Нарада-пурана
Разговор Рукмангады23.31-41
1293 / 1701
LinuxЛистать
Нарада-пурана · 23.31-41

Rukmāṃgada

Деванагари

रुक्मांगदस्य कर्णाभ्यां पटहध्वनिरागतः ॥ मत्तेभकुंभसंस्थस्तु धर्मांगदनिदेशतः
प्रातर्हरिदिनं लोकास्तिष्ठध्वं त्वेकभोजनाः ॥ अक्षारलवणाः सर्वे हविष्यान्ननिषेविणः
अवनीतल्पशयनाः प्रियासंगविवर्जिताः ॥ स्मरध्वं देवदेवेशं पुराणं पुरुषोत्तमम्
सकृद्भोजनसंयुक्ता उपवासं करिष्यथ ॥ अकृतश्राद्धनिचया अप्राप्ताः पिंडमेव च
गयामगतपुत्राश्च गच्छध्वं श्रीहरेः पदम् ॥ एषा कार्तिकशुक्ला वै हरेर्निद्राव्यपोहिनी
प्रातरेकादशी प्राप्ता मा कृथा भोजनं क्वचित् ॥ ब्रह्महत्यादिपापानि कामकारकृतानि च
तानि यास्यंति सर्वाणि उपोष्येमां प्रबोधिनीम् ॥ प्रबोधयेद्धर्म्मपरान्न्यायाचार समन्वितान्
हरेः प्रबोधमाधत्ते तेनैषा बोधिनी स्मृता ॥ सकृच्चोपोषितां चेमां निद्राच्छेदकरीं हरेः
तनयो न भवेन्मर्त्यो न गर्भे जायते पुनः ॥ रुरुध्वं चक्रिणः पूजामात्मवित्तेन मानवाः
वस्त्रैः पुष्पैर्धूपदीपैर्वरचंदनकुंकुमैः ॥ सुहृद्यैश्च फलैर्गंधैर्यजध्वं श्रीहरेः पदम्
यो न कुर्याद्वचो मेऽद्य धर्म्यं विष्णुगतिप्रदम् ॥ स मे दंड्यश्च वाध्यश्च निर्वास्यो विषयाद्ध्रुवम्

Транслитерация (IAST)

rukmāṃgadasya karṇābhyāṃ paṭahadhvanirāgataḥ || mattebhakuṃbhasaṃsthastu dharmāṃgadanideśataḥ
prātarharidinaṃ lokāstiṣṭhadhvaṃ tvekabhojanāḥ || akṣāralavaṇāḥ sarve haviṣyānnaniṣeviṇaḥ
avanītalpaśayanāḥ priyāsaṃgavivarjitāḥ || smaradhvaṃ devadeveśaṃ purāṇaṃ puruṣottamam
sakṛdbhojanasaṃyuktā upavāsaṃ kariṣyatha || akṛtaśrāddhanicayā aprāptāḥ piṃḍameva ca
gayāmagataputrāśca gacchadhvaṃ śrīhareḥ padam || eṣā kārtikaśuklā vai harernidrāvyapohinī
prātarekādaśī prāptā mā kṛthā bhojanaṃ kvacit || brahmahatyādipāpāni kāmakārakṛtāni ca
tāni yāsyaṃti sarvāṇi upoṣyemāṃ prabodhinīm || prabodhayeddharmmaparānnyāyācāra samanvitān
hareḥ prabodhamādhatte tenaiṣā bodhinī smṛtā || sakṛccopoṣitāṃ cemāṃ nidrācchedakarīṃ hareḥ
tanayo na bhavenmartyo na garbhe jāyate punaḥ || rurudhvaṃ cakriṇaḥ pūjāmātmavittena mānavāḥ
vastraiḥ puṣpairdhūpadīpairvaracaṃdanakuṃkumaiḥ || suhṛdyaiśca phalairgaṃdhairyajadhvaṃ śrīhareḥ padam
yo na kuryādvaco me'dya dharmyaṃ viṣṇugatipradam || sa me daṃḍyaśca vādhyaśca nirvāsyo viṣayāddhruvam

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
रमयामासramayāmāsaуслаждала
तन्वंगीtanvaṃgīтонкостанная
वात्स्यायनविधानतःvātsyāyanavidhānataḥпо уставу Ватсьяяны
तस्यैवंtasyaivaṃу него так
रममाणस्यramamāṇasyaуслаждающегося
मोहिन्याmohinyāс Мохини
सहितस्यsahitasyaвместе
हिhiведь
रुक्मांगदस्यrukmāṃgadasyaРукмангады
कर्णाभ्यांkarṇābhyāṃв уши
पटहध्वनिरागतःpaṭahadhvanirāgataḥзвук барабана донёсся
मत्तेभकुंभसंस्थस्तुmattebhakuṃbhasaṃsthastuна лбу хмельного слона стоящий
धर्मांगदनिदेशतःdharmāṃgadanideśataḥпо велению Дхармангады
प्रातर्हरिदिनंprātarharidinaṃутром день Хари
लोकास्तिष्ठध्वंlokāstiṣṭhadhvaṃлюди, пребудьте
त्वेकभोजनाःtvekabhojanāḥединожды вкушающими
अक्षारलवणाःakṣāralavaṇāḥбез щёлочи и соли
सर्वेsarveвсе
हविष्यान्ननिषेविणःhaviṣyānnaniṣeviṇaḥжертвенную пищу вкушающие
अवनीतल्पशयनाःavanītalpaśayanāḥна земле как на ложе спящие
प्रियासंगविवर्जिताःpriyāsaṃgavivarjitāḥот близости с любимой отрешившиеся
स्मरध्वंsmaradhvaṃвспоминайте
देवदेवेशंdevadeveśaṃбога богов владыку
पुराणंpurāṇaṃдревнего
पुरुषोत्तमम्puruṣottamamПурушоттаму
सकृद्भोजनसंयुक्ताsakṛdbhojanasaṃyuktāединократным вкушением наделённые
उपवासंupavāsaṃпост
करिष्यथkariṣyathaсовершите
अकृतश्राद्धनिचयाakṛtaśrāddhanicayāшраддх не совершившие
अप्राप्ताःaprāptāḥне обретшие
पिंडमेवpiṃḍamevaи пинды
caи
गयामगतपुत्राश्चgayāmagataputrāścaи в Гаю не ходившие сыновья
गच्छध्वंgacchadhvaṃидите
श्रीहरेःśrīhareḥШри-Хари
पदम्padamв обитель
एषाeṣāэта
कार्तिकशुक्लाkārtikaśuklāкарттики светлая
वैvaiведь
हरेर्निद्राव्यपोहिनीharernidrāvyapohinīсон Хари отгоняющая
प्रातरेकादशीprātarekādaśīутром экадаши
प्राप्ताprāptāнаступила
माне
कृथाkṛthāтвори
भोजनंbhojanaṃвкушения
क्वचित्kvacitнигде
ब्रह्महत्यादिपापानिbrahmahatyādipāpāniубийство брахмана и прочие грехи
कामकारकृतानिkāmakārakṛtāniпо своеволию содеянные
caи
तानिtāniте
यास्यंतिyāsyaṃtiуйдут
सर्वाणिsarvāṇiвсе
उपोष्येमांupoṣyemāṃпостясь в эту
प्रबोधिनीम्prabodhinīmПробуждающую
प्रबोधयेद्धर्म्मपरान्न्यायाचारprabodhayeddharmmaparānnyāyācāraда пробудит дхарме преданных, правого обычая
समन्वितान्samanvitānдержащихся
हरेःhareḥХари
प्रबोधमाधत्तेprabodhamādhatteпробуждение творит
तेनैषाtenaiṣāпотому эта
बोधिनीbodhinīБодхини
स्मृताsmṛtāпомнится
सकृच्चोपोषितांsakṛccopoṣitāṃи единожды постом почтённую
चेमांcemāṃи эту
निद्राच्छेदकरींnidrācchedakarīṃсон пресекающую
हरेःhareḥХари
तनयोtanayoсыном
naне
भवेन्मर्त्योbhavenmartyoстанет смертный
naне
गर्भेgarbheво чреве
जायतेjāyateрождается
पुनःpunaḥснова
रुरुध्वंrurudhvaṃтворите
चक्रिणःcakriṇaḥДержащего диск
पूजामात्मवित्तेनpūjāmātmavittenaпочитание своим достатком
मानवाःmānavāḥлюди
वस्त्रैःvastraiḥтканями
पुष्पैर्धूपदीपैर्वरचंदनकुंकुमैःpuṣpairdhūpadīpairvaracaṃdanakuṃkumaiḥцветами, курением, светильниками, лучшим сандалом и кункумой
सुहृद्यैश्चsuhṛdyaiścaи приятными
फलैर्गंधैर्यजध्वंphalairgaṃdhairyajadhvaṃплодами, благовониями почитайте
श्रीहरेःśrīhareḥШри-Хари
पदम्padamобитель
योyoкто
naне
कुर्याद्वचोkuryādvacoисполнит слова
मेऽद्यme'dyaмоего ныне
धर्म्यंdharmyaṃдхарме согласного
विष्णुगतिप्रदम्viṣṇugatipradamучасть Вишну дающего
saтот
मेmeмною
दंड्यश्चdaṃḍyaścaи наказуем
वाध्यश्चvādhyaścaи казним
निर्वास्योnirvāsyoизгоняем
विषयाद्ध्रुवम्viṣayāddhruvamиз страны непременно
Литературный перевод

…услаждала тонкостанная по уставу Ватсьяяны. И у него, так услаждающегося вместе с Мохини, — у Рукмангады в уши донёсся звук барабана, стоящего на лбу хмельного слона, по велению Дхармангады: «Утром — день Хари; пребудьте, люди, вкушающими единожды, все без щёлочи и соли, вкушающие жертвенную пищу, спящие на земле как на ложе, отрешившиеся от близости с любимой; вспоминайте владыку бога богов, древнего Пурушоттаму. Наделённые единократным вкушением, совершите пост. Не совершившие шраддх, не обретшие и пинды, и сыновья, не ходившие в Гаю, — идите в обитель Шри-Хари. Эта светлая карттики — отгоняющая сон Хари; утром наступила экадаши: нигде не твори вкушения. Убийство брахмана и прочие грехи, по своеволию содеянные, — все те уйдут, если поститься в эту Пробуждающую. Да пробудит она преданных дхарме, держащихся правого обычая; она творит пробуждение Хари — потому и помнится Бодхини. И единожды почтившим постом эту, пресекающую сон Хари, смертный не станет сыном и не рождается снова во чреве. Творите, люди, почитание Держащего диск своим достатком: тканями, цветами, курением, светильниками, лучшим сандалом и кункумой, приятными плодами и благовониями почитайте обитель Шри-Хари. Кто не исполнит ныне моего слова, согласного с дхармою, дающего участь Вишну, — тот мною и наказуем, и казним, и непременно изгоняем из страны».

Версия

c7f20d2e095d · опубликовано 6 сент. 2026 г., 01:18:55 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами