Нарада-пурана
Житие Ханумана79.127-140
852 / 1701
LinuxЛистать
Нарада-пурана · 79.127-140

Sanat-kumāra

Деванагари

छित्वा त्वचं परावृत्य सुखं गायति पूर्ववत् ॥ श्रृण्वन्गीतिसुधां शंभुर्गौत मस्य गृहं ततः
सर्वे चाप्यागतास्तत्र देवर्षिगणदानवाः ॥ पूजिता गौतमेनाथ भोजनावसरे सति
यच्छुष्कं दारुसंभूतं गृहो पकरणादिकम् ॥ प्ररूढमभवत्सर्वं गायमाने हनूमति
तस्मिन्गाने समस्तानां चित्रं दृष्टिरतिष्टत
द्विबाहुरीशस्य पदाभिवं दनः समस्तगात्राभरणोपपन्नः ॥ प्रसन्नमूर्तिस्तरुणः सुमध्ये विन्यस्तमूर्द्ध्वांजलिभिः शिरोभिः
शिरः कराभ्यां परिगृह्य शंकरो हनूमतः पूर्वमुखं चकार ॥ पद्मासनासीनहनूमतोंऽजलौ निधाय पादं त्वपरं मुखे च
पादांगुलीभ्यामथ नासिकां विभुः स्नेहेन जग्राह च मन्दमन्दम् ॥ स्कन्धे मुखे त्वंसतले च कण्ठे वक्षस्थले च स्तनमध्यमे हृदि
ततश्च कुक्षावथ नाभिमंडलं पादं द्वितीयं विदधाति चांजलौ ॥ शिरो गृहीत्वाऽवनमय्य शंकरः पस्पर्श पृष्ठं चिबुकेन सोऽध्वनि
हारं च मुक्तापरिकल्पितं शिवो हनूमतः कंठगतं चकार
अथ विष्णुर्महेशानमिह वचनमुक्तवान् ॥ हनूमता समो नास्ति कृत्स्नब्रह्माण्डमण्डले
श्रुतिदेवाद्यगम्यं हि पदं तव कपिस्थितम् ॥ सर्वोपनिषदव्यक्तं त्वत्पदं कपिसर्वयुक्
यमादिसाधनैंर्योगैर्न क्षणं ते पदं स्थिरम् ॥ महायोगिहृदंभोजे परं स्वस्थं हनूमति
वर्षकोटिसहस्रं तु सहस्राब्दैरथान्वहम् ॥ भक्त्या संपूजितोऽपीश पादो नो दर्शितस्त्वया
लोके वादो हि सुमहाञ्छंभुर्नारायणप्रियः ॥ हरिप्रियस्तथा शंभुर्न तादृग्भाग्यमस्ति मे

Транслитерация (IAST)

chitvā tvacaṃ parāvṛtya sukhaṃ gāyati pūrvavat || śrṛṇvangītisudhāṃ śaṃbhurgauta masya gṛhaṃ tataḥ
sarve cāpyāgatāstatra devarṣigaṇadānavāḥ || pūjitā gautamenātha bhojanāvasare sati
yacchuṣkaṃ dārusaṃbhūtaṃ gṛho pakaraṇādikam || prarūḍhamabhavatsarvaṃ gāyamāne hanūmati
tasmingāne samastānāṃ citraṃ dṛṣṭiratiṣṭata
dvibāhurīśasya padābhivaṃ danaḥ samastagātrābharaṇopapannaḥ || prasannamūrtistaruṇaḥ sumadhye vinyastamūrddhvāṃjalibhiḥ śirobhiḥ
śiraḥ karābhyāṃ parigṛhya śaṃkaro hanūmataḥ pūrvamukhaṃ cakāra || padmāsanāsīnahanūmatoṃ'jalau nidhāya pādaṃ tvaparaṃ mukhe ca
pādāṃgulībhyāmatha nāsikāṃ vibhuḥ snehena jagrāha ca mandamandam || skandhe mukhe tvaṃsatale ca kaṇṭhe vakṣasthale ca stanamadhyame hṛdi
tataśca kukṣāvatha nābhimaṃḍalaṃ pādaṃ dvitīyaṃ vidadhāti cāṃjalau || śiro gṛhītvā'vanamayya śaṃkaraḥ pasparśa pṛṣṭhaṃ cibukena so'dhvani
hāraṃ ca muktāparikalpitaṃ śivo hanūmataḥ kaṃṭhagataṃ cakāra
atha viṣṇurmaheśānamiha vacanamuktavān || hanūmatā samo nāsti kṛtsnabrahmāṇḍamaṇḍale
śrutidevādyagamyaṃ hi padaṃ tava kapisthitam || sarvopaniṣadavyaktaṃ tvatpadaṃ kapisarvayuk
yamādisādhanaiṃryogairna kṣaṇaṃ te padaṃ sthiram || mahāyogihṛdaṃbhoje paraṃ svasthaṃ hanūmati
varṣakoṭisahasraṃ tu sahasrābdairathānvaham || bhaktyā saṃpūjito'pīśa pādo no darśitastvayā
loke vādo hi sumahāñchaṃbhurnārāyaṇapriyaḥ || haripriyastathā śaṃbhurna tādṛgbhāgyamasti me

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
छित्वाchitvāрассёк
त्वचंtvacaṃкожу
परावृत्यparāvṛtyaповернувшись
सुखंsukhaṃлегко
गायतिgāyatiпоёт
पूर्ववत्pūrvavatкак прежде
श्रृण्वन्गीतिसुधांśrṛṇvangītisudhāṃслушая нектар песни
शंभुर्गौतśaṃbhurgautaШамбху; Гаута-
मस्यmasya-мы
गृहंgṛhaṃв дом
ततःtataḥзатем
सर्वेsarveвсе
चाप्यागतास्तत्रcāpyāgatāstatraи пришли туда
देवर्षिगणदानवाःdevarṣigaṇadānavāḥбоги, риши, сонмы и данавы
पूजिताpūjitāпочтены
गौतमेनाथgautamenāthaГаутамой затем
भोजनावसरेbhojanāvasareкогда время трапезы
सतिsatiнастало
यच्छुष्कंyacchuṣkaṃчто сухое
दारुसंभूतंdārusaṃbhūtaṃиз дерева сделанное
गृहोgṛhoдома
पकरणादिकम्pakaraṇādikamутварь и прочее
प्ररूढमभवत्सर्वंprarūḍhamabhavatsarvaṃпроросло всё
गायमानेgāyamāneкогда пел
हनूमतिhanūmatiХануман
तस्मिन्गानेtasmingāneпри том пении
समस्तानांsamastānāṃу всех
चित्रंcitraṃдиво
दृष्टिरतिष्टतdṛṣṭiratiṣṭataвзгляд остановился
द्विबाहुरीशस्यdvibāhurīśasyaдвурукий, владыки
पदाभिवंpadābhivaṃстопам покло-
दनःdanaḥ-няющийся
समस्तगात्राभरणोपपन्नःsamastagātrābharaṇopapannaḥсо всеми членами в украшениях
प्रसन्नमूर्तिस्तरुणःprasannamūrtistaruṇaḥс ясным обликом, юный
सुमध्येsumadhyeпосреди
विन्यस्तमूर्द्ध्वांजलिभिःvinyastamūrddhvāṃjalibhiḥс возложенными вверх сложенными ладонями
शिरोभिःśirobhiḥголовами
शिरःśiraḥголову
कराभ्यांkarābhyāṃдвумя руками
परिगृह्यparigṛhyaобхватив
शंकरोśaṃkaroШанкара
हनूमतःhanūmataḥХанумана
पूर्वमुखंpūrvamukhaṃлицом к востоку
चकारcakāraсделал
पद्मासनासीनहनूमतोंऽजलौpadmāsanāsīnahanūmatoṃ'jalauу сидящего в падмасане Ханумана в ладони
निधायnidhāyaпоставив
पादंpādaṃстопу
त्वपरंtvaparaṃже другую
मुखेmukheна лицо
caи
पादांगुलीभ्यामथpādāṃgulībhyāmathaдвумя пальцами ног затем
नासिकांnāsikāṃнос
विभुःvibhuḥвсесильный
स्नेहेनsnehenaс нежностью
जग्राहjagrāhaвзял
caи
मन्दमन्दम्mandamandamтихо-тихо
स्कन्धेskandheна плече
मुखेmukheна лице
त्वंसतलेtvaṃsataleже на плоскости плеча
caи
कण्ठेkaṇṭheна горле
वक्षस्थलेvakṣasthaleна груди
caи
स्तनमध्यमेstanamadhyameпосреди сосцов
हृदिhṛdiна сердце
ततश्चtataścaи затем
कुक्षावथkukṣāvathaна животе затем
नाभिमंडलंnābhimaṃḍalaṃкруг пупка
पादंpādaṃстопу
द्वितीयंdvitīyaṃвторую
विदधातिvidadhātiставит
चांजलौcāṃjalauи в сложенные ладони
शिरोśiroголову
गृहीत्वाऽवनमय्यgṛhītvā'vanamayyaвзяв, наклонив
शंकरःśaṃkaraḥШанкара
पस्पर्शpasparśaкоснулся
पृष्ठंpṛṣṭhaṃспины
चिबुकेनcibukenaподбородком
सोऽध्वनिso'dhvaniон в пути
हारंhāraṃожерелье
caи
मुक्तापरिकल्पितंmuktāparikalpitaṃиз жемчуга сделанное
शिवोśivoШива
हनूमतःhanūmataḥХанумана
कंठगतंkaṃṭhagataṃна шею возложенным
चकारcakāraсделал
अथathaзатем
विष्णुर्महेशानमिहviṣṇurmaheśānamihaВишну Махешане здесь
वचनमुक्तवान्vacanamuktavānслово сказал
हनूमताhanūmatāХануману
समोsamoравного
नास्तिnāstiнет
कृत्स्नब्रह्माण्डमण्डलेkṛtsnabrahmāṇḍamaṇḍaleво всём круге брахманды
श्रुतिदेवाद्यगम्यंśrutidevādyagamyaṃнедостижимая для шрути, богов и прочих
हिhiведь
पदंpadaṃстопа
तवtavaтвоя
कपिस्थितम्kapisthitamна обезьяне стоит
सर्वोपनिषदव्यक्तंsarvopaniṣadavyaktaṃвсеми упанишадами не явленная
त्वत्पदंtvatpadaṃтвоя стопа
कपिसर्वयुक्kapisarvayukс обезьяною вся соединена
यमादिसाधनैंर्योगैर्नyamādisādhanaiṃryogairnaсредствами йоги, от ямы начиная, не
क्षणंkṣaṇaṃмгновение
तेteтвоя
पदंpadaṃстопа
स्थिरम्sthiramустойчива
महायोगिहृदंभोजेmahāyogihṛdaṃbhojeв лотосе сердца великих йогинов
परंparaṃвысшая
स्वस्थंsvasthaṃпокоящаяся
हनूमतिhanūmatiв Ханумане
वर्षकोटिसहस्रंvarṣakoṭisahasraṃтысячу коти лет
तुtuже
सहस्राब्दैरथान्वहम्sahasrābdairathānvahamтысячами лет затем изо дня в день
भक्त्याbhaktyāс преданностью
संपूजितोऽपीशsaṃpūjito'pīśaхотя и почтён, о владыка
पादोpādoстопа
नोnoне
दर्शितस्त्वयाdarśitastvayāпоказана тобою
लोकेlokeв мире
वादोvādoмолва
हिhiведь
सुमहाञ्छंभुर्नारायणप्रियःsumahāñchaṃbhurnārāyaṇapriyaḥвесьма великая: Шамбху мил Нараяне
हरिप्रियस्तथाharipriyastathāмилый Хари также
शंभुर्नśaṃbhurnaШамбху; не
तादृग्भाग्यमस्तिtādṛgbhāgyamastiтакой доли есть
मेmeу меня
Литературный перевод

«...рассёк кожу и, повернувшись, легко поёт как прежде. Слушая нектар песни, Шамбху затем — в дом Гаутамы. Все пришли туда — боги, риши, сонмы и данавы — и были почтены Гаутамою; и настало время трапезы. Что было сухое, из дерева сделанное — утварь дома и прочее, — всё проросло, когда пел Хануман. При том пении у всех остановился взгляд на диве: двурукий, поклоняющийся стопам владыки, со всеми членами в украшениях, с ясным обликом, юный, посреди, с возложенными вверх сложенными ладонями и головами. Обхватив двумя руками голову Ханумана, Шанкара повернул его лицом к востоку; у сидящего в падмасане Ханумана поставив в ладони одну стопу, а другую — на лицо, и двумя пальцами ног всесильный с нежностью взял его нос, тихо-тихо: на плече, на лице, на плоскости плеча, на горле, на груди, посреди сосцов, на сердце, и затем на животе и на круге пупка ставит он вторую стопу; и, взяв голову в сложенные ладони и наклонив её, Шанкара в пути коснулся подбородком его спины. И ожерелье, сделанное из жемчуга, Шива возложил на шею Ханумана. Затем Вишну сказал здесь слово Махешане: «Хануману нет равного во всём круге брахманды. Стопа твоя, недостижимая для шрути, богов и прочих, стоит на обезьяне; твоя стопа, всеми упанишадами не явленная, вся соединена с обезьяною. Средствами йоги, от ямы начиная, ни на мгновение не бывает твоя стопа устойчива в лотосе сердца великих йогинов, а в Ханумане она высшая, покоящаяся. Тысячу коти лет, тысячами лет, изо дня в день с преданностью хотя и почтён ты, о владыка, — а стопа не показана тобою. В мире молва весьма великая: Шамбху мил Нараяне и Хари мил Шамбху; такой доли у меня нет».

Версия

bb1282b330ec · опубликовано 5 сент. 2026 г., 12:49:32 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами