Падма-пурана
Описание жития Рамы5.36.1-18
2827 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 5.36.1-18

शेष उवाच

Деванагари

एतच्छ्रुत्वा तु विप्रेन्द्रो लोमशात्परमं महत् । पुनः पप्रच्छ तमृषिं सर्वज्ञं योगिनां वरम्
मुनिश्रेष्ठ वदैतन्मे पृच्छामि त्वां महामते । गुरवः कृपया युक्ता भाषन्ते सेवकेऽखिलम्
कोऽसौ रामो महाभाग यो नित्यं ध्यायते त्वया । तस्य कानि चरित्राणि वदस्व त्वं द्विजर्षभ
किमर्थमवतीर्णोऽसौ कस्मान्मानुषतां गतः । तत्सर्वं कथयाशु त्वं मम संशयनुत्तये
इति वाक्यं समाकर्ण्य मुनेः परमशोभनम् । लोमशः कथयामास रामचरित्रमद्भुतम्
लोकान्निरयसंमग्नाञ्ज्ञात्वा योगेश्वरेश्वरः । कीर्तिं प्रथयितुं लोके यया घोरं तरिष्यति
एवं ज्ञात्वा दयावार्धिः परमेशो मनोहरः । अवतारं चकाराथ चतुर्धा सश्रियान्वितः
पुरा त्रेतायुगे प्राप्ते पूर्णांशो रघुनन्दनः । सूर्यवंशे समुत्पन्नो राजा राजीवलोचनः
सरामो लक्ष्मणसखः काकपक्षधरो युवा । तातस्य वचनात्तौ तु विश्वामित्रमनुव्रतौ
यज्ञसंरक्षणार्थाय राज्ञा दत्तौ कुमारकौ । दान्तौ धनुर्धरौ वीरौ विश्वामित्रमनुव्रतौ
पथि प्रब्रजतोस्तत्र ताटका नाम राक्षसी । सङ्गता च वने घोरे तयोर्वै विघ्नकारणात्
ऋषेरनुज्ञया रामस्ताटकां यमयातनाम् । प्रावेशयद्धनुर्वेदविद्याभ्यासेन राघवः
यस्य पादतलस्पर्शाच्छिला वासवयोगजा । अहल्या गौतमवधूः पुनर्जाता स्वरूपिणी
विश्वामित्रस्य यज्ञे तु सुप्रवृत्ते रघूत्तमः । मारीचं च सुबाहुं च जघान परमेषुभिः
ईश्वरस्य धनुर्भग्नं जनकस्य गृहे स्थितम् । रामः पञ्चदशे वर्षे षड्वर्षामथ मैथिलीम्
उपयेमे विवाहेन रम्यां सीतामयोनिजाम् । कृतकृत्यस्तदा जातः सीतां सम्प्राप्य राघवः
ततो द्वादशवर्षाणि रेमे रामस्तया सह । सप्तविंशतिमे वर्षे यौवराज्यमकल्पयत्
राजानमथ कैकेयी वरद्वयमयाचत । तयोरेकेन रामस्तु ससीतः सहलक्ष्मणः

Транслитерация (IAST)

etacchrutvā tu viprendro lomaśātparamaṃ mahat | punaḥ papraccha tamṛṣiṃ sarvajñaṃ yogināṃ varam
muniśreṣṭha vadaitanme pṛcchāmi tvāṃ mahāmate | guravaḥ kṛpayā yuktā bhāṣante sevake'khilam
ko'sau rāmo mahābhāga yo nityaṃ dhyāyate tvayā | tasya kāni caritrāṇi vadasva tvaṃ dvijarṣabha
kimarthamavatīrṇo'sau kasmānmānuṣatāṃ gataḥ | tatsarvaṃ kathayāśu tvaṃ mama saṃśayanuttaye
iti vākyaṃ samākarṇya muneḥ paramaśobhanam | lomaśaḥ kathayāmāsa rāmacaritramadbhutam
lokānnirayasaṃmagnāñjñātvā yogeśvareśvaraḥ | kīrtiṃ prathayituṃ loke yayā ghoraṃ tariṣyati
evaṃ jñātvā dayāvārdhiḥ parameśo manoharaḥ | avatāraṃ cakārātha caturdhā saśriyānvitaḥ
purā tretāyuge prāpte pūrṇāṃśo raghunandanaḥ | sūryavaṃśe samutpanno rājā rājīvalocanaḥ
sarāmo lakṣmaṇasakhaḥ kākapakṣadharo yuvā | tātasya vacanāttau tu viśvāmitramanuvratau
yajñasaṃrakṣaṇārthāya rājñā dattau kumārakau | dāntau dhanurdharau vīrau viśvāmitramanuvratau
pathi prabrajatostatra tāṭakā nāma rākṣasī | saṅgatā ca vane ghore tayorvai vighnakāraṇāt
ṛṣeranujñayā rāmastāṭakāṃ yamayātanām | prāveśayaddhanurvedavidyābhyāsena rāghavaḥ
yasya pādatalasparśācchilā vāsavayogajā | ahalyā gautamavadhūḥ punarjātā svarūpiṇī
viśvāmitrasya yajñe tu supravṛtte raghūttamaḥ | mārīcaṃ ca subāhuṃ ca jaghāna parameṣubhiḥ
īśvarasya dhanurbhagnaṃ janakasya gṛhe sthitam | rāmaḥ pañcadaśe varṣe ṣaḍvarṣāmatha maithilīm
upayeme vivāhena ramyāṃ sītāmayonijām | kṛtakṛtyastadā jātaḥ sītāṃ samprāpya rāghavaḥ
tato dvādaśavarṣāṇi reme rāmastayā saha | saptaviṃśatime varṣe yauvarājyamakalpayat
rājānamatha kaikeyī varadvayamayācata | tayorekena rāmastu sasītaḥ sahalakṣmaṇaḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एतत्etatэто
श्रुत्वाśrutvāуслышав
विप्र-इन्द्रःvipra-indraḥвладыка брахманов
लोमशात्lomaśātот Ломаши
परमम्paramamвысшее
महत्mahatвеликое
पुनःpunaḥснова
पप्रच्छpapracchaвопросил
तम् ऋषिम्tam ṛṣimтого риши
सर्व-ज्ञम्sarva-jñamвсеведущего
योगिनाम् वरम्yoginām varamлучшего из йогинов
मुनि-श्रेष्ठmuni-śreṣṭhaо лучший из мудрецов
वदvadaскажи
एतत्etatэто
मेmeмне
पृच्छामिpṛcchāmiспрашиваю
त्वाम्tvāmтебя
महा-मतेmahā-mateо великоразумный
गुरवःguravaḥнаставники
कृपयाkṛpayāмилостью
युक्ताःyuktāḥнаделённые
भाषन्तेbhāṣanteговорят
सेवकेsevakeслуге
अखिलम्akhilamвсё
कःkaḥкто
असौasauтот
रामःrāmaḥРама
महा-भागmahā-bhāgaо великоудачливый
यःyaḥкоторого
नित्यम्nityamпостоянно
ध्यायतेdhyāyateсозерцаешь
त्वयाtvayāтобою
तस्यtasyaего
कानिkāniкаковы
चरित्राणिcaritrāṇiдеяния
वदस्वvadasvaповедай
द्विज-ऋषभdvija-ṛṣabhaо бык среди дваждырождённых
किम्-अर्थम्kim-arthamради чего
अवतीर्णःavatīrṇaḥнисшёл
कस्मात्kasmātотчего
मानुषताम्mānuṣatāmчеловеческого состояния
गतःgataḥдостиг
तत् सर्वम्tat sarvamвсё то
कथयkathayaрасскажи
आशुāśuскорее
ममmamaмоего
संशय-नुत्तयेsaṃśaya-nuttayeдля рассеяния сомнения
इति वाक्यम्iti vākyamэто слово
समाकर्ण्यsamākarṇyaуслышав
मुनेःmuneḥмудреца
परम-शोभनम्parama-śobhanamвесьма прекрасное
लोमशःlomaśaḥЛомаша
कथयाम् आसkathayām āsaрассказал
राम-चरित्रम्rāma-caritramжитие Рамы
अद्भुतम्adbhutamдивное
लोकान्lokānмиры
निरय-संमग्नान्niraya-saṃmagnānпогружённые в преисподнюю
ज्ञात्वाjñātvāпознав
योग-ईश्वर-ईश्वरःyoga-īśvara-īśvaraḥвладыка владык йоги
कीर्तिम्kīrtimславу
प्रथयितुम्prathayitumраспространить
लोकेlokeв мире
ययाyayāкоторой
घोरम्ghoramстрашное
तरिष्यतिtariṣyatiпереправится
एवम्evamтак
दया-वार्धिःdayā-vārdhiḥокеан милости
परम-ईशःparama-īśaḥвысший владыка
मनोहरःmanoharaḥчарующий
अवतारम्avatāramнисхождение
चकारcakāraсовершил
अथathaзатем
चतुर्धाcaturdhāчетверояко
स-श्रिया अन्वितःsa-śriyā anvitaḥвместе со Шри
पुराpurāпрежде
त्रेता-युगेtretā-yugeв Трета-югу
प्राप्तेprāpteкогда наступила
पूर्ण-अंशःpūrṇa-aṃśaḥполная часть
रघु-नन्दनःraghu-nandanaḥотрада Рагху
सूर्य-वंशेsūrya-vaṃśeв роду Солнца
समुत्पन्नःsamutpannaḥродившийся
राजाrājāцарь
राजीव-लोचनःrājīva-locanaḥлотосоокий
स-रामःsa-rāmaḥс Рамой
लक्ष्मण-सखःlakṣmaṇa-sakhaḥв дружбе с Лакшманой
काक-पक्ष-धरःkāka-pakṣa-dharaḥносящий отроческие пряди
युवाyuvāюноша
तातस्यtātasyaотца
वचनात्vacanātпо слову
तौtauте двое
विश्वामित्रम्viśvāmitramВишвамитре
अनुव्रतौanuvratauпоследовавшие
यज्ञ-संरक्षण-अर्थायyajña-saṃrakṣaṇa-arthāyaради охраны жертвы
राज्ञाrājñāцарём
दत्तौdattauотданы
कुमारकौkumārakauдвое отроков
दान्तौdāntauобузданные
धनुः-धरौdhanuḥ-dharauлучники
वीरौvīrauгерои
पथिpathiв пути
प्रब्रजतोःprabrajatoḥу двоих идущих
तत्रtatraтам
ताटकाtāṭakāТатака
नामnāmaпо имени
राक्षसीrākṣasīракшаси
सङ्गताsaṅgatāвстретилась
वनेvaneв лесу
घोरेghoreстрашном
तयोःtayoḥим двоим
विघ्न-कारणात्vighna-kāraṇātради помехи
ऋषेःṛṣeḥриши
अनुज्ञयाanujñayāс дозволения
ताटकाम्tāṭakāmТатаку
यम-यातनाम्yama-yātanāmв муку Ямы
प्रावेशयत्prāveśayatввёл
धनुः-वेद-विद्या-अभ्यासेनdhanuḥ-veda-vidyā-abhyāsenaупражнением в науке лука
राघवःrāghavaḥРагхава
यस्यyasyaчьего
पाद-तल-स्पर्शात्pāda-tala-sparśātот касания подошвы
शिलाśilāкамнем
वासव-योग-जाvāsava-yoga-jāставшая от связи с Васавой
अहल्याahalyāАхалья
गौतम-वधूःgautama-vadhūḥсупруга Гаутамы
पुनः-जाताpunaḥ-jātāвновь рождённая
स्व-रूपिणीsva-rūpiṇīв своём облике
विश्वामित्रस्यviśvāmitrasyaВишвамитры
यज्ञेyajñeв жертве
सु-प्रवृत्तेsu-pravṛtteхорошо начавшейся
रघु-उत्तमःraghu-uttamaḥлучший из Рагху
मारीचम्mārīcamМаричу
सुबाहुम्subāhumСубаху
जघानjaghānaсразил
परम-इषुभिःparama-iṣubhiḥвысшими стрелами
ईश्वरस्यīśvarasyaВладыки
धनुःdhanuḥлук
भग्नम्bhagnamсломан
जनकस्यjanakasyaДжанаки
गृहेgṛheв доме
स्थितम्sthitamстоявший
पञ्चदशेpañcadaśeна пятнадцатом
वर्षेvarṣeгоду
षड्-वर्षाम्ṣaḍ-varṣāmшестилетнюю
मैथिलीम्maithilīmмитхильскую царевну
उपयेमेupayemeвзял в жёны
विवाहेनvivāhenaбраком
रम्याम्ramyāmпрекрасную
सीताम्sītāmСиту
अयोनि-जाम्ayoni-jāmрождённую не из лона
कृत-कृत्यःkṛta-kṛtyaḥдостигшим цели
तदाtadāтогда
जातःjātaḥстал
सम्प्राप्यsamprāpyaобретя
ततःtataḥзатем
द्वादश-वर्षाणिdvādaśa-varṣāṇiдвенадцать лет
रेमेremeнаслаждался
तया सहtayā sahaс нею
सप्तविंशतिमेsaptaviṃśatimeна двадцать седьмом
यौव-राज्यम्yauva-rājyamнаследование престола
अकल्पयत्akalpayatназначил
राजानम्rājānamу царя
कैकेयीkaikeyīКайкейи
वर-द्वयम्vara-dvayamдва дара
अयाचतayācataиспросила
तयोःtayoḥиз них
एकेनekenaодним
स-सीतःsa-sītaḥс Ситой
सह-लक्ष्मणःsaha-lakṣmaṇaḥс Лакшманой
Литературный перевод

«Услышав это высшее, великое [слово] от Ломаши, владыка брахманов снова вопросил того риши, всеведущего, лучшего из йогинов: „О лучший из мудрецов, скажи мне это; спрашиваю тебя, о великоразумный, — наставники, наделённые милостью, говорят слуге всё. Кто тот Рама, о великоудачливый, которого ты постоянно созерцаешь? Каковы его деяния? Поведай, о бык среди дваждырождённых. Ради чего он нисшёл, отчего достиг человеческого состояния? Всё то расскажи скорее для рассеяния моего сомнения“. Услышав это весьма прекрасное слово мудреца, Ломаша рассказал дивное житие Рамы. Познав миры, погружённые в преисподнюю, владыка владык йоги [решил] распространить в мире славу, которой [мир] переправится через страшное. Так рассудив, океан милости, высший владыка, чарующий, совершил затем нисхождение четверояко, вместе со Шри. Прежде, когда наступила Трета-юга, отрада Рагху, полная часть [Бхагавана], родился в роду Солнца царём лотосооким. Рама, в дружбе с Лакшманой, юноша, носящий отроческие пряди, — те двое по слову отца последовали за Вишвамитрой. Ради охраны жертвы отданы были царём двое отроков, обузданные, лучники, герои, последовавшие за Вишвамитрой. В пути у двоих идущих там встретилась в страшном лесу ракшаси по имени Татака, [явившаяся] им ради помехи. С дозволения риши Рама ввёл Татаку в муку Ямы — упражнением в науке лука, Рагхава. От касания чьей подошвы Ахалья, супруга Гаутамы, ставшая камнем от связи с Васавой, вновь родилась в своём облике. Когда жертва Вишвамитры хорошо началась, лучший из Рагху сразил высшими стрелами Маричу и Субаху. Сломан был лук Владыки, стоявший в доме Джанаки; на пятнадцатом году Рама взял в жёны браком шестилетнюю митхильскую царевну — прекрасную Ситу, рождённую не из лона. Достигшим цели стал тогда Рагхава, обретя Ситу. Затем двенадцать лет наслаждался Рама с нею; на двадцать седьмом году назначил он наследование престола. Тогда Кайкейи испросила у царя два дара; одним из них Рама, с Ситой и с Лакшманой…»

Версия

abded4dceb73 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:46 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами