पादैर् तिष्ठति
थैवेयं हीपा प्रोच्यते काणैस् त्रिभिः
था नादे ऽन्यानि दानि गामिनाम्
र्वाण्य् वापिधीन्ते जातानि कौञ्जरे
वं लोकेष्व् हिंसा तु निर्दिष्टा र्मतः रा
र्मणा लिप्यते न्तुर् वाचा सै

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tato yudhiṣṭhiro śaratalpe pimaham ||
punar eva matejāḥ papraccha vadatāṃ varam ||
ṣayo brāhmaṇā devāḥ praśaṃsanti mamate ||
ahiṃlakṣaṇaṃ dharmaṃ vedaprāṇyadarśanāt ||
karmaṇā manujaḥ kurvan hiṃsāṃ rthivasattama ||
ca mana caiva kathaṃ duḥkhāt pramucyate ||
bhīṣma uvāca
caturvidheyaṃ nirdiṣṭā ahiṃ brahmadibhiḥ ||
eṣaikato 'pi vibhraṣṭā na bhavaty aridana ||
yathā sarvaś catuṣpādas tribhiḥ dair na tiṣṭhati ||
tathaiveyaṃ mala procyate raṇais tribhiḥ ||
yathā gapade 'nyāni pani padaminām ||
sarvāṇy epidhīyante padani kauñjare ||
evaṃ lokeṣv ahiṃ tu nirdiṣṭā dharmataḥ pa ||
karmaṇā lipyate jantur vā ca manasaiva ca ||

Ануштубх · 8+8+8+8 · ×7

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः युधिष्ठिरः राजाtataḥ yudhiṣṭhiraḥ rājāзатем Юдхиштхира-царь
शरतल्पे पितामहम्śaratalpe pitāmahamна стрел-ложе деда
पुनः एव महातेजाःpunaḥ eva mahātejāḥснова, многосиятельный
पप्रच्छ वदतां वरम्papraccha vadatāṃ varamвопросил лучшего из говорящих
ऋषयः ब्राह्मणाः देवाःṛṣayaḥ brāhmaṇāḥ devāḥриши, брахманы, боги
प्रशंसन्ति महामतेpraśaṃsanti mahāmateвосхваляют, о премудрый
अहिंसालक्षणं धर्मंahiṃsālakṣaṇaṃ dharmaṃненасилием отмеченную дхарму
वेदप्रामाण्यदर्शनात्vedaprāmāṇyadarśanātиз Веды-авторитета видения
कर्मणा मनुजः कुर्वन्karmaṇā manujaḥ kurvanдеянием человек творя
हिंसां पार्थिवसत्तमhiṃsāṃ pārthivasattamaнасилие, о лучший из царей
वाचा च मनसा च एवvācā ca manasā ca evaречью и умом
कथं दुःखात् प्रमुच्यतेkathaṃ duḥkhāt pramucyateкак от страдания освобождается
चतुर्विधा इयं निर्दिष्टाcaturvidhā iyaṃ nirdiṣṭāчетырёхвидным указано это
अहिंसा ब्रह्मवादिभिःahiṃsā brahmavādibhiḥненасилие Брахман-вещающими
एषा एकतः अपि विभ्रष्टाeṣā ekataḥ api vibhraṣṭāоно, с одной стороны хоть нарушенное
न भवति अरिसूदनna bhavati arisūdanaне бывает целым, о врагов губитель
यथा सर्वः चतुष्पादःyathā sarvaḥ catuṣpādaḥкак всякий четвероногий
त्रिभिः पादैः न तिष्ठतिtribhiḥ pādaiḥ na tiṣṭhatiна трёх ногах не стоит
तथा एव इयं महीपालtathā eva iyaṃ mahīpālaтак же это, о владыка земли
प्रोच्यते कारणैः त्रिभिःprocyate kāraṇaiḥ tribhiḥизрекается причинами тремя
यथा नागपदे अन्यानिyathā nāgapade anyāniкак в слоновьем следе иные
पदानि पदगामिनाम्padāni padagāmināmследы шагающих
सर्वाणि एव अपिधीयन्तेsarvāṇi eva apidhīyanteвсе вмещаются
पदजातानि कौञ्जरेpadajātāni kauñjareследов роды в слоновьем
कर्मणा लिप्यते जन्तुःkarmaṇā lipyate jantuḥдеянием пятнается существо
वाचा च मनसा एव चvācā ca manasā eva caречью и умом
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «Затем Юдхиштхира-царь на стрел-ложе деда снова, многосиятельный, вопросил лучшего из говорящих». Юдхиштхира сказал: «Риши, брахманы, боги восхваляют, о премудрый, ненасилием отмеченную дхарму, из Веды-авторитета видения. Деянием человек творя насилие, о лучший из царей, речью и умом, — как от страдания освобождается?» Бхишма сказал: «Четырёхвидным указано это ненасилие Брахман-вещающими; оно, с одной стороны хоть нарушенное, не бывает целым, о врагов губитель. Как всякий четвероногий на трёх ногах не стоит, так же это, о владыка земли, изрекается причинами тремя. Как в слоновьем следе иные следы шагающих все вмещаются, следов роды в слоновьем, — деянием пятнается существо, речью и умом».

Версия

27ae3edd2de7 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 04:30:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами