तत्रोपरि परानन्दं वासुदेवं जगत्प्रभुम् । त्रिगुणातीतचित्रूपं सर्वकारणकारणम्
इन्द्रनीलघनश्यामं नीलकुञ्जितकुन्तलम् । पद्मपत्रविशालाक्षं मकराकृतिकुण्डलम्
चतुर्भुजं तु चक्रासिगदाशङ्खाम्बुजायुधम् । आद्यन्तरहितं नित्यं प्रधानं पुरुषोत्तमम्
ज्योतीरूपं महद्धाम पुराणं वनमालिनम् । पीताम्बरधरं स्निग्धं दिव्यभूषणभूषितम्
दिव्यानुलेपनं राजच्चित्रिताङ्गमनोहरम् । रुक्मिणी सत्यभामा च नाग्नजिती सुलक्षणा
मित्रविन्दानुविन्दा च सुनन्दा जाम्बवती प्रिया । सुशीला चाष्टमहिला वासुदेवप्रियास्ततः
उद्भ्राजिताः पारिषदा वृत्तयो भक्तितत्पराः । उत्तरे सुमहोद्याने हरिचन्दनसंश्रये
तत्राधस्तु स्वर्णपीठे मणिमण्डपमण्डिते । तन्मध्ये हेमनिर्माणदले सिंहासनोज्ज्वले
तत्रैव सह रेवत्या सङ्कर्षणहलायुधम् । ईश्वरस्य प्रियानन्तमभिन्नगुणरूपिणम्
शुद्धस्फटिकसङ्काशं रक्ताम्बुजदलेक्षणम् । नीलपट्टधरं स्निग्धं दिव्यभूषास्त्रगम्बरम्
मधुपाने सदा सक्तं मधुघूर्णितलोचनम् । प्राचीरदक्षिणे भागे मञ्जुनाभ्यन्तरस्थिते
सन्तानवृक्षमूले तु मणिमन्दिरमण्डितम् । तन्मध्ये मणिमाणिक्यदिव्यसिंहासनोज्ज्वले
प्रद्युम्नं च रतिं देवीं तत्रोपरि सुखस्थितम् । जगन्मोहनसौन्दर्यसारश्रेणीरसात्मकम्
tatropari parānandaṃ vāsudevaṃ jagatprabhum | triguṇātītacitrūpaṃ sarvakāraṇakāraṇam
indranīlaghanaśyāmaṃ nīlakuñjitakuntalam | padmapatraviśālākṣaṃ makarākṛtikuṇḍalam
caturbhujaṃ tu cakrāsigadāśaṅkhāmbujāyudham | ādyantarahitaṃ nityaṃ pradhānaṃ puruṣottamam
jyotīrūpaṃ mahaddhāma purāṇaṃ vanamālinam | pītāmbaradharaṃ snigdhaṃ divyabhūṣaṇabhūṣitam
divyānulepanaṃ rājaccitritāṅgamanoharam | rukmiṇī satyabhāmā ca nāgnajitī sulakṣaṇā
mitravindānuvindā ca sunandā jāmbavatī priyā | suśīlā cāṣṭamahilā vāsudevapriyāstataḥ
udbhrājitāḥ pāriṣadā vṛttayo bhaktitatparāḥ | uttare sumahodyāne haricandanasaṃśraye
tatrādhastu svarṇapīṭhe maṇimaṇḍapamaṇḍite | tanmadhye hemanirmāṇadale siṃhāsanojjvale
tatraiva saha revatyā saṅkarṣaṇahalāyudham | īśvarasya priyānantamabhinnaguṇarūpiṇam
śuddhasphaṭikasaṅkāśaṃ raktāmbujadalekṣaṇam | nīlapaṭṭadharaṃ snigdhaṃ divyabhūṣāstragambaram
madhupāne sadā saktaṃ madhughūrṇitalocanam | prācīradakṣiṇe bhāge mañjunābhyantarasthite
santānavṛkṣamūle tu maṇimandiramaṇḍitam | tanmadhye maṇimāṇikyadivyasiṃhāsanojjvale
pradyumnaṃ ca ratiṃ devīṃ tatropari sukhasthitam | jaganmohanasaundaryasāraśreṇīrasātmakam
«„Там внизу, на золотом седалище, украшенном золотым чертогом, посреди него, на сияющем дивном львином троне из самоцветов и рубинов, — там наверху высшее блаженство, Васудеву, владыку мира, превыше трёх гун, образ сознания, причину всех причин: тёмного, как густой сапфир, с синими вьющимися кудрями, с широкими, как лепестки лотоса, глазами, с серьгами в виде макары; четырёхрукого — с диском и мечом, с палицей, раковиной и лотосом; лишённого начала и конца, вечного, главного, высшего из мужей; образ света, великую обитель, древнего, в лесной гирлянде, в жёлтом одеянии, нежного, украшенного дивными уборами, с дивным умащением, блистающего, с расписанным телом, пленительного. Рукмини и Сатьябхама, Нагнаджити, Сулакшана, Митравинда и Анувинда, Сунанда, милая Джамбавати и Сушила — восемь жён, возлюбленные Васудевы; затем сияющие приближённые, состояния, преданные бхакти. На севере, в прекрасном великом саду, у древа харичандана, там внизу, на золотом седалище, украшенном самоцветным чертогом, посреди него, созданном из золота, на лепестке, на сияющем троне, — там же вместе с Ревати Санкаршану, вооружённого плугом, милого Владыке Ананту, с неразличными достоинствами и обликом: подобного чистому хрусталю, с глазами, как лепестки красного лотоса, в синем шёлке, нежного, в дивных уборах, венках и одеждах; всегда привязанного к питью мадху, с глазами, поплывшими от мадху. В южной части ограды, внутри, украшенной прелестью, у корня древа сантана, украшенном самоцветным чертогом, — Прадьюмну и богиню Рати, там наверху счастливо пребывающих“.»
33fe897f68be · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:48 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Двараку и Вайкунтху не отменяют, а размещают: Васудева с восемью царицами стоит в западном саду, Баларама с Ревати — в северном, Прадьюмна с Рати — в южном. Четырёхрукий облик оказывается частью того же чертежа, но не в середине. О Балараме сказано без стеснения: он привязан к мадху, и глаза его от него поплыли.