Падма-пурана
Устав изучения Веды3.53.1-12
2493 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 3.53.1-12

व्यास उवाच

Деванагари

एवं दण्डादिभिर्युक्तः शौचाचारसमन्वितः । आहूतोऽध्ययनं कुर्याद्वीक्षमाणो गुरोर्मुखम्
नित्यमुद्यतपाणिः स्यात्साध्वाचारः सुसंयतः । आस्यतामिति चोक्तः सन्नासीताभिमुखं गुरोः
प्रतिश्रवणसम्भाषे शयानो न समाचरेत् । आसीनो न च भुञ्जानो न तिष्ठेन्न पराङ्मुखः
नीचैः शय्यासनं चास्य सर्वदा गुरुसन्निधौ । गुरोस्तु चक्षुर्विषये न यथेष्टासनो भवेत्
नोदाहरेदस्य नाम परोक्षमपि केवलम् । न चैवास्यानुकुर्वीत गतिभाषणचेष्टितम्
गुरोर्यत्र परीवादो निन्दा वापि प्रवर्तते । कर्णौ तत्र पिधातव्यौ गन्तव्यं ततोऽन्यतः
दूरस्थो नार्चयेदेनं न क्रुद्धो नान्तिके स्त्रियः । न च वास्योत्तरं ब्रूयात्स्थितो नासीत सन्निधौ
उदकुम्भं कुशान्पुष्पं समिधोऽस्याहरेत्सदा । मार्जनं लेपनं नित्यमङ्गानां वै समाचरेत्
नास्य निर्माल्यशयनं पादुकोपानहावपि । आक्रामेदासनं चास्य च्छायादीन्वा कदाचन
साधयेद्दन्तकाष्ठादींल्लब्धं चास्मै निवेदयेत् । अनापृच्छ्य न गन्तव्यं भवेत्प्रियहिते रतः
न पादौ सारयेदस्य सन्निधाने कदाचन । जृम्भितं हसितं चैव कण्ठप्रावरणं तथा
वर्जयेत्सन्निधौ नित्यमङ्गस्फोटनमेव च । यथाकालमधीयीत यावन्न विमना गुरुः

Транслитерация (IAST)

evaṃ daṇḍādibhiryuktaḥ śaucācārasamanvitaḥ | āhūto'dhyayanaṃ kuryādvīkṣamāṇo gurormukham
nityamudyatapāṇiḥ syātsādhvācāraḥ susaṃyataḥ | āsyatāmiti coktaḥ sannāsītābhimukhaṃ guroḥ
pratiśravaṇasambhāṣe śayāno na samācaret | āsīno na ca bhuñjāno na tiṣṭhenna parāṅmukhaḥ
nīcaiḥ śayyāsanaṃ cāsya sarvadā gurusannidhau | gurostu cakṣurviṣaye na yatheṣṭāsano bhavet
nodāharedasya nāma parokṣamapi kevalam | na caivāsyānukurvīta gatibhāṣaṇaceṣṭitam
guroryatra parīvādo nindā vāpi pravartate | karṇau tatra pidhātavyau gantavyaṃ tato'nyataḥ
dūrastho nārcayedenaṃ na kruddho nāntike striyaḥ | na ca vāsyottaraṃ brūyātsthito nāsīta sannidhau
udakumbhaṃ kuśānpuṣpaṃ samidho'syāharetsadā | mārjanaṃ lepanaṃ nityamaṅgānāṃ vai samācaret
nāsya nirmālyaśayanaṃ pādukopānahāvapi | ākrāmedāsanaṃ cāsya cchāyādīnvā kadācana
sādhayeddantakāṣṭhādīṃllabdhaṃ cāsmai nivedayet | anāpṛcchya na gantavyaṃ bhavetpriyahite rataḥ
na pādau sārayedasya sannidhāne kadācana | jṛmbhitaṃ hasitaṃ caiva kaṇṭhaprāvaraṇaṃ tathā
varjayetsannidhau nityamaṅgasphoṭanameva ca | yathākālamadhīyīta yāvanna vimanā guruḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एवम्evamтак
दण्ड-आदिभिःdaṇḍa-ādibhiḥпосохом и прочим
युक्तःyuktaḥснабжённый
शौच-आचार-समन्वितःśauca-ācāra-samanvitaḥнаделённый чистотою и поведением
आहूतःāhūtaḥпозванный
अध्ययनम्adhyayanamучение
कुर्यात्kuryātпусть совершает
वीक्षमाणःvīkṣamāṇaḥвзирающий
गुरोःguroḥнаставника
मुखम्mukhamна лицо
नित्यम्nityamвсегда
उद्यत-पाणिःudyata-pāṇiḥс поднятыми руками
स्यात्syātпусть будет
साधु-आचारःsādhu-ācāraḥблагонравный
सु-संयतःsu-saṃyataḥвесьма сдержанный
आस्यताम्āsyatāmсадись
इतिitiтак
caи
उक्तःuktaḥсказанный
सन्sanбудучи
आसीतāsītaпусть сядет
अभिमुखम्abhimukhamлицом
प्रति-श्रवण-सम्भाषेprati-śravaṇa-sambhāṣeпри отклике и разговоре
शयानःśayānaḥлежащий
naне
समाचरेत्samācaretпусть поступает
आसीनःāsīnaḥсидящий
भुञ्जानःbhuñjānaḥедящий
तिष्ठेत्tiṣṭhetпусть стоит
पराङ्-मुखःparāṅ-mukhaḥотвернувшийся
नीचैःnīcaiḥниже
शय्या-आसनम्śayyā-āsanamложе и сиденье
अस्यasyaу него
सर्वदाsarvadāвсегда
गुरु-सन्निधौguru-sannidhauвблизи наставника
गुरोःguroḥнаставника
तुtuже
चक्षुः-विषयेcakṣuḥ-viṣayeв поле зрения
यथा-इष्ट-आसनःyathā-iṣṭa-āsanaḥсидящий как вздумается
भवेत्bhavetпусть будет
naне
उदाहरेत्udāharetпусть произносит
नामnāmaимя
परोक्षम्parokṣamзаочно
अपिapiдаже
केवलम्kevalamодно
चैवcaivaи же
अनुकुर्वीतanukurvītaпусть подражает
गति-भाषण-चेष्टितम्gati-bhāṣaṇa-ceṣṭitamпоходке, речи и повадке
यत्रyatraгде
परीवादःparīvādaḥзлословие
निन्दाnindāхула
वाили
प्रवर्ततेpravartateведётся
कर्णौkarṇauуши
तत्रtatraтам
पिधातव्यौpidhātavyauдолжны быть закрыты
गन्तव्यम्gantavyamдолжно уйти
ततःtataḥоттуда
अन्यतःanyataḥв другое место
दूर-स्थःdūra-sthaḥстоящий вдали
naне
अर्चयेत्arcayetпусть чтит
एनम्enamего
क्रुद्धःkruddhaḥгневный
अन्तिकेantikeвблизи
स्त्रियःstriyaḥженщины
उत्तरम्uttaramответ
ब्रूयात्brūyātпусть говорит
स्थितःsthitaḥстоя
naне
आसीतāsītaпусть сидит
सन्निधौsannidhauвблизи
उद-कुम्भम्uda-kumbhamкувшин воды
कुशान्kuśānтраву кушу
पुष्पम्puṣpamцветок
समिधःsamidhaḥдрова
अस्यasyaему
आहरेत्āharetпусть приносит
सदाsadāвсегда
मार्जनम्mārjanamобтирание
लेपनम्lepanamумащение
अङ्गानाम्aṅgānāmчленов
वैvaiпоистине
निर्माल्य-शयनम्nirmālya-śayanamвенок и ложе
पादुका-उपानहौpādukā-upānahauсандалии и обувь
आक्रामेत्ākrāmetпусть наступает
आसनम्āsanamсиденье
छाया-आदीन्chāyā-ādīnтень и прочее
कदाचनkadācanaникогда
साधयेत्sādhayetпусть готовит
दन्त-काष्ठ-आदीन्danta-kāṣṭha-ādīnзубочистки и прочее
लब्धम्labdhamполученное
अस्मैasmaiему
निवेदयेत्nivedayetпусть подносит
अनापृच्छ्यanāpṛcchyaне спросив
naне
गन्तव्यम्gantavyamдолжно уходить
भवेत्bhavetпусть будет
प्रिय-हितेpriya-hiteв приятном и полезном
रतःrataḥусердный
पादौpādauноги
सारयेत्sārayetпусть протягивает
सन्निधानेsannidhāneвблизи
जृम्भितम्jṛmbhitamзевоту
हसितम्hasitamсмех
कण्ठ-प्रावरणम्kaṇṭha-prāvaraṇamукутывание шеи
तथाtathāтакже
वर्जयेत्varjayetпусть избегает
अङ्ग-स्फोटनम्aṅga-sphoṭanamхруст суставов
यथा-कालम्yathā-kālamв положенное время
अधीयीतadhīyītaпусть учится
यावत्yāvatпокуда
विमनाःvimanāḥне расположен
गुरुःguruḥнаставник
Литературный перевод

«Так, снабжённый посохом и прочим, наделённый чистотою и должным поведением, позванный [наставником], пусть занимается учением, взирая на лицо наставника. Пусть всегда будет с поднятыми [для приветствия] руками, благонравен и весьма сдержан; а когда ему скажут „садись“, пусть сядет лицом к наставнику. При отклике и разговоре пусть не отвечает лёжа, ни сидя, ни за едою, ни стоя, ни отвернувшись. Ложе и сиденье его всегда пусть будут ниже, чем у наставника; и в поле зрения наставника пусть не сидит, как ему вздумается. Пусть не произносит его имени — даже заочно и одного лишь имени; и пусть не подражает его походке, речи и повадке. Где ведётся злословие или хула на наставника, там должно закрыть уши и уйти в другое место. Пусть не чтит его, стоя вдали, ни в гневе, ни вблизи женщины; пусть не даёт ему ответа стоя и не сидит [сам] вблизи него. Кувшин воды, траву кушу, цветок и дрова пусть всегда ему приносит; пусть совершает обтирание и умащение его членов. На его венок и ложе, на сандалии и обувь, на его сиденье и на его тень пусть не наступает никогда. Пусть готовит ему зубочистки и прочее и подносит полученное [подаяние]. Не спросив [дозволения], уходить не должно; пусть будет усерден в приятном и полезном ему. Пусть никогда не протягивает ног вблизи него; зевоты, смеха, укутывания шеи и хруста суставов вблизи него пусть всегда избегает. И пусть учится в положенное время — покуда наставник расположен».

Версия

9f840ad68e5d · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:42 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами