Падма-пурана
Дарение гор1.21.61-81
582 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 1.21.61-81

भीष्म उवाच

Деванагари

इत्येवं रचयित्वा तु धूपदीपैस्तथार्चयेत् । या लक्ष्मीस्सर्वभूतानां या च देवेष्ववस्थिता
धेनुरूपेण सा देवी मम पापं व्यपोहतु । विष्णोर्वक्षसि या लक्ष्मीः स्वाहा या च विभावसौ
चंद्रार्कशक्रशक्तिर्या सा धेनुर्वरदास्तु मे । स्वधा त्वं पितृमुख्यानां स्वाहा यज्ञभुजां यतः
सर्वपापहरा धेनुस्तस्माद्धूतिं प्रयच्छ मे । एवमामंत्र्य तां धेनुं ब्राह्मणाय निवेदयेत्
विधानमेतद्धेनूनां सर्वासामपि पठ्यते । यास्तु पापविनाशिन्यः पठ्यंते दश धेनवः
तासां स्वरूपं वक्ष्यामि नामानि च नराधिप । प्रथमा गुडधेनुः स्याद्घृतधेनुरथापरा
तिलधेनुस्तृतीया च चतुर्थी जलनामिका । क्षीरधेनुः पंचमी च मधुधेनुस्तथा परा
सप्तमी शर्कराधेनुरष्टमी दधिकल्पिता । रसधेनुश्च नवमी दशमी स्यात्स्वरूपतः
कुंभाः स्युः रसधेनूनामितरासां स्वराशयः । सुवर्णधेनुं चाप्यत्र केचिदिच्छंति मानवाः
नवनीतेन तैलैश्च तथान्येपि महर्षयः । एतदेव विधानं स्यात्तएवोपस्करास्स्मृताः
मंत्रावाहनसंयुक्ताः सदा पर्वणि पर्वणि । यथा श्राद्धं प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः
गुडधेनुप्रसंगेन सर्वास्तव मयोदिताः । अशेषयज्ञफलदाः सर्वपापहराः शुभाः
व्रतानामुत्तमं यस्माद्विशोकद्वादशीव्रतम् । तदंगत्वेन चैवात्र गुडधेनुः प्रशस्यते
अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते तथा पुनः । गुडधेन्वादयो देया उपरागादिपर्वसु
विशोकद्वादशी चैषा सर्वपापहरा शुभा । यामुपोष्य नरो याति तद्विष्णोः परमं पदम्
इह लोके ससौभाग्यमायुरारोग्यमेव च । वैष्णवं पुरमाप्रोति मरणे स्मरणं हरेः
नवार्बुदसहस्राणि दश चाष्टौ च धर्मवित् । न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य संजायते नृप
नारी वा कुरुते या तु विशोकद्वादशीमिमाम् । नृत्यगीतपरा नित्यं सापि तत्फलमाप्नुयात्
इति पठति यदित्थं यः शृणोतीह सम्यङ्मधुमुरनरकारेरर्चनं वाथ पश्येत्
मतिमपि च जनानां यो ददातींद्रलोके स वसति विबुधौघैः पूज्यते कल्पमेकम् । भगवन्श्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम्
मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि तथा नृपसत्तम

Транслитерация (IAST)

ityevaṃ racayitvā tu dhūpadīpaistathārcayet | yā lakṣmīssarvabhūtānāṃ yā ca deveṣvavasthitā
dhenurūpeṇa sā devī mama pāpaṃ vyapohatu | viṣṇorvakṣasi yā lakṣmīḥ svāhā yā ca vibhāvasau
caṃdrārkaśakraśaktiryā sā dhenurvaradāstu me | svadhā tvaṃ pitṛmukhyānāṃ svāhā yajñabhujāṃ yataḥ
sarvapāpaharā dhenustasmāddhūtiṃ prayaccha me | evamāmaṃtrya tāṃ dhenuṃ brāhmaṇāya nivedayet
vidhānametaddhenūnāṃ sarvāsāmapi paṭhyate | yāstu pāpavināśinyaḥ paṭhyaṃte daśa dhenavaḥ
tāsāṃ svarūpaṃ vakṣyāmi nāmāni ca narādhipa | prathamā guḍadhenuḥ syādghṛtadhenurathāparā
tiladhenustṛtīyā ca caturthī jalanāmikā | kṣīradhenuḥ paṃcamī ca madhudhenustathā parā
saptamī śarkarādhenuraṣṭamī dadhikalpitā | rasadhenuśca navamī daśamī syātsvarūpataḥ
kuṃbhāḥ syuḥ rasadhenūnāmitarāsāṃ svarāśayaḥ | suvarṇadhenuṃ cāpyatra kecidicchaṃti mānavāḥ
navanītena tailaiśca tathānyepi maharṣayaḥ | etadeva vidhānaṃ syāttaevopaskarāssmṛtāḥ
maṃtrāvāhanasaṃyuktāḥ sadā parvaṇi parvaṇi | yathā śrāddhaṃ pradātavyā bhuktimuktiphalapradāḥ
guḍadhenuprasaṃgena sarvāstava mayoditāḥ | aśeṣayajñaphaladāḥ sarvapāpaharāḥ śubhāḥ
vratānāmuttamaṃ yasmādviśokadvādaśīvratam | tadaṃgatvena caivātra guḍadhenuḥ praśasyate
ayane viṣuve puṇye vyatīpāte tathā punaḥ | guḍadhenvādayo deyā uparāgādiparvasu
viśokadvādaśī caiṣā sarvapāpaharā śubhā | yāmupoṣya naro yāti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
iha loke sasaubhāgyamāyurārogyameva ca | vaiṣṇavaṃ puramāproti maraṇe smaraṇaṃ hareḥ
navārbudasahasrāṇi daśa cāṣṭau ca dharmavit | na śokaduḥkhadaurgatyaṃ tasya saṃjāyate nṛpa
nārī vā kurute yā tu viśokadvādaśīmimām | nṛtyagītaparā nityaṃ sāpi tatphalamāpnuyāt
iti paṭhati yaditthaṃ yaḥ śṛṇotīha samyaṅmadhumuranarakārerarcanaṃ vātha paśyet
matimapi ca janānāṃ yo dadātīṃdraloke sa vasati vibudhaughaiḥ pūjyate kalpamekam | bhagavanśrotumicchāmi dānamāhātmyamuttamam
meroḥ pradānaṃ vakṣyāmi tathā nṛpasattama

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
इतिitiтак
एवंevaṃэтак
रचयित्वाracayitvāизготовив
धूप-दीपैःdhūpa-dīpaiḥкурением и светильниками
तथाtathāтакже
अर्चयेत्arcayetпусть чтит
याкоторая
लक्ष्मीःlakṣmīḥЛакшми
सर्व-भूतानांsarva-bhūtānāṃвсех существ
caи
देवेषुdeveṣuв богах
अवस्थिताavasthitāпребывающая
धेनु-रूपेणdhenu-rūpeṇaв облике коровы
साта
देवीdevīбогиня
ममmamaмой
पापंpāpaṃгрех
व्यपोहतुvyapohatuда отвратит
विष्णोःviṣṇoḥВишну
वक्षसिvakṣasiна груди
स्वाहाsvāhāСваха
विभावसौvibhāvasauв огне
चंद्र-अर्क-शक्र-शक्तिःcaṃdra-arka-śakra-śaktiḥсила месяца, солнца и Шакры
धेनुःdhenuḥкорова
वरदाvaradāдающая дары
अस्तुastuда будет
मेmeмне
स्वधाsvadhāСвадха
त्वंtvaṃты
पितृ-मुख्यानांpitṛ-mukhyānāṃдля главных из предков
यज्ञ-भुजांyajña-bhujāṃдля вкушающих жертву
यतःyataḥпоскольку
सर्व-पाप-हराsarva-pāpa-harāуносящая все грехи
तस्मात्tasmātпотому
धूतिंdhūtiṃочищение
प्रयच्छprayacchaдаруй
एवम्evamтак
आमंत्र्यāmaṃtryaпризвав
तांtāṃту
ब्राह्मणायbrāhmaṇāyaбрахману
निवेदयेत्nivedayetпусть поднесёт
विधानम्vidhānamустав
एतत्etatэтот
धेनूनांdhenūnāṃкоров
सर्वासाम्sarvāsāmвсех
अपिapiже
पठ्यतेpaṭhyateчитается
याःyāḥкоторые
तुtuже
पाप-विनाशिन्यःpāpa-vināśinyaḥуносящие грех
पठ्यंतेpaṭhyaṃteперечисляются
दशdaśaдесять
धेनवःdhenavaḥкоров
तासांtāsāṃих
स्व-रूपंsva-rūpaṃвид
वक्ष्यामिvakṣyāmiповедаю
नामानिnāmāniимена
नर-अधिपnara-adhipaо владыка людей
प्रथमाprathamāпервая
गुड-धेनुःguḍa-dhenuḥпатоковая корова
स्यात्syātпусть будет
घृत-धेनुःghṛta-dhenuḥмасляная корова
अथathaзатем
अपराaparāдругая
तिल-धेनुःtila-dhenuḥсезамовая корова
तृतीयाtṛtīyāтретья
चतुर्थीcaturthīчетвёртая
जल-नामिकाjala-nāmikāименуемая водяною
क्षीर-धेनुःkṣīra-dhenuḥмолочная корова
पंचमीpaṃcamīпятая
मधु-धेनुःmadhu-dhenuḥмедовая корова
पराparāследующая
सप्तमीsaptamīседьмая
शर्करा-धेनुःśarkarā-dhenuḥсахарная корова
अष्टमीaṣṭamīвосьмая
दधि-कल्पिताdadhi-kalpitāсделанная из простокваши
रस-धेनुःrasa-dhenuḥсоковая корова
नवमीnavamīдевятая
दशमीdaśamīдесятая
स्व-रूपतःsva-rūpataḥпо своему виду
कुंभाःkuṃbhāḥкувшины
स्युःsyuḥпусть будут
रस-धेनूनाम्rasa-dhenūnāmдля соковых коров
इतरासांitarāsāṃдля прочих
स्व-राशयःsva-rāśayaḥсвои вороха
सुवर्ण-धेनुंsuvarṇa-dhenuṃзолотую корову
अत्रatraздесь
केचित्kecitнекоторые
इच्छंतिicchaṃtiжелают
मानवाःmānavāḥлюди
नवनीतेनnavanītenaсвежим маслом
तैलैःtailaiḥмаслами
अन्येanyeдругие
महर्षयःmaharṣayaḥвеликие мудрецы
एतत्etatэтот
एवevaтот же
उपस्कराःupaskarāḥпринадлежности
स्मृताःsmṛtāḥпризнаны
मंत्र-आवाहन-संयुक्ताःmaṃtra-āvāhana-saṃyuktāḥс мантрою и призыванием
पर्वणि पर्वणिparvaṇi parvaṇiв каждый узловой день
यथाyathāкак
श्राद्धंśrāddhaṃшраддха
प्रदातव्याःpradātavyāḥнадлежит давать
भुक्ति-मुक्ति-फल-प्रदाःbhukti-mukti-phala-pradāḥдающие плодом наслаждение и освобождение
गुड-धेनु-प्रसंगेनguḍa-dhenu-prasaṃgenaпо случаю патоковой коровы
सर्वाःsarvāḥвсе
तवtavaтебе
मयाmayāмною
उदिताःuditāḥповеданы
अशेष-यज्ञ-फल-दाःaśeṣa-yajña-phala-dāḥдающие плод всех жертв
शुभाःśubhāḥблагие
व्रतानाम्vratānāmиз обетов
उत्तमंuttamaṃвысший
यस्मात्yasmātпоскольку
विशोका-द्वादशी-व्रतम्viśokā-dvādaśī-vratamобет Вишока-двадаши
तत्-अंगत्वेनtat-aṃgatvenaкак его часть
प्रशस्यतेpraśasyateвосхваляется
अयनेayaneв аяну
विषुवेviṣuveв равноденствие
पुण्येpuṇyeв святой день
व्यतीपातेvyatīpāteв вьятипату
पुनःpunaḥещё
गुड-धेनु-आदयःguḍa-dhenu-ādayaḥпатоковая корова и прочие
देयाःdeyāḥнадлежит давать
उपराग-आदि-पर्वसुuparāga-ādi-parvasuв затмения и прочие узлы
विशोका-द्वादशीviśokā-dvādaśīВишока-двадаши
एषाeṣāэта
सर्व-पाप-हराsarva-pāpa-harāуносящая все грехи
शुभाśubhāблагая
याम्yāmкоторую
उपोष्यupoṣyaотпостившись
नरःnaraḥчеловек
यातिyātiидёт
तत्tatв то
परमंparamaṃвысшее
पदम्padamсостояние
इहihaздесь
लोकेlokeв мире
स-सौभाग्यम्sa-saubhāgyamсо счастьем
आयुःāyuḥдолголетие
आरोग्यम्ārogyamздоровье
एवevaже
वैष्णवंvaiṣṇavaṃВишнуев
पुरम्puramград
आप्नोतिāpnotiдостигает
मरणेmaraṇeпри смерти
स्मरणंsmaraṇaṃпамятование
हरेःhareḥХари
नव-अर्बुद-सहस्राणिnava-arbuda-sahasrāṇiдевять тысяч арбуд
दशdaśaдесять
अष्टौaṣṭauвосемь
धर्म-वित्dharma-vitведающий закон
naне
शोक-दुःख-दौर्गत्यंśoka-duḥkha-daurgatyaṃскорби, горя и злосчастия
तस्यtasyaу него
संजायतेsaṃjāyateвозникает
नृपnṛpaо царь
नारीnārīженщина
वाили
कुरुतेkuruteсовершает
याкоторая
इमाम्imāmэту
नृत्य-गीत-पराnṛtya-gīta-parāпреданная пляске и пению
नित्यंnityaṃвсегда
साта
अपिapiтоже
तत्-फलम्tat-phalamтот плод
आप्नुयात्āpnuyātобретает
पठतिpaṭhatiчитает
यःyaḥкто
इत्थम्itthamтак
शृणोतिśṛṇotiслушает
सम्यक्samyakкак должно
मधु-मुर-नरक-अरेःmadhu-mura-naraka-areḥВрага Мадху, Муры и Нараки
अर्चनंarcanaṃпочитание
अथathaили
पश्येत्paśyetувидит
मतिम्matimразумение
जनानांjanānāṃлюдям
ददातिdadātiдаёт
इंद्र-लोकेiṃdra-lokeв мире Индры
सःsaḥтот
वसतिvasatiживёт
विबुध-ओघैःvibudha-oghaiḥсонмами богов
पूज्यतेpūjyateпочитается
कल्पम्kalpamкальпу
एकम्ekamодну
भगवन्bhagavanо владыка
श्रोतुम्śrotumслушать
इच्छामिicchāmiжелаю
दान-माहात्म्यम्dāna-māhātmyamвеличие дарения
उत्तमम्uttamamвысшее
मेरोःmeroḥМеру
प्रदानंpradānaṃдарение
नृप-सत्तमnṛpa-sattamaо лучший из царей
Литературный перевод

«Так изготовив, пусть чтит курением и светильниками: „Та Лакшми, которая [есть] у всех существ и которая пребывает в богах, — та богиня в облике коровы да отвратит мой грех. Та Лакшми, что на груди Вишну, и та Сваха, что в огне, сила месяца, солнца и Шакры, — та корова да будет мне дающей дары. Ты — Свадха для главных из предков и Сваха для вкушающих жертву; поскольку корова уносит все грехи, потому даруй мне очищение“. Так призвав ту корову, пусть поднесёт её брахману. Этот устав читается и для всех коров.

А те десять коров, уносящих грех, что перечисляются, — вид их и имена поведаю, о владыка людей. Первая пусть будет патоковая корова, затем другая — масляная, третья — сезамовая, четвёртая — именуемая водяною, пятая — молочная, следующая — медовая, седьмая — сахарная, восьмая — сделанная из простокваши, девятая — соковая, десятая — по своему виду [золотая]. Для соковых коров пусть будут кувшины, для прочих — свои вороха. Золотую корову здесь желают некоторые люди, а иные великие мудрецы — свежим маслом и маслами. Устав тот же, и принадлежности признаны те же. С мантрою и призыванием их надлежит давать в каждый узловой день, как шраддху; они дают плодом наслаждение и освобождение. По случаю патоковой коровы все они поведаны тебе мною — благие, дающие плод всех жертв, уносящие все грехи. А поскольку из обетов высший — обет Вишока-двадаши, потому патоковая корова и восхваляется здесь как его часть. В аяну, в равноденствие, в святой день, ещё же в вьятипату, в затмения и прочие узлы надлежит давать патоковую корову и прочих.

И эта Вишока-двадаши — благая, уносящая все грехи; отпостившись её, человек идёт в то высшее состояние Вишну. Здесь, в мире, [обретает он] счастье, долголетие и здоровье, а при смерти — памятование Хари, и достигает Вишнуева града. Девять тысяч арбуд и ещё восемнадцать [лет], о ведающий закон, — и ни скорби, ни горя, ни злосчастия у него не возникает, о царь. И женщина, которая совершает эту Вишока-двадаши, всегда преданная пляске и пению, тоже обретает тот плод. Кто так читает это, кто слушает здесь как должно, или увидит почитание Врага Мадху, Муры и Нараки, или даёт людям разумение, — тот живёт в мире Индры и одну кальпу почитается сонмами богов».

[Царь сказал:] «О владыка! Желаю слушать высшее величие дарения». — «Дарение Меру поведаю, о лучший из царей».

Версия

c2c8d3cd50b5 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:27 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами