Падма-пурана
Устав освящения пруда1.27.20-40
614 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 1.27.20-40
Деванагари

पश्चिमद्वारमासाद्य प्रविशेद्यागमंडपम् । ततो मंगलशब्देन भेरीणां निःस्वनेन च
रजसा मंडलं कुर्यात्पंचवर्णेन तत्त्ववित् । षोडशारं ततश्चक्रं पद्मगर्भं चतुर्मुखम्
चतुरस्रं तु परितो वृत्तं मध्ये सुशोभनम् । वेद्याश्चोपरितः कृत्वा ग्रहान् लोकपतींस्ततः
संन्यसेन्मंत्रतः सर्वान्प्रतिदिक्षु विचक्षणः । कलशं स्थापयेन्मध्ये वारुणं मंत्रमाश्रितम्
ब्रह्माणं च शिवं विष्णुं तत्रैव स्थापयेद्बुधः । विनायकं च विन्यस्य कमलामंबिकां तथा
पुष्पभक्ष्यफलैर्युक्तमेवं कृत्वाधिवासनम्
कुंभाश्च रत्नगर्भास्तान्वासोभिः परिवेष्टयेत् । पुष्पगंधैरलंकृत्य द्वारपालान्समंततः
यजध्वमिति तान्ब्रूयादाचार्यमभिपूजयेत् । बह्वृचौ पूर्वतः स्थाप्यौ दक्षिणेन यजुर्विदौ
सामगौ पश्चिमे स्थाप्यावुत्तरेण अथर्वणौ । उदङ्मुखो दक्षिणतो यजमान उपाविशेत्
यजध्वमिति तान्ब्रूयाद्याजकान्पुनरेव तान् । उत्कृष्टमंत्रजाप्येन तिष्ठध्वमिति जापकान्
एवमादिश्य तान्सर्वान्संधुक्ष्याग्निं स मंत्रवित् । जुहुयादाहुतीर्मंत्रैराज्यं च समिधस्तथा
ऋत्विग्भिश्चैव होतव्यं वारुणैरेव सर्वतः । ग्रहेभ्यो विधिवद्धुत्वा तथेंद्रायेश्वराय च
मरुद्भ्यो लोकपालेभ्यो विधिवद्विश्वकर्मणे । शांतिसूक्तं च रौद्रं च पावमानं च मंगलम्
जपेच्च पौरुषं सूक्तं पूर्वतो बह्वृचः पृथक् । शाक्रं रौद्रं च सौम्यं च कौष्मांडं जातवेदसम्
वैराजं पौरुषं सूक्तं सौपर्णं रुद्रसंहितम्
शैशवं पंच निधनं गायत्रं ज्येष्ठसाम च । वामदेव्यं बृहत्सामरौरवं च रथंतरम्
गवां व्रतं विकीर्णं रक्षोघ्नं च यमं तथा । गायेयुः सामगा राजन्पाश्चिमद्वारमाश्रिताः
आथर्वणाश्चोत्तरतः शांतिकं पौष्टिकं तथा । जपेयुर्मनसा देवमाश्रिता वरुणं प्रभुम्
पूर्वेद्युरभितो रात्रावेवं कृत्वाधिवासनम् । गजाश्वरथवल्मीकसंगमाद्व्रजगोकुलात्
मृदमादाय कुंभेषु प्रक्षिपेदोषधीस्तथा । रोचनां च ससिद्धार्था गंधान् गुगुलुमेव च
स्नपनं तस्य कर्त्तव्यं पंचगव्यसमन्वितम् । पूर्वं कर्तुर्महामंत्रैरेवं कृत्वा विधानतः

Транслитерация (IAST)

paścimadvāramāsādya praviśedyāgamaṃḍapam | tato maṃgalaśabdena bherīṇāṃ niḥsvanena ca
rajasā maṃḍalaṃ kuryātpaṃcavarṇena tattvavit | ṣoḍaśāraṃ tataścakraṃ padmagarbhaṃ caturmukham
caturasraṃ tu parito vṛttaṃ madhye suśobhanam | vedyāścoparitaḥ kṛtvā grahān lokapatīṃstataḥ
saṃnyasenmaṃtrataḥ sarvānpratidikṣu vicakṣaṇaḥ | kalaśaṃ sthāpayenmadhye vāruṇaṃ maṃtramāśritam
brahmāṇaṃ ca śivaṃ viṣṇuṃ tatraiva sthāpayedbudhaḥ | vināyakaṃ ca vinyasya kamalāmaṃbikāṃ tathā
puṣpabhakṣyaphalairyuktamevaṃ kṛtvādhivāsanam
kuṃbhāśca ratnagarbhāstānvāsobhiḥ pariveṣṭayet | puṣpagaṃdhairalaṃkṛtya dvārapālānsamaṃtataḥ
yajadhvamiti tānbrūyādācāryamabhipūjayet | bahvṛcau pūrvataḥ sthāpyau dakṣiṇena yajurvidau
sāmagau paścime sthāpyāvuttareṇa atharvaṇau | udaṅmukho dakṣiṇato yajamāna upāviśet
yajadhvamiti tānbrūyādyājakānpunareva tān | utkṛṣṭamaṃtrajāpyena tiṣṭhadhvamiti jāpakān
evamādiśya tānsarvānsaṃdhukṣyāgniṃ sa maṃtravit | juhuyādāhutīrmaṃtrairājyaṃ ca samidhastathā
ṛtvigbhiścaiva hotavyaṃ vāruṇaireva sarvataḥ | grahebhyo vidhivaddhutvā tatheṃdrāyeśvarāya ca
marudbhyo lokapālebhyo vidhivadviśvakarmaṇe | śāṃtisūktaṃ ca raudraṃ ca pāvamānaṃ ca maṃgalam
japecca pauruṣaṃ sūktaṃ pūrvato bahvṛcaḥ pṛthak | śākraṃ raudraṃ ca saumyaṃ ca kauṣmāṃḍaṃ jātavedasam
vairājaṃ pauruṣaṃ sūktaṃ sauparṇaṃ rudrasaṃhitam
śaiśavaṃ paṃca nidhanaṃ gāyatraṃ jyeṣṭhasāma ca | vāmadevyaṃ bṛhatsāmarauravaṃ ca rathaṃtaram
gavāṃ vrataṃ vikīrṇaṃ rakṣoghnaṃ ca yamaṃ tathā | gāyeyuḥ sāmagā rājanpāścimadvāramāśritāḥ
ātharvaṇāścottarataḥ śāṃtikaṃ pauṣṭikaṃ tathā | japeyurmanasā devamāśritā varuṇaṃ prabhum
pūrvedyurabhito rātrāvevaṃ kṛtvādhivāsanam | gajāśvarathavalmīkasaṃgamādvrajagokulāt
mṛdamādāya kuṃbheṣu prakṣipedoṣadhīstathā | rocanāṃ ca sasiddhārthā gaṃdhān gugulumeva ca
snapanaṃ tasya karttavyaṃ paṃcagavyasamanvitam | pūrvaṃ karturmahāmaṃtrairevaṃ kṛtvā vidhānataḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सर्व-ओषधि-उदकैःsarva-oṣadhi-udakaiḥводами со всеми травами
सर्वैःsarvaiḥвсеми
स्नापितःsnāpitaḥомытый
वेद-पार-गैःveda-pāra-gaiḥпревзошедшими веды
यजमानःyajamānaḥжертвователь
स-पत्नीकःsa-patnīkaḥс супругою
पुत्र-पौत्र-समन्वितःputra-pautra-samanvitaḥс сыновьями и внуками
पश्चिम-द्वारम्paścima-dvāramк западной двери
आसाद्यāsādyaподойдя
प्रविशेत्praviśetпусть войдёт
याग-मंडपम्yāga-maṃḍapamв жертвенный навес
ततःtataḥзатем
मंगल-शब्देनmaṃgala-śabdenaблагим возгласом
भेरीणांbherīṇāṃлитавр
निःस्वनेनniḥsvanenaзвучанием
caи
रजसाrajasāпорошком
मण्डलंmaṇḍalaṃкруг
कुर्यात्kuryātпусть сделает
पंच-वर्णेनpaṃca-varṇenaпятицветным
तत्त्व-वित्tattva-vitзнающий суть
षोडश-अरंṣoḍaśa-araṃо шестнадцати спицах
चक्रंcakraṃколесо
पद्म-गर्भंpadma-garbhaṃс лотосом посреди
चतुर्-मुखम्catur-mukhamчетырёхвратное
चतुर्-अस्रंcatur-asraṃчетырёхугольное
परितःparitaḥкругом
वृत्तंvṛttaṃкруглое
मध्येmadhyeпосреди
सु-शोभनम्su-śobhanamпрекрасное
वेद्याःvedyāḥалтаря
उपरिupariсверху
कृत्वाkṛtvāсделав
ग्रहान्grahānпланеты
लोक-पतीन्loka-patīnвладык мира
संन्यसेत्saṃnyasetпусть положит
मंत्रतःmaṃtrataḥс мантрами
सर्वान्sarvānвсех
प्रति-दिक्षुprati-dikṣuпо сторонам света
विचक्षणःvicakṣaṇaḥсведущий
कलशंkalaśaṃкувшин
स्थापयेत्sthāpayetпусть поставит
मध्येmadhyeпосреди
वारुणंvāruṇaṃВарунову
मंत्रम्maṃtramмантру
आश्रितम्āśritamпризвав
ब्रह्माणंbrahmāṇaṃБрахму
शिवंśivaṃШиву
विष्णुंviṣṇuṃВишну
तत्रtatraтам
एवevaже
बुधःbudhaḥразумный
विनायकंvināyakaṃВинаяку
विन्यस्यvinyasyaположив
कमलाम्kamalāmКамалу
अंबिकांaṃbikāṃАмбику
तथाtathāтакже
शांति-अर्थंśāṃti-arthaṃради покоя
सर्व-लोकानांsarva-lokānāṃвсех миров
भूत-ग्रामंbhūta-grāmaṃсонм существ
न्यसेत्nyasetпусть положит
ततःtataḥзатем
पुष्प-भक्ष्य-फलैःpuṣpa-bhakṣya-phalaiḥцветами, яствами и плодами
युक्तम्yuktamснабжённое
एवंevaṃтак
अधिवासनम्adhivāsanamводворение
कुंभाःkuṃbhāḥкувшины
रत्न-गर्भाःratna-garbhāḥс самоцветами внутри
तान्tānих
वासोभिःvāsobhiḥтканями
परिवेष्टयेत्pariveṣṭayetпусть обвяжет
पुष्प-गंधैःpuṣpa-gaṃdhaiḥцветами и благовониями
अलंकृत्यalaṃkṛtyaукрасив
द्वार-पालान्dvāra-pālānпривратников
समंततःsamaṃtataḥкругом
यजध्वम्yajadhvamприносите жертву
इतिitiтак
तान्tānим
ब्रूयात्brūyātпусть скажет
आचार्यम्ācāryamнаставника
अभिपूजयेत्abhipūjayetпусть чтит
बह्वृचौbahvṛcauдвух знатоков Ригведы
पूर्वतःpūrvataḥна востоке
स्थाप्यौsthāpyauнадлежит поставить
दक्षिणेनdakṣiṇenaна юге
यजुः-विदौyajuḥ-vidauдвух знатоков Яджурведы
साम-गौsāma-gauдвух певцов саманов
पश्चिमेpaścimeна западе
उत्तरेणuttareṇaна севере
अथर्वणौatharvaṇauдвух атхарванов
उदङ्-मुखःudaṅ-mukhaḥлицом к северу
दक्षिणतःdakṣiṇataḥс юга
उपाविशेत्upāviśetпусть сядет
याजकान्yājakānжрецов
पुनःpunaḥснова
एवevaже
उत्कृष्ट-मंत्र-जाप्येनutkṛṣṭa-maṃtra-jāpyenaс шёпотом высших мантр
तिष्ठध्वम्tiṣṭhadhvamстойте
जापकान्jāpakānшепчущим
आदिश्यādiśyaнаказав
संधुक्ष्यsaṃdhukṣyaраздув
अग्निंagniṃогонь
सःsaḥон
मंत्र-वित्maṃtra-vitведающий мантры
जुहुयात्juhuyātпусть возливает
आहुतीःāhutīḥвозлияния
मंत्रैःmaṃtraiḥмантрами
आज्यंājyaṃмасло
समिधःsamidhaḥдрова
ऋत्विग्भिःṛtvigbhiḥжрецами
चैवcaivaи
होतव्यंhotavyaṃнадлежит возливать
वारुणैःvāruṇaiḥВаруновыми
सर्वतःsarvataḥвсюду
ग्रहेभ्यःgrahebhyaḥпланетам
विधि-वत्vidhi-vatпо уставу
हुत्वाhutvāвозлив
इंद्रायiṃdrāyaИндре
ईश्वरायīśvarāyaВладыке
मरुद्भ्यःmarudbhyaḥМарутам
लोक-पालेभ्यःloka-pālebhyaḥхранителям мира
विश्व-कर्मणेviśva-karmaṇeВишвакарману
शांति-सूक्तंśāṃti-sūktaṃгимн покоя
रौद्रंraudraṃРудрин
पावमानंpāvamānaṃПаваману
मंगलम्maṃgalamблагой
जपेत्japetпусть шепчет
पौरुषंpauruṣaṃПуруша-сукту
सूक्तंsūktaṃгимн
बह्वृचःbahvṛcaḥзнаток Ригведы
पृथक्pṛthakотдельно
शाक्रंśākraṃИндрин
सौम्यंsaumyaṃСомин
कौष्मांडंkauṣmāṃḍaṃКаушмандин
जात-वेदसम्jāta-vedasamДжатаведасов
सौरंsauraṃсолнечный
जपेयुःjapeyuḥпусть шепчут
तेteони
यजुः-विदःyajuḥ-vidaḥзнатоки Яджурведы
वैराजंvairājaṃВайраджу
सौपर्णंsauparṇaṃСупарну
रुद्र-संहितम्rudra-saṃhitamРудра-самхиту
शैशवंśaiśavaṃШайшаву
पंच-निधनंpaṃca-nidhanaṃПанчанидхану
गायत्रंgāyatraṃГаятру
ज्येष्ठ-सामjyeṣṭha-sāmaДжьештха-саман
वाम-देव्यंvāma-devyaṃВамадевью
बृहत्-सामbṛhat-sāmaБрихат-саман
रौरवंrauravaṃРауравы
रथंतरम्rathaṃtaramРатхантару
गवांgavāṃкоров
व्रतंvrataṃВрату
विकीर्णंvikīrṇaṃВикирну
रक्षः-घ्नंrakṣaḥ-ghnaṃРакшогхну
यमंyamaṃЯму
गायेयुःgāyeyuḥпусть поют
साम-गाःsāma-gāḥпевцы саманов
राजन्rājanо царь
पाश्चिम-द्वारम्pāścima-dvāramзападной двери
आश्रिताःāśritāḥдержащиеся
आथर्वणाःātharvaṇāḥатхарваны
उत्तरतःuttarataḥс севера
शांतिकंśāṃtikaṃумиротворяющее
पौष्टिकंpauṣṭikaṃумножающее
जपेयुःjapeyuḥпусть шепчут
मनसाmanasāв уме
देवम्devamбога
आश्रिताःāśritāḥпризвав
वरुणंvaruṇaṃВаруну
प्रभुम्prabhumвладыку
पूर्वे-द्युःpūrve-dyuḥнакануне
अभितःabhitaḥвсю
रात्रौrātrauночью
गज-अश्व-रथ-वल्मीक-संगमात्gaja-aśva-ratha-valmīka-saṃgamātсо следа слона, коня, колесницы, с муравейника, от слияния рек
व्रज-गो-कुलात्vraja-go-kulātиз загона и коровьего стойла
Литературный перевод

«…омытый всеми водами со всеми травами превзошедшими веды [брахманами], жертвователь с супругою, с сыновьями и внуками, подойдя к западной двери, пусть войдёт в жертвенный навес — с благим возгласом и звучанием литавр.

Знающий суть пусть сделает пятицветным порошком круг: колесо о шестнадцати спицах, с лотосом посреди, четырёхвратное, кругом четырёхугольное, а посреди — круглое, прекрасное. Сделав его сверху алтаря, сведущий пусть положит с мантрами всех планет и владык мира по сторонам света, а посреди поставит кувшин, призвав Варунову мантру. И Брахму, Шиву и Вишну там же пусть положит разумный, и Винаяку, а также Камалу и Амбику; ради покоя всех миров пусть затем положит [и] сонм существ. Так, снабжённое цветами, яствами и плодами, совершив водворение, кувшины с самоцветами внутри пусть обвяжет тканями и, украсив цветами и благовониями, [расставит] привратников кругом.

„Приносите жертву“, — пусть скажет им и почтит наставника. Двух знатоков Ригведы надлежит поставить на востоке, на юге — двух знатоков Яджурведы, на западе — двух певцов саманов, на севере — двух атхарванов; а сам жертвователь пусть сядет с юга, лицом к северу. „Приносите жертву“, — пусть снова скажет тем жрецам, а шепчущим: „Стойте с шёпотом высших мантр“. Наказав так им всем, ведающий мантры пусть раздует огонь и возливает мантрами возлияния — масло и дрова; и жрецами надлежит всюду возливать Варуновыми [мантрами]. Возлив по уставу планетам, а также Индре и Владыке, Марутам, хранителям мира и Вишвакарману, — гимн покоя, Рудрин, Паваману и благой пусть шепчет; и Пуруша-сукту отдельно шепчет на востоке знаток Ригведы. Индрин, Рудрин, Сомин, Каушмандин, Джатаведасов и солнечный гимн пусть шепчут на юге знатоки Яджурведы. Вайраджу, Пуруша-сукту, Супарну, Рудра-самхиту, Шайшаву, Панчанидхану, Гаятру и Джьештха-саман, Вамадевью, Брихат-саман, Рауравы и Ратхантару, Врату коров, Викирну, Ракшогхну и Яму пусть поют певцы саманов, о царь, держась западной двери. А атхарваны с севера пусть шепчут в уме умиротворяющее и умножающее, призвав бога, владыку Варуну.

Накануне, всю ночь, так совершив водворение, [пусть возьмут] со следа слона, коня и колесницы, с муравейника, от слияния рек, из загона и коровьего стойла…»

Версия

2eb106e6b34a · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:27 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами