Падма-пурана
Змеиная тиртха и Шивадути1.31.31-60
629 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 1.31.31-60

भीष्म उवाच

Деванагари

निपत्य पादयोस्तस्य इदमूचुर्वचस्तदा । भगवन् कुटिला जातिरस्माकं भूतभावन
विषोल्बणत्वं क्रूरत्वं दंदशूकत्वमेव च । संपादितं त्वया देव इदानीं शपसे कथम्
यदि नाम मया सृष्टा भवंतः कुटिलाशयाः । ततः किं बहुना नित्यं भक्षयध्वं गतव्यथाः
मर्यादां कुरु देवेश स्थानं चैव पृथक् पृथक् । मनुष्याणां तथास्माकं समयं देवकारय
शापो यो भवतादत्तो मनुष्यो जनमेजयः । नाशं नः सर्पसत्रेण उल्बणं च करिष्यति
जरत्कारुरिति ख्यातो भविता ब्रह्मवित्तमः । जरत्कन्या तस्य देया तस्यामुत्पत्स्यते सुतः
रक्षाकर्ता स वो विप्रो भवतां कुलपावनः । तथा करोमि नागानां समयं मनुजैः सह
तदेकमनसः सर्वे शृणुध्वं मम शासनम् । सुतलं वितलं चैव तृतीयं च तलातलम्
दत्तं च त्रिप्रकारं वो गृहं तत्र गमिष्यथ । तत्र भोगान् बहुविधान् भुंजाना मम शासनात्
तिष्ठध्वं सप्तमं यावत्कालं तं तु पुनः पुनः । ततो वैवस्वतस्यादौ काश्यपेयो भविष्यति
दायादः सर्वदेवानां सुपर्णस्सर्पभक्षकः । तदा प्रसूतिः सर्पाणां दग्धा वै चित्र भानुना
भवतां चैव सर्वेषां भविष्यति न संशयः । ये ये क्रूरा भोगिनो दुर्विनीतास्तेषामंतो भविता नान्यथैतत्
कालव्याप्तं भक्षध्वं च सत्त्वं तथापकारे च कृते मनुष्यम् । मंत्रौषधैर्गारुडैश्चैव तंत्रैर्बंधैश्च जुष्टा मानवा ये भवंति
तेभ्यो भीतैर्वर्तितव्यं न चान्यच्चेतसि कार्यं चान्यथा वो विनाशः । इतीरिते ब्रह्मणा वै भुजंगा जग्मुः स्थानं सुतलाख्यं हि सर्वे
तस्थुर्भोगान्भुंजमानाश्च सर्वे रसातले लीलया संस्थितास्ते । एवं शापं तु ते लब्ध्वा प्रसादं च चतुर्मुखात्
तस्थुः पातालनिलये मुदितेनांतरात्मना । ततः कालांतरे भूते पुनरेवं व्यचिंतयन्
भविता भरतो राजा पांडवेयो महायशाः । अस्माकं तु क्षयकरो दैवयोगेन केनचित्
कथं त्रिभुवने नाथः सर्वेषां च पितामहः । सृष्टिकर्ता जगद्वंद्यः शापमस्मासु दत्तवान्
देवं विरिंचिनं त्यक्त्वा गतिरन्या न विद्यते । वैराजे भवनश्रेष्ठे तत्र देवः स तिष्ठति
सदेवः पुष्करस्थो वै यज्ञं यजति सांप्रतम् । गत्वा प्रसादयामस्तं वरं तुष्टः प्रदास्यति
एवं विचिंत्य ते सर्वे नागा गत्वा च पुष्करम् । यज्ञपर्वतमासाद्य शैलभित्तिमुपाश्रिताः
दृष्ट्वा नागांस्तथा श्रांतान्वारिधाराश्च शीतलाः । उदङ्मुखा वै निष्क्रांताः सर्वेषां तु सुखप्रदाः
नागतीर्थं ततो जातं पृथिव्यां भरतर्षभ । नागकुंडं च वै केचित्सरितं चापरेऽब्रुवन्
पुण्यं तत्सर्वतीर्थानां सर्पाणां विषनाशनम् । मज्जन्ति तत्र ये मर्त्या अधिश्रावणपंचमीम्
न तेषां तु कुले सर्पाः पीडां कुर्वंति कर्हिचित् । श्राद्धं पितॄणां ये तत्र करिष्यंति नरा भुवि
ब्रह्मा तेषां परं स्थानं दास्यते नात्र संशयः । नागानां तु भयं ज्ञात्वा ब्रह्मा लोकपितामहः
पूर्वोक्तं तु पुनर्वाक्यं नागानश्रावयत्तदा । पंचमी सा तिथिर्धन्या सर्वपापहरा शुभा
यतोस्यामेव सुतिथौ नागानां कार्यमुद्धतम् । एतस्यां सर्वतोयस्तु कट्वम्लं परिवर्जयेत्
क्षीरेण स्नापयेन्नागांस्तस्य ते यांति मित्रताम् । शिवदूती यथा जाता येन चैव निवेशिता
तन्मे सर्वं यथातत्त्वं भवान्शंसितुमर्हति । शिवा नीलगिरिं प्राप्ता तपसे धृतमानसा

Транслитерация (IAST)

nipatya pādayostasya idamūcurvacastadā | bhagavan kuṭilā jātirasmākaṃ bhūtabhāvana
viṣolbaṇatvaṃ krūratvaṃ daṃdaśūkatvameva ca | saṃpāditaṃ tvayā deva idānīṃ śapase katham
yadi nāma mayā sṛṣṭā bhavaṃtaḥ kuṭilāśayāḥ | tataḥ kiṃ bahunā nityaṃ bhakṣayadhvaṃ gatavyathāḥ
maryādāṃ kuru deveśa sthānaṃ caiva pṛthak pṛthak | manuṣyāṇāṃ tathāsmākaṃ samayaṃ devakāraya
śāpo yo bhavatādatto manuṣyo janamejayaḥ | nāśaṃ naḥ sarpasatreṇa ulbaṇaṃ ca kariṣyati
jaratkāruriti khyāto bhavitā brahmavittamaḥ | jaratkanyā tasya deyā tasyāmutpatsyate sutaḥ
rakṣākartā sa vo vipro bhavatāṃ kulapāvanaḥ | tathā karomi nāgānāṃ samayaṃ manujaiḥ saha
tadekamanasaḥ sarve śṛṇudhvaṃ mama śāsanam | sutalaṃ vitalaṃ caiva tṛtīyaṃ ca talātalam
dattaṃ ca triprakāraṃ vo gṛhaṃ tatra gamiṣyatha | tatra bhogān bahuvidhān bhuṃjānā mama śāsanāt
tiṣṭhadhvaṃ saptamaṃ yāvatkālaṃ taṃ tu punaḥ punaḥ | tato vaivasvatasyādau kāśyapeyo bhaviṣyati
dāyādaḥ sarvadevānāṃ suparṇassarpabhakṣakaḥ | tadā prasūtiḥ sarpāṇāṃ dagdhā vai citra bhānunā
bhavatāṃ caiva sarveṣāṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ | ye ye krūrā bhogino durvinītāsteṣāmaṃto bhavitā nānyathaitat
kālavyāptaṃ bhakṣadhvaṃ ca sattvaṃ tathāpakāre ca kṛte manuṣyam | maṃtrauṣadhairgāruḍaiścaiva taṃtrairbaṃdhaiśca juṣṭā mānavā ye bhavaṃti
tebhyo bhītairvartitavyaṃ na cānyaccetasi kāryaṃ cānyathā vo vināśaḥ | itīrite brahmaṇā vai bhujaṃgā jagmuḥ sthānaṃ sutalākhyaṃ hi sarve
tasthurbhogānbhuṃjamānāśca sarve rasātale līlayā saṃsthitāste | evaṃ śāpaṃ tu te labdhvā prasādaṃ ca caturmukhāt
tasthuḥ pātālanilaye muditenāṃtarātmanā | tataḥ kālāṃtare bhūte punarevaṃ vyaciṃtayan
bhavitā bharato rājā pāṃḍaveyo mahāyaśāḥ | asmākaṃ tu kṣayakaro daivayogena kenacit
kathaṃ tribhuvane nāthaḥ sarveṣāṃ ca pitāmahaḥ | sṛṣṭikartā jagadvaṃdyaḥ śāpamasmāsu dattavān
devaṃ viriṃcinaṃ tyaktvā gatiranyā na vidyate | vairāje bhavanaśreṣṭhe tatra devaḥ sa tiṣṭhati
sadevaḥ puṣkarastho vai yajñaṃ yajati sāṃpratam | gatvā prasādayāmastaṃ varaṃ tuṣṭaḥ pradāsyati
evaṃ viciṃtya te sarve nāgā gatvā ca puṣkaram | yajñaparvatamāsādya śailabhittimupāśritāḥ
dṛṣṭvā nāgāṃstathā śrāṃtānvāridhārāśca śītalāḥ | udaṅmukhā vai niṣkrāṃtāḥ sarveṣāṃ tu sukhapradāḥ
nāgatīrthaṃ tato jātaṃ pṛthivyāṃ bharatarṣabha | nāgakuṃḍaṃ ca vai kecitsaritaṃ cāpare'bruvan
puṇyaṃ tatsarvatīrthānāṃ sarpāṇāṃ viṣanāśanam | majjanti tatra ye martyā adhiśrāvaṇapaṃcamīm
na teṣāṃ tu kule sarpāḥ pīḍāṃ kurvaṃti karhicit | śrāddhaṃ pitṝṇāṃ ye tatra kariṣyaṃti narā bhuvi
brahmā teṣāṃ paraṃ sthānaṃ dāsyate nātra saṃśayaḥ | nāgānāṃ tu bhayaṃ jñātvā brahmā lokapitāmahaḥ
pūrvoktaṃ tu punarvākyaṃ nāgānaśrāvayattadā | paṃcamī sā tithirdhanyā sarvapāpaharā śubhā
yatosyāmeva sutithau nāgānāṃ kāryamuddhatam | etasyāṃ sarvatoyastu kaṭvamlaṃ parivarjayet
kṣīreṇa snāpayennāgāṃstasya te yāṃti mitratām | śivadūtī yathā jātā yena caiva niveśitā
tanme sarvaṃ yathātattvaṃ bhavānśaṃsitumarhati | śivā nīlagiriṃ prāptā tapase dhṛtamānasā

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
निपत्यnipatyaприпав
पादयोःpādayoḥк стопам
तस्यtasyaего
इदम्idamэто
ऊचुःūcuḥсказали
वचःvacaḥслово
तदाtadāтогда
भगवन्bhagavanо владыка
कुटिलाkuṭilāизвилистый
जातिःjātiḥрод
अस्माकंasmākaṃнаш
भूत-भावनbhūta-bhāvanaо зиждитель существ
विष-उल्बणत्वंviṣa-ulbaṇatvaṃизобилие ядом
क्रूरत्वंkrūratvaṃсвирепость
दंदशूकत्वम्daṃdaśūkatvamкусачесть
एवevaже
caи
संपादितंsaṃpāditaṃустроено
त्वयाtvayāтобою
देवdevaо бог
इदानींidānīṃныне
शपसेśapaseпроклинаешь
कथम्kathamкак
यदिyadiесли
नामnāmaже
मयाmayāмною
सृष्टाःsṛṣṭāḥсотворены
भवंतःbhavaṃtaḥвы
कुटिल-आशयाःkuṭila-āśayāḥс извилистым нутром
ततःtataḥто
किंkiṃчто
बहुनाbahunāмного
नित्यंnityaṃвсегда
भक्षयध्वंbhakṣayadhvaṃпоедайте
गत-व्यथाःgata-vyathāḥбез тревоги
मर्यादांmaryādāṃпредел
कुरुkuruположи
देव-ईशdeva-īśaо владыка богов
स्थानंsthānaṃместо
चैवcaivaи
पृथक् पृथक्pṛthak pṛthakкаждому своё
मनुष्याणांmanuṣyāṇāṃдля людей
तथाtathāи
अस्माकंasmākaṃдля нас
समयंsamayaṃуговор
देवdevaо бог
कारयkārayaустрой
शापःśāpaḥпроклятие
यःyaḥкоторое
भवताbhavatāтобою
दत्तःdattaḥдано
मनुष्यःmanuṣyaḥчеловек
जनमेजयःjanamejayaḥДжанамеджая
नाशंnāśaṃгибель
नःnaḥнашу
सर्प-सत्रेणsarpa-satreṇaзмеиным жертвоприношением
उल्बणंulbaṇaṃстрашную
करिष्यतिkariṣyatiсовершит
जरत्कारुःjaratkāruḥДжараткару
इतिitiтак
ख्यातःkhyātaḥпрославленный
भविताbhavitāбудет
ब्रह्म-वित्-तमःbrahma-vit-tamaḥлучший из знатоков Брахмана
जरत्-कन्याjarat-kanyāдева Джараткару
तस्यtasyaему
देयाdeyāнадлежит дать
तस्याम्tasyāmу неё
उत्पत्स्यतेutpatsyateродится
सुतःsutaḥсын
रक्षा-कर्ताrakṣā-kartāохранителем
सःsaḥон
वःvaḥвам
विप्रःvipraḥбрахман
भवतांbhavatāṃваш
कुल-पावनःkula-pāvanaḥочиститель рода
तथाtathāтак
करोमिkaromiделаю
नागानांnāgānāṃзмеев
समयंsamayaṃуговор
मनुजैःmanujaiḥс людьми
सहsahaвместе
तत्tatпотому
एक-मनसःeka-manasaḥс единым умом
सर्वेsarveвсе
शृणुध्वंśṛṇudhvaṃслушайте
ममmamaмоё
शासनम्śāsanamвеление
सु-तलंsu-talaṃСуталу
वि-तलंvi-talaṃВиталу
तृतीयंtṛtīyaṃтретье
तल-अतलम्tala-atalamТалаталу
दत्तंdattaṃдано
त्रि-प्रकारंtri-prakāraṃтрояко
वःvaḥвам
गृहंgṛhaṃжилище
तत्रtatraтуда
गमिष्यथgamiṣyathaпойдёте
भोगान्bhogānнаслаждения
बहु-विधान्bahu-vidhānмногоразличные
भुंजानाःbhuṃjānāḥвкушая
ममmamaмоему
शासनात्śāsanātпо велению
तिष्ठध्वंtiṣṭhadhvaṃпребывайте
सप्तमंsaptamaṃседьмое
यावत्yāvatпокуда
कालंkālaṃвремя
तंtaṃто
पुनः पुनःpunaḥ punaḥснова и снова
ततःtataḥзатем
वैवस्वतस्यvaivasvatasyaВайвасваты
आदौādauв начале
काश्यपेयःkāśyapeyaḥсын Кашьяпы
भविष्यतिbhaviṣyatiбудет
दायादःdāyādaḥнаследник
सर्व-देवानांsarva-devānāṃвсех богов
सुपर्णःsuparṇaḥСупарна
सर्प-भक्षकःsarpa-bhakṣakaḥпожиратель змей
तदाtadāтогда
प्रसूतिःprasūtiḥпотомство
सर्पाणांsarpāṇāṃзмей
दग्धाdagdhāсожжено
चित्र-भानुनाcitra-bhānunāПестроогненным
भवतांbhavatāṃваше
चैवcaivaи
सर्वेषांsarveṣāṃвсех
naнет
संशयःsaṃśayaḥсомнения
ये येye yeкоторые
क्रूराःkrūrāḥсвирепые
भोगिनःbhoginaḥзмеи
दुर्विनीताःdurvinītāḥневоспитанные
तेषाम्teṣāmих
अंतःaṃtaḥконец
भविताbhavitāбудет
naне
अन्यथाanyathāиначе
एतत्etatэто
काल-व्याप्तंkāla-vyāptaṃохваченное временем
भक्षध्वंbhakṣadhvaṃпоедайте
सत्त्वंsattvaṃсущество
तथाtathāтакже
अपकारेapakāreпри обиде
कृतेkṛteнанесённой
मनुष्यम्manuṣyamчеловека
मंत्र-ओषधैःmaṃtra-oṣadhaiḥмантрами и травами
गारुडैःgāruḍaiḥгарудовыми
चैवcaivaи
तंत्रैःtaṃtraiḥтантрами
बंधैःbaṃdhaiḥзаклятиями
जुष्टाःjuṣṭāḥнаделённые
मानवाःmānavāḥлюди
येyeкоторые
भवंतिbhavaṃtiбывают
तेभ्यःtebhyaḥих
भीतैःbhītaiḥбоящимися
वर्तितव्यंvartitavyaṃнадлежит быть
चेतसिcetasiв уме
कार्यंkāryaṃнадлежит
अन्यथाanyathāиначе
वःvaḥвам
विनाशःvināśaḥпогибель
इतिitiтак
ईरितेīriteкогда сказано
ब्रह्मणाbrahmaṇāБрахмою
भुजंगाःbhujaṃgāḥзмеи
जग्मुःjagmuḥпошли
स्थानंsthānaṃв место
सु-तल-आख्यंsu-tala-ākhyaṃименуемое Суталою
हिhiже
सर्वेsarveвсе
तस्थुःtasthuḥпребыли
भोगान्bhogānнаслаждения
भुंजमानाःbhuṃjamānāḥвкушающие
रसा-तलेrasā-taleв Расатале
लीलयाlīlayāв неге
संस्थिताःsaṃsthitāḥутвердившиеся
तेteони
एवंevaṃтак
शापंśāpaṃпроклятие
तुtuже
लब्ध्वाlabdhvāполучив
प्रसादंprasādaṃмилость
चतुर्-मुखात्catur-mukhātот Четырёхликого
पाताल-निलयेpātāla-nilayeв жилище пата́ла
मुदित-एनmudita-enaрадостным
अंतः-आत्मनाaṃtaḥ-ātmanāвнутренним существом
ततःtataḥзатем
काल-अंतरेkāla-aṃtareпо прошествии времени
भूतेbhūteкогда стало
पुनःpunaḥснова
एवंevaṃтак
व्यचिंतयन्vyaciṃtayanпомыслили
भविताbhavitāбудет
भरतःbharataḥБхарата
राजाrājāцарь
पांडवेयःpāṃḍaveyaḥПандавов потомок
महा-यशाःmahā-yaśāḥвеликославный
अस्माकंasmākaṃнашей
क्षय-करःkṣaya-karaḥтворящий гибели
दैव-योगेनdaiva-yogenaсочетанием судьбы
केनचित्kenacitкаким-то
कथंkathaṃкак
त्रि-भुवनेtri-bhuvaneв трёх мирах
नाथःnāthaḥвладыка
सर्वेषांsarveṣāṃвсех
पितामहःpitāmahaḥПрародитель
सृष्टि-कर्ताsṛṣṭi-kartāтворец
जगत्-वंद्यःjagat-vaṃdyaḥчтимый миром
शापम्śāpamпроклятие
अस्मासुasmāsuна нас
दत्तवान्dattavānдал
देवंdevaṃбога
विरिंचिनंviriṃcinaṃВиринчи
त्यक्त्वाtyaktvāпокинув
गतिःgatiḥпути
अन्याanyāиного
naне
विद्यतेvidyateесть
वैराजेvairājeв Вайрадже
भवन-श्रेष्ठेbhavana-śreṣṭheлучшем из дворцов
तत्रtatraтам
देवःdevaḥбог
सःsaḥтот
तिष्ठतिtiṣṭhatiпребывает
स-देवःsa-devaḥс богами
पुष्कर-स्थःpuṣkara-sthaḥпребывающий в Пушкаре
यज्ञंyajñaṃжертву
यजतिyajatiприносит
सांप्रतम्sāṃpratamныне
गत्वाgatvāпойдя
प्रसादयामःprasādayāmaḥумилостивим
तंtaṃего
वरंvaraṃдар
तुष्टःtuṣṭaḥдовольный
प्रदास्यतिpradāsyatiдаст
विचिंत्यviciṃtyaпомыслив
तेteони
सर्वेsarveвсе
नागाःnāgāḥнаги
पुष्करम्puṣkaramв Пушкару
यज्ञ-पर्वतम्yajña-parvatamЖертвенной горы
आसाद्यāsādyaдостигнув
शैल-भित्तिम्śaila-bhittimк скальной стене
उपाश्रिताःupāśritāḥприльнувшие
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
नागान्nāgānнагов
तथाtathāтак
श्रान्तान्śrāntānутомлённых
वारि-धाराःvāri-dhārāḥструи воды
शीतलाःśītalāḥпрохладные
उदङ्-मुखाःudaṅ-mukhāḥобращённые к северу
निष्क्रांताःniṣkrāṃtāḥизошли
सर्वेषांsarveṣāṃвсем
सुख-प्रदाःsukha-pradāḥдарующие отраду
नाग-तीर्थंnāga-tīrthaṃЗмеиная тиртха
ततःtataḥоттого
जातंjātaṃявилась
पृथिव्यांpṛthivyāṃна земле
भरत-ऋषभbharata-ṛṣabhaо бык среди Бхаратов
नाग-कुंडंnāga-kuṃḍaṃЗмеиным прудом
केचित्kecitиные
सरितंsaritaṃрекою
अपरेapareдругие
अब्रुवन्abruvanназвали
पुण्यंpuṇyaṃсвятая
तत्tatона
सर्व-तीर्थानांsarva-tīrthānāṃиз всех тиртх
सर्पाणांsarpāṇāṃзмей
विष-नाशनम्viṣa-nāśanamуносящая яд
मज्जंतिmajjaṃtiпогружаются
तत्रtatraтам
येyeкоторые
मर्त्याःmartyāḥсмертные
अधि-श्रावण-पंचमीम्adhi-śrāvaṇa-paṃcamīmв пятый день шраваны
naне
तेषांteṣāṃу них
कुलेkuleв роду
सर्पाःsarpāḥзмеи
पीडांpīḍāṃвреда
कुर्वंतिkurvaṃtiтворят
कर्हिचित्karhicitкогда-либо
श्राद्धंśrāddhaṃшраддху
पितॄणांpitṝṇāṃпредкам
करिष्यंतिkariṣyaṃtiсовершат
नराःnarāḥлюди
भुविbhuviна земле
ब्रह्माbrahmāБрахма
तेषांteṣāṃим
परंparaṃвысшее
स्थानंsthānaṃместо
दास्यतेdāsyateдаст
naнет
अत्रatraздесь
संशयःsaṃśayaḥсомнения
नागानांnāgānāṃнагов
भयंbhayaṃстрах
ज्ञात्वाjñātvāузнав
लोक-पितामहःloka-pitāmahaḥПрародитель мира
पूर्व-उक्तंpūrva-uktaṃпрежде сказанное
पुनःpunaḥснова
वाक्यंvākyaṃслово
नागान्nāgānнагам
अश्रावयत्aśrāvayatдал услышать
तदाtadāтогда
पंचमीpaṃcamīпятый день
साтот
तिथिःtithiḥлунный день
धन्याdhanyāблагословенный
सर्व-पाप-हराsarva-pāpa-harāуносящий все грехи
शुभाśubhāблагой
यतःyataḥпоскольку
अस्याम्asyāmв него
एवevaже
सु-तिथौsu-tithauв добрый день
कार्यम्kāryamдело
उद्धतम्uddhatamвеликое
एतस्यांetasyāṃв этот
सर्व-तोयःsarva-toyaḥвсякая вода
तुtuже
कटु-अम्लंkaṭu-amlaṃострое и кислое
परिवर्जयेत्parivarjayetпусть оставит
क्षीरेणkṣīreṇaмолоком
स्नापयेत्snāpayetпусть омывает
नागान्nāgānнагов
तस्यtasyaу него
तेteони
यांतिyāṃtiприходят
मित्रताम्mitratāmв дружбу
शिव-दूतीśiva-dūtīШивадути
यथाyathāкак
जाताjātāявилась
येनyenaкем
चैवcaivaи
निवेशिताniveśitāводворена
तत्tatто
मेmeмне
सर्वंsarvaṃвсё
यथा-तत्त्वंyathā-tattvaṃкак есть
भवान्bhavānты
शंसितुम्śaṃsitumповедать
अर्हतिarhatiизволь
शिवाśivāШива
नील-गिरिंnīla-giriṃна Синюю гору
प्राप्ताprāptāпришедшая
तपसेtapaseк подвигу
धृत-मानसाdhṛta-mānasāустремившая ум
Литературный перевод

«…припав к его стопам, сказали они тогда такое слово: „О владыка, о зиждитель существ! Извилист род наш; изобилие ядом, свирепость и кусачесть — устроены тобою, о бог. Как же ныне ты проклинаешь?“ — „Если мною сотворены вы с извилистым нутром, — то что много [говорить]: всегда поедайте без тревоги“. — „Положи предел, о владыка богов, и место каждому своё; уговор для людей и для нас устрой, о бог. Проклятие, тобою данное: человек Джанамеджая совершит страшную нашу гибель змеиным жертвоприношением“. — „Будет прославлен [муж] по имени Джараткару, лучший из знатоков Брахмана; деву Джараткару надлежит дать ему, и у неё родится сын: тот брахман будет вам охранителем, очистителем вашего рода. Так делаю я уговор нагов с людьми.

Потому все с единым умом слушайте моё веление: Сутала, Витала и третье — Талатала; трояко дано вам жилище, туда и пойдёте. Там, вкушая многоразличные наслаждения, по моему велению пребывайте — покуда [настанет] то седьмое время, снова и снова. Затем, в начале Вайвасваты, будет сын Кашьяпы, наследник всех богов, Супарна, пожиратель змей; тогда потомство змей будет сожжено Пестроогненным — и ваше, всех, нет сомнения. Те свирепые змеи, что невоспитанны, — конец им будет, и не иначе. Поедайте существо, охваченное временем, а человека — лишь при нанесённой обиде. А люди, наделённые мантрами и травами, гарудовыми тантрами и заклятиями, — их надлежит вам бояться, и иного в уме не держать, иначе вам погибель“.

Когда так было сказано Брахмою, все змеи пошли в место, именуемое Суталою, и пребыли там, вкушая наслаждения, утвердившись в неге в Расатале. Так, получив проклятие и милость от Четырёхликого, пребыли они в жилище пата́ла с радостным внутренним существом.

Затем, по прошествии времени, снова помыслили они так: „Будет великославный царь Бхарата, потомок Пандавов, творящий нашу гибель, каким-то сочетанием судьбы. Как же владыка трёх миров, Прародитель всех, творец, чтимый миром, дал проклятие на нас? Покинув бога Виринчи, иного пути нет. В Вайрадже, лучшем из дворцов, там пребывает тот бог; ныне же, пребывая в Пушкаре с богами, он приносит жертву. Пойдём и умилостивим его — довольный, он даст дар“.

Так помыслив, все те наги пошли в Пушкару и, достигнув Жертвенной горы, прильнули к скальной стене. Увидев нагов столь утомлёнными, изошли прохладные струи воды, обращённые к северу, дарующие отраду всем. Оттого и явилась на земле Змеиная тиртха, о бык среди Бхаратов; иные назвали её Змеиным прудом, другие — рекою. Свята она из всех тиртх и уносит змеиный яд. Смертные, которые погружаются там в пятый день шраваны, — у тех в роду змеи никогда не творят вреда. А людям, которые совершат там на земле шраддху предкам, Брахма даст высшее место, нет здесь сомнения.

Узнав страх нагов, Прародитель мира дал тогда нагам снова услышать прежде сказанное слово: тот пятый день — благословенный, уносящий все грехи, благой; ибо в этот добрый день [совершено] великое дело. В этот [день] всякая вода… а острое и кислое пусть оставит; молоком пусть омывает нагов — и они приходят к нему в дружбу».

«Как явилась Шивадути и кем водворена — то всё, как есть, изволь поведать мне». — «Шива, пришедшая на Синюю гору, устремившая ум к подвигу…»

Версия

882d4fa2caf6 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:27 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами