Sanat-kumāra
वामे कुसुमधन्वानं वसुपत्रे ततो यजेत् ॥ उमां श्रीं भारतीं दुर्गां धरणीं वेदमातरम्
देवीमुषां च पूर्वादौ दिग्विदिक्षु क्रमेण हि ॥ जह्नुसूर्यसुते पूज्ये पादप्रक्षालनोद्यते
शंखपद्मनिधी पूज्यौ पार्श्वयोर्घृतचामरौ ॥ धृतातपत्रं वरुणं पूजयेत्पश्चिमे ततः
संपूज्य राशीन्परितो यथास्थानं नवग्रहान् ॥ चतुर्दन्तैरावतादीन् दिग्विदिक्षु ततोऽर्चयेत्
तद्बहिर्लोकपालांश्च तदस्त्राणि च तद्बहिः ॥ दूर्वाभिराज्यसिक्ताभिर्जुहुयादायुषे नरः
गुडूचीमाज्यसंसिक्तां जुहुयात्सप्तवासरम् ॥ अषअटोत्तरसहस्रं यः स जीवेच्छरदां शतम्
हुत्वा तिलान्घृताभ्यक्तान्दीर्घमायुष्यमाप्नुयात् ॥ आरभ्यार्कदिनं मंत्री दशाहं घृतसंप्लुतः
जुहुयादर्कसमिधः शरीरारोग्यसिद्धये ॥ शालिभिर्जुह्वतो नित्यमष्टोत्तरसहस्रकम्
अचिरादेव महती लक्ष्मी संजायते ध्रुवम् ॥ उषाजा जीनालिकेररजोभिर्गृतमिश्रितैः
हुनेदष्टोत्तरशतं पायसाशी तु नित्यशः ॥ मण्डलाज्जायते सोऽपि कुबेर इव मानवः
हविषा गुडमिश्रेण होमतो ह्यन्नवान्भवेत् ॥ जपापुष्पाणि जुहुयादष्टोत्तरसहस्रकम्
तांबूलरससंमिश्रं तद्भस्मतिलकं चरेत् ॥ चतुर्णामपि वर्णानां मोहनाय द्विजोत्तमः
एवं यो भजते लक्ष्मीं साधकेंद्रो मुनीश्वर ॥ सम्पदस्तस्य जायंते महालक्ष्मीः प्रसीदति
देहांते वैष्णवं धाम लभते नात्र संशयः ॥ या तु दुर्गा द्विजश्रेष्ठ शिवलोकं गता सती
vāme kusumadhanvānaṃ vasupatre tato yajet || umāṃ śrīṃ bhāratīṃ durgāṃ dharaṇīṃ vedamātaram
devīmuṣāṃ ca pūrvādau digvidikṣu krameṇa hi || jahnusūryasute pūjye pādaprakṣālanodyate
śaṃkhapadmanidhī pūjyau pārśvayorghṛtacāmarau || dhṛtātapatraṃ varuṇaṃ pūjayetpaścime tataḥ
saṃpūjya rāśīnparito yathāsthānaṃ navagrahān || caturdantairāvatādīn digvidikṣu tato'rcayet
tadbahirlokapālāṃśca tadastrāṇi ca tadbahiḥ || dūrvābhirājyasiktābhirjuhuyādāyuṣe naraḥ
guḍūcīmājyasaṃsiktāṃ juhuyātsaptavāsaram || aṣaaṭottarasahasraṃ yaḥ sa jīveccharadāṃ śatam
hutvā tilānghṛtābhyaktāndīrghamāyuṣyamāpnuyāt || ārabhyārkadinaṃ maṃtrī daśāhaṃ ghṛtasaṃplutaḥ
juhuyādarkasamidhaḥ śarīrārogyasiddhaye || śālibhirjuhvato nityamaṣṭottarasahasrakam
acirādeva mahatī lakṣmī saṃjāyate dhruvam || uṣājā jīnālikerarajobhirgṛtamiśritaiḥ
hunedaṣṭottaraśataṃ pāyasāśī tu nityaśaḥ || maṇḍalājjāyate so'pi kubera iva mānavaḥ
haviṣā guḍamiśreṇa homato hyannavānbhavet || japāpuṣpāṇi juhuyādaṣṭottarasahasrakam
tāṃbūlarasasaṃmiśraṃ tadbhasmatilakaṃ caret || caturṇāmapi varṇānāṃ mohanāya dvijottamaḥ
evaṃ yo bhajate lakṣmīṃ sādhakeṃdro munīśvara || sampadastasya jāyaṃte mahālakṣmīḥ prasīdati
dehāṃte vaiṣṇavaṃ dhāma labhate nātra saṃśayaḥ || yā tu durgā dvijaśreṣṭha śivalokaṃ gatā satī
«...слева — Цветколукого; затем на восьми лепестках да чтит Уму, Шри, Бхарати, Дургу, Дхарани, Мать вед и богиню Ушу — в восточной и прочих сторонах и промежуточных, по порядку. Дочери Джахну и Солнца должны быть чтимы, готовые омыть стопы; сокровища Шанкха и Падма должны быть чтимы по бокам, держащие опахала; держащего зонт Варуну да чтит на западе. Почтив знаки вокруг по местам и девять планет, четырёхбивневого Айравату и прочих в сторонах и промежуточных, затем да чтит; и вне того — хранителей миров, и вне того — их оружия. Дурвою, окроплённою маслом, да возливает человек ради долголетия. Кто семь дней возливает тысячу восемь гудучи, окроплённою маслом, тот проживёт сто осеней; возлив кунжут, умащённый маслом, обретёт долголетие. Начав с дня Солнца, знаток мантр десять дней да возливает дрова арки, напитанные маслом, ради достижения здоровья тела. У возливающего всегда тысячу восемь рисом шали вскоре несомненно рождается великая Лакшми. Кто, вкушая молочную кашу, всегда возливает сто восемь кокосовою пыльцою, смешанною с маслом, тот через мандалу становится подобным Кубере. От возлияния, смешанного с патокою, станет он богат пищею. Цветы джапы да возливает тысячу восемь; смешанный с соком тамбулы знак из того пепла да наносит лучший из дваждырождённых ради обворожения четырёх варн. Кто так чтит Лакшми, лучший из садхаков, о владыка муни, у того рождаются богатства, Махалакшми умилостивляется, и в конце тела он обретает вишнуитскую обитель, нет в том сомнения. Та же Дурга, о лучший из дваждырождённых, что пошла в Шивалоку, верная...»
06124706b29f · опубликовано 5 сент. 2026 г., 15:56:16 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Возлияния ради долголетия перечислены с точностью травника: дурва, гудучи, кунжут, дрова арки, рис шали, кокосовая пыльца. Гудучи и поныне держат в аптеке как средство укрепляющее; здесь она названа наравне с числом повторений.
Один обряд идёт против прочих: пепел от возлияния цветами джапы, смешанный с соком бетеля, наносят на лоб «ради обворожения четырёх варн». Тот же заклинательный слой, что и в прежних главах, — и, как обычно, он стоит рядом с самым мирным.
Среди служительниц названы Ганга и Ямуна, «готовые омыть стопы». Реки поставлены на домашнюю работу — так, как в доме встречают гостя, и это единственное, что от них требуется.