युधिष्ठिर उवाच
श्रीशैलः पर्वतो रम्यः कुत्र तिष्ठति नारद । किं तत्र वर्त्तते तीर्थं कस्य देवस्य पूजनम् ॥ कस्यां दिशि समाख्यातो लोकेषु च वदाधुना
शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि श्रीशैलं पर्वतोत्तमम् । यं श्रुत्वा मुच्यते लोको बालहत्यादिपातकात्
तत्पर्वतवरं रम्यं मुनिभिश्चोपसेवितम् । नानाद्रुमलताकीर्णं नानापुष्पोपशोभितम्
हंसकोकिलषट्पादमयूरध्वनिनादितम् । श्रीवृक्षैश्च कपित्थैश्च शिरीषै राजवृक्षकैः
पारिजातकपुष्पैश्च कदम्बोदुम्बरैस्तथा । नानापुष्पैः सुगन्धाढ्यैर्वासितं तद्वनं गिरौ
सर्वाभिरृषिपत्नीभिः सशिष्याभिः सुसेवितम् । केचिदभ्यासयुक्ताश्च केचिद्व्याख्यानतत्पराः
केचिदूर्ध्वभुजास्तत्र चाङ्गुष्ठाग्रैः स्थिताः परे । शिवध्यानरताः केचित्केचिद्विष्णुपरायणाः
निराहाराश्च केऽप्यत्र केचित्पर्णाशने रताः । कन्दमूलफलाहाराः केचिन्मौनव्रताः स्थिताः
एकपादाः स्थिताः केचित्केचित्पद्मासने स्थिताः । केचिच्चैव निराहारास्तपस्तेपुः सुदुष्करम्
śrīśailaḥ parvato ramyaḥ kutra tiṣṭhati nārada | kiṃ tatra varttate tīrthaṃ kasya devasya pūjanam || kasyāṃ diśi samākhyāto lokeṣu ca vadādhunā
śṛṇu rājanpravakṣyāmi śrīśailaṃ parvatottamam | yaṃ śrutvā mucyate loko bālahatyādipātakāt
tatparvatavaraṃ ramyaṃ munibhiścopasevitam | nānādrumalatākīrṇaṃ nānāpuṣpopaśobhitam
haṃsakokilaṣaṭpādamayūradhvanināditam | śrīvṛkṣaiśca kapitthaiśca śirīṣai rājavṛkṣakaiḥ
pārijātakapuṣpaiśca kadambodumbaraistathā | nānāpuṣpaiḥ sugandhāḍhyairvāsitaṃ tadvanaṃ girau
sarvābhirṛṣipatnībhiḥ saśiṣyābhiḥ susevitam | kecidabhyāsayuktāśca kecidvyākhyānatatparāḥ
kecidūrdhvabhujāstatra cāṅguṣṭhāgraiḥ sthitāḥ pare | śivadhyānaratāḥ kecitkecidviṣṇuparāyaṇāḥ
nirāhārāśca ke'pyatra kecitparṇāśane ratāḥ | kandamūlaphalāhārāḥ kecinmaunavratāḥ sthitāḥ
ekapādāḥ sthitāḥ kecitkecitpadmāsane sthitāḥ | keciccaiva nirāhārāstapastepuḥ suduṣkaram
«Где стоит прекрасная гора Шри-Шайла, о Нарада? Какая святыня там пребывает и какого бога почитание? В какой стороне она и как прославлена в мирах — скажи ныне». — «Слушай, о царь: поведаю о Шри-Шайле, наилучшей из гор, услышав о которой человек освобождается от греха убийства ребёнка и прочих. Та лучшая из гор прекрасна и населена мудрецами, усеяна разными деревьями и лианами, украшена разными цветами, оглашена голосами гусей, кукушек, пчёл и павлинов. Деревьями шри, капиттхами, ширишами и раджаврикшами, цветами париджаты, кадамбами и удумбарами, а также разными цветами, богатыми благоуханием, напоён тот лес на горе. Хорошо обжита она всеми жёнами мудрецов с их ученицами. Иные там заняты повторением, иные преданы толкованию; иные стоят с воздетыми руками, другие — на кончиках больших пальцев; иные преданы созерцанию Шивы, иные устремлены к Вишну. Некоторые здесь без пищи, иные питаются листьями; иные питаются кореньями и плодами, иные хранят обет молчания; иные стоят на одной ноге, иные в лотосной позе; и иные без пищи совершали весьма трудный подвиг».
df3e68accc5a · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:53 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Гора обжита не одними отшельниками: сказано, что живут там и жёны мудрецов со своими ученицами. Учёная женщина здесь не диковина, а часть обычного порядка святого места. И перечень занятий идёт без расстановки по старшинству: толкующие рядом с молчащими, чтущие Шиву рядом с чтущими Вишну.