Махабхарата
Уход Бхишмы: исповедание Кришны и прощание13.153.36-43
12829 / 15823
Махабхарата · 13.153.36-43
Деванагари

वैशंपायन उवाच
एतावद् उक्त्वा वचनं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ॥
वासुदेवं महाबाहुम् अभ्यभाषत कौरवः ॥
भगवन् देवदेवेश सुरासुरनमस्कृत ॥
त्रिविक्रम नमस् ते ऽस्तु शङ्खचक्रगदाधर ॥
अनुजानीहि मां कृष्ण वैकुण्ठ पुरुषोत्तम ॥
रक्ष्याश् च ते पाण्डवेया भवान् ह्य् एषां परायणम् ॥
उक्तवान् अस्मि दुर्बुद्धिं मन्दं दुर्योधनं पुरा ॥
यतः कृष्णस् ततो धर्मो यतो धर्मस् ततो जयः ॥
वासुदेवेन तीर्थेन पुत्र संशाम्य पाण्डवैः ॥
संधानस्य परः कालस् तवेति च पुनः पुनः ॥
न च मे तद् वचो मूढः कृतवान् स सुमन्दधीः ॥
घातयित्वेह पृथिवीं ततः स निधनं गतः ॥
त्वां च जानाम्य् अहं वीर पुराणम् ऋषिसत्तमम् ॥
नरेण सहितं देवं बदर्यां सुचिरोषितम् ॥
तथा मे नारदः प्राह व्यासश् च सुमहातपाः ॥
नरनारायणाव् एतौ संभूतौ मनुजेष्व् इति ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
etāvad uktvā vacanaṃ dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇam ||
vāsudevaṃ mahābāhum abhyabhāṣata kauravaḥ ||
bhagavan devadeveśa surāsuranamaskṛta ||
trivikrama namas te 'stu śaṅkhacakragadādhara ||
anujānīhi māṃ kṛṣṇa vaikuṇṭha puruṣottama ||
rakṣyāś ca te pāṇḍaveyā bhavān hy eṣāṃ parāyaṇam ||
uktavān asmi durbuddhiṃ mandaṃ duryodhanaṃ purā ||
yataḥ kṛṣṇas tato dharmo yato dharmas tato jayaḥ ||
vāsudevena tīrthena putra saṃśāmya pāṇḍavaiḥ ||
saṃdhānasya paraḥ kālas taveti ca punaḥ punaḥ ||
na ca me tad vaco mūḍhaḥ kṛtavān sa sumandadhīḥ ||
ghātayitveha pṛthivīṃ tataḥ sa nidhanaṃ gataḥ ||
tvāṃ ca jānāmy ahaṃ vīra purāṇam ṛṣisattamam ||
nareṇa sahitaṃ devaṃ badaryāṃ suciroṣitam ||
tathā me nāradaḥ prāha vyāsaś ca sumahātapāḥ ||
naranārāyaṇāv etau saṃbhūtau manujeṣv iti ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एतावत् उक्त्वा वचनंetāvat uktvā vacanaṃстолько сказав слово
धृतराष्ट्रं मनीषिणम्dhṛtarāṣṭraṃ manīṣiṇamДхритараштре мудрому
वासुदेवं महाबाहुम्vāsudevaṃ mahābāhumк Васудеве мощнорукому
अभ्यभाषत कौरवःabhyabhāṣata kauravaḥобратился Каурава
भगवन् देवदेवेशbhagavan devadeveśa«о Владыка, богов-богов владыка
सुरासुरनमस्कृतsurāsuranamaskṛtaбогами-асурами чтимый
त्रिविक्रम नमः ते अस्तुtrivikrama namaḥ te astuТривикрама, поклон тебе да будет
शङ्खचक्रगदाधरśaṅkhacakragadādharaраковину-диск-палицу держащий
अनुजानीहि मां कृष्णanujānīhi māṃ kṛṣṇaдозволь мне, Кришна
वैकुण्ठ पुरुषोत्तमvaikuṇṭha puruṣottamaВайкунтха, Пурушоттама
रक्ष्याः च ते पाण्डवेयाःrakṣyāḥ ca te pāṇḍaveyāḥхранимы тобою Пандавы
भवान् हि एषां परायणम्bhavān hi eṣāṃ parāyaṇamты ведь их прибежище
उक्तवान् अस्मि दुर्बुद्धिंuktavān asmi durbuddhiṃговорил я злоумному
मन्दं दुर्योधनं पुराmandaṃ duryodhanaṃ purāтупому Дурьодхане прежде
यतः कृष्णः ततः धर्मःyataḥ kṛṣṇaḥ tataḥ dharmaḥгде Кришна, там дхарма
यतः धर्मः ततः जयःyataḥ dharmaḥ tataḥ jayaḥгде дхарма, там победа
वासुदेवेन तीर्थेनvāsudevena tīrthenaВасудевою-посредником
पुत्र संशाम्य पाण्डवैःputra saṃśāmya pāṇḍavaiḥсын, примирись с Пандавами
संधानस्य परः कालःsaṃdhānasya paraḥ kālaḥпримирения высший срок
तव इति च पुनः पुनःtava iti ca punaḥ punaḥтвой, так, и вновь и вновь
न च मे तत् वचःna ca me tat vacaḥи не моё то слово
मूढःmūḍhaḥглупец
कृतवान् स सुमन्दधीःkṛtavān sa sumandadhīḥисполнил он, скудоумнейший
घातयित्वा इह पृथिवींghātayitvā iha pṛthivīṃпогубив тут землю
ततः स निधनं गतःtataḥ sa nidhanaṃ gataḥзатем он к гибели пришёл
त्वां च जानामि अहं वीरtvāṃ ca jānāmi ahaṃ vīraтебя же знаю я, о герой
पुराणम् ऋषिसत्तमम्purāṇam ṛṣisattamamдревним, лучшим из риши
नरेण सहितं देवंnareṇa sahitaṃ devaṃс Нарою вместе бога
बदर्यां सुचिरोषितम्badaryāṃ suciroṣitamв Бадари долго жившего
तथा मे नारदः प्राहtathā me nāradaḥ prāhaтак мне Нарада молвил
व्यासः च सुमहातपाःvyāsaḥ ca sumahātapāḥи Вьяса, великоподвижный
नर-नारायणौ एतौnara-nārāyaṇau etauНара-Нараяна эти
संभूतौ मनुजेषु इतिsaṃbhūtau manujeṣu itiродились среди людей, так
Литературный перевод

«Столько сказав слово Дхритараштре мудрому, к Васудеве мощнорукому обратился Каурава (Бхишма): „О Владыка, богов-богов владыка, богами-асурами чтимый, Тривикрама, поклон тебе да будет, раковину-диск-палицу держащий! Дозволь мне, Кришна, Вайкунтха, Пурушоттама; хранимы тобою Пандавы — ты ведь их прибежище. Говорил я злоумному, тупому Дурьодхане прежде: «где Кришна, там дхарма; где дхарма, там победа; Васудевою-посредником, сын, примирись с Пандавами; примирения высший срок твой», — так, и вновь и вновь. И не моё то слово глупец исполнил, скудоумнейший; погубив тут землю, затем он к гибели пришёл. Тебя же знаю я, о герой, древним, лучшим из риши, с Нарою вместе бога, в Бадари долго жившего. Так мне Нарада молвил, и Вьяса, великоподвижный: «Нара-Нараяна эти родились среди людей»“».

Версия

f1f7474320a0 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 07:40:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами