Махабхарата
Дхритараштра просит позволения уйти в лес15.5.10-13
15463 / 15823
Махабхарата · 15.5.10-13
Деванагари

चतुर्थे नियते काले कदा चिद् अपि चाष्टमे ॥
तृष्णाविनयनं भुञ्जे गान्धारी वेद तन् मम ॥
करोत्य् आहारम् इति मां सर्वः परिजनः सदा ॥
युधिष्ठिरभयाद् वेत्ति भृशं तप्यति पाण्डवः ॥
भूमौ शये जप्यपरो दर्भेष्व् अजिनसंवृतः ॥
नियमव्यपदेशेन गान्धारी च यशस्विनी ॥
हतं पुत्रशतं शूरं संग्रामेष्व् अपलायिनम् ॥
नानुतप्यामि तच् चाहं क्षत्रधर्मं हि तं विदुः ॥
इत्य् उक्त्वा धर्मराजानम् अभ्यभाषत कौरवः ॥

Транслитерация (IAST)

caturthe niyate kāle kadā cid api cāṣṭame ||
tṛṣṇāvinayanaṃ bhuñje gāndhārī veda tan mama ||
karoty āhāram iti māṃ sarvaḥ parijanaḥ sadā ||
yudhiṣṭhirabhayād vetti bhṛśaṃ tapyati pāṇḍavaḥ ||
bhūmau śaye japyaparo darbheṣv ajinasaṃvṛtaḥ ||
niyamavyapadeśena gāndhārī ca yaśasvinī ||
hataṃ putraśataṃ śūraṃ saṃgrāmeṣv apalāyinam ||
nānutapyāmi tac cāhaṃ kṣatradharmaṃ hi taṃ viduḥ ||
ity uktvā dharmarājānam abhyabhāṣata kauravaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
चतुर्थे नियते कालेcaturthe niyate kāleв установленную четвёртую пору
कदा चित् अपिkadā cit apiа иногда
च अष्टमेca aṣṭameи в восьмую
तृष्णाविनयनम्tṛṣṇāvinayanamлишь утоляя нужду
भुञ्जेbhuñjeвкушаю
गान्धारी वेदgāndhārī vedaГандхари знает
तत् ममtat mamaо том моём
करोति आहारम् इतिkaroti āhāram itiбудто он ест
माम्māmобо мне
सर्वः परिजनःsarvaḥ parijanaḥвся прислуга
सदाsadāвсегда
युधिष्ठिरभयात्yudhiṣṭhirabhayātиз страха перед Юдхиштхирой
वेत्तिvettiполагает; говорит
भृशम् तप्यतिbhṛśam tapyatiсильно горевал бы
पाण्डवःpāṇḍavaḥПандава; Юдхиштхира
भूमौ शयेbhūmau śayeсплю на земле
जप्यपरःjapyaparaḥпоглощённый молитвой
दर्भेषुdarbheṣuна траве дарбха
अजिनसंवृतःajinasaṃvṛtaḥукрытый шкурой антилопы
नियमव्यपदेशेनniyamavyapadeśenaпод видом обета
गान्धारी चgāndhārī caи Гандхари
यशस्विनीyaśasvinīславная
हतम् पुत्रशतम्hatam putraśatamубитую сотню сыновей
शूरम्śūramхрабрых
संग्रामेषु अपलायिनम्saṃgrāmeṣu apalāyinamне отступавших в битвах
न अनुतप्यामिna anutapyāmiне оплакиваю
तत् च अहम्tat ca ahamо том я
क्षत्रधर्मम् हिkṣatradharmam hiибо кшатрийская дхарма
तम् विदुःtam viduḥтак её называют
इति उक्त्वाiti uktvāсказав так
धर्मराजानम्dharmarājānamк Дхармарадже
अभ्यभाषतabhyabhāṣataобратился
कौरवःkauravaḥКаурава
Литературный перевод

В установленную четвёртую пору дня, а иногда лишь в восьмую, я вкушаю столько, чтобы только утолить нужду, — и Гандхари знает об этом моём обете. Будто бы я ем — так обо мне всегда говорит вся прислуга, из страха перед Юдхиштхирой, ибо Пандава сильно горевал бы. Я сплю на земле, поглощённый молитвой, на траве дарбха, укрытый шкурой антилопы, — и так же, под видом обета, поступает славная Гандхари. О сотне моих храбрых сыновей, не отступавших в битвах и павших, я не сокрушаюсь, ибо это зовётся кшатрийской дхармой. Сказав так, Каурава обратился к самому Дхармарадже.

Версия

eb92f5d1dde9 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 20:50:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами