Падма-пурана
Величие дара земли6.33.1-12
3687 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 6.33.1-12

महादेव उवाच

Деванагари

दृष्ट्वा शतक्रतुं सिद्धं समाप्तवरदक्षिणम् । मघवा जातसङ्कल्पः पर्यपृच्छद् बृहस्पतिम्
भगवन्केन दानेन सर्वतः सुखमेधते । यदक्षयं महार्घं च तन्मे ब्रूहि महातपः
एवमिन्द्रेण चोक्तोऽसौ देवदेवः पुरोहितः । प्रहस्य तं महाप्राज्ञो बृहस्पतिरुवाच ह
हिरण्यदानं गोदानं भूमिदानं च वासव । एतत्प्रयच्छमानस्तु सर्वपापैः प्रमुच्यते
सुवर्णं रजतं वस्त्रं मणिरत्नं च वासव । सर्वमेव भवेद्दत्तं वसुधां यः प्रयच्छति
फालकृष्टां महीं दत्त्वा सबीजां सस्यमालिनीम् । यावत्सूर्यः कृतालोकस्तावत्स्वर्गे महीयते
यत्किंचित्कुरुते पापं पुरुषो वृत्तिकर्शितः । अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन शुध्यति
दशहस्तेन दण्डोऽत्र त्रिंशद्दण्डा निवर्तनम् । दश तान्येव गोचर्म ब्रह्मगोचर्मलक्षणम्
सवृषं गोसहस्रं तु यत्र तिष्ठत्ययन्त्रितम् । बालवत्सप्रसूतानां तद्गोचर्मेति स्मृतम्
विप्राय दद्याच्च गुणान्विताय तपोयुताय प्रजितेन्द्रियाय । यावन्मही तिष्ठति सागरान्ता तावत्फलं तस्य भवेदनन्तम्
यथाप्सु पतितः शक्र तैलबिन्दुः प्रसर्पति । एवं कृतं भूमिदानं सस्ये सस्ये प्रसर्पति
यथा बीजानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले । एवं कामाः प्ररोहन्ति भूमिदानसमन्विताः

Транслитерация (IAST)

dṛṣṭvā śatakratuṃ siddhaṃ samāptavaradakṣiṇam | maghavā jātasaṅkalpaḥ paryapṛcchad bṛhaspatim
bhagavankena dānena sarvataḥ sukhamedhate | yadakṣayaṃ mahārghaṃ ca tanme brūhi mahātapaḥ
evamindreṇa cokto'sau devadevaḥ purohitaḥ | prahasya taṃ mahāprājño bṛhaspatiruvāca ha
hiraṇyadānaṃ godānaṃ bhūmidānaṃ ca vāsava | etatprayacchamānastu sarvapāpaiḥ pramucyate
suvarṇaṃ rajataṃ vastraṃ maṇiratnaṃ ca vāsava | sarvameva bhaveddattaṃ vasudhāṃ yaḥ prayacchati
phālakṛṣṭāṃ mahīṃ dattvā sabījāṃ sasyamālinīm | yāvatsūryaḥ kṛtālokastāvatsvarge mahīyate
yatkiṃcitkurute pāpaṃ puruṣo vṛttikarśitaḥ | api gocarmamātreṇa bhūmidānena śudhyati
daśahastena daṇḍo'tra triṃśaddaṇḍā nivartanam | daśa tānyeva gocarma brahmagocarmalakṣaṇam
savṛṣaṃ gosahasraṃ tu yatra tiṣṭhatyayantritam | bālavatsaprasūtānāṃ tadgocarmeti smṛtam
viprāya dadyācca guṇānvitāya tapoyutāya prajitendriyāya | yāvanmahī tiṣṭhati sāgarāntā tāvatphalaṃ tasya bhavedanantam
yathāpsu patitaḥ śakra tailabinduḥ prasarpati | evaṃ kṛtaṃ bhūmidānaṃ sasye sasye prasarpati
yathā bījāni rohanti prakīrṇāni mahītale | evaṃ kāmāḥ prarohanti bhūmidānasamanvitāḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
शत-क्रतुम्śata-kratumстожертвие
सिद्धम्siddhamзавершённым
समाप्त-वर-दक्षिणम्samāpta-vara-dakṣiṇamс розданными щедрыми дарами
मघवाmaghavāМагхаван
जात-सङ्कल्पःjāta-saṅkalpaḥс возникшим намерением
पर्यपृच्छत्paryapṛcchatспросил
बृहस्पतिम्bṛhaspatimБрихаспати
भगवन्bhagavanо владыка
केनkenaкаким
दानेनdānenaдаром
सर्वतःsarvataḥво всём
सुखम्sukhamсчастье
एधतेedhateвозрастает
यत्yatкоторый
अक्षयम्akṣayamнеуничтожим
महा-अर्घम्mahā-arghamмногоценен
caи
तत्tatто
मेmeмне
ब्रूहिbrūhiповедай
महा-तपःmahā-tapaḥо великий подвижник
एवम्evamтак
इन्द्रेणindreṇaИндрой
उक्तःuktaḥспрошенный
असौasauтот
देव-देवःdeva-devaḥбог богов
पुरोहितःpurohitaḥдомашний жрец
प्रहस्यprahasyaусмехнувшись
तम्tamему
महा-प्राज्ञःmahā-prājñaḥвесьма мудрый
बृहस्पतिःbṛhaspatiḥБрихаспати
उवाचuvācaсказал
haведь
हिरण्य-दानम्hiraṇya-dānamдар золота
गो-दानम्go-dānamдар коров
भूमि-दानम्bhūmi-dānamдар земли
वासवvāsavaо Васава
एतत्etatэто
प्रयच्छमानःprayacchamānaḥдающий
तुtuже
सर्व-पापैःsarva-pāpaiḥот всех грехов
प्रमुच्यतेpramucyateосвобождается
सुवर्णम्suvarṇamзолото
रजतम्rajatamсеребро
वस्त्रम्vastramодежду
मणि-रत्नम्maṇi-ratnamсамоцветы
सर्वम्sarvamвсё
एवevaименно
भवेत्bhavetбывает
दत्तम्dattamдано
वसुधाम्vasudhāmземлю
यःyaḥкто
प्रयच्छतिprayacchatiдарует
फाल-कृष्टाम्phāla-kṛṣṭāmвспаханную плугом
महीम्mahīmземлю
दत्त्वाdattvāдав
स-बीजाम्sa-bījāmс семенами
सस्य-मालिनीम्sasya-mālinīmувенчанную посевами
यावत्yāvatпокуда
सूर्यःsūryaḥсолнце
कृत-आलोकःkṛta-ālokaḥдающее свет
तावत्tāvatдотоле
स्वर्गेsvargeна небе
महीयतेmahīyateвеличается
यत्yatкакой
किंचित्kiṃcitкакой-либо
कुरुतेkuruteсовершает
पापम्pāpamгрех
पुरुषःpuruṣaḥчеловек
वृत्ति-कर्शितःvṛtti-karśitaḥизнурённый нуждой
अपिapiдаже
गो-चर्म-मात्रेणgo-carma-mātreṇaвеличиною с гочарму
भूमि-दानेनbhūmi-dānenaдаром земли
शुध्यतिśudhyatiочищается
दश-हस्तेनdaśa-hastenaв десять хаст
दण्डःdaṇḍaḥданда
अत्रatraздесь
त्रिंशत्triṃśatтридцать
दण्डाःdaṇḍāḥданд
निवर्तनम्nivartanamнивартана
दशdaśaдесять
तानिtāniих
गो-चर्मgo-carmaгочарма
ब्रह्म-गो-चर्म-लक्षणम्brahma-go-carma-lakṣaṇamмера брахманской гочармы
स-वृषम्sa-vṛṣamс быком
गो-सहस्रम्go-sahasramтысяча коров
यत्रyatraгде
तिष्ठतिtiṣṭhatiстоит
अयन्त्रितम्ayantritamнепривязанная
बाल-वत्स-प्रसूतानाम्bāla-vatsa-prasūtānāmотелившихся, с малыми телятами
तत्tatто
गो-चर्मgo-carmaгочармой
इतिitiтак
स्मृतम्smṛtamпризнано
विप्रायviprāyaбрахману
दद्यात्dadyātпусть даёт
गुण-अन्वितायguṇa-anvitāyaнаделённому достоинствами
तपो-युतायtapo-yutāyaподвижнику
प्रजित-इन्द्रियायprajita-indriyāyaобуздавшему чувства
यावत्yāvatпокуда
महीmahīземля
सागर-अन्ताsāgara-antāдо океанских пределов
फलम्phalamплод
तस्यtasyaего
भवेत्bhavetда будет
अनन्तम्anantamбесконечен
यथाyathāкак
अप्सुapsuв воде
पतितःpatitaḥупавшая
शक्रśakraо Шакра
तैल-बिन्दुःtaila-binduḥкапля масла
प्रसर्पतिprasarpatiрасходится
एवम्evamтак
कृतम्kṛtamсовершённый
सस्ये सस्येsasye sasyeс каждым посевом
बीजानिbījāniсемена
रोहन्तिrohantiвсходят
प्रकीर्णानिprakīrṇāniрассыпанные
मही-तलेmahī-taleна лоне земли
कामाःkāmāḥжелания
प्ररोहन्तिprarohantiпрорастают
भूमि-दान-समन्विताःbhūmi-dāna-samanvitāḥсоединённые с даром земли
Литературный перевод

Увидев завершённым стожертвие, с розданными щедрыми дарами, Магхаван, у которого возникло намерение, спросил Брихаспати: «О владыка, каким даром счастье возрастает во всём? Тот, что неуничтожим и многоценен, — поведай мне о нём, о великий подвижник». Так спрошенный Индрой, тот бог богов, домашний жрец, весьма мудрый Брихаспати, усмехнувшись, сказал ему: «Дар золота, дар коров и дар земли, о Васава: дающий это освобождается от всех грехов. Золото, серебро, одежда, самоцветы — всё это бывает дано тем, кто дарует землю. Кто даст вспаханную плугом землю с семенами, увенчанную посевами, тот величается на небе, покуда солнце даёт свет. Какой бы грех ни совершил человек, изнурённый нуждой, он очищается даром земли — даже величиною с гочарму. Данда здесь в десять хаст, тридцать данд — нивартана, десять же таких — гочарма: такова мера брахманской гочармы. А где непривязанной стоит тысяча отелившихся коров с малыми телятами и с быком, то тоже признано гочармой. Пусть даёт брахману, наделённому достоинствами, подвижнику, обуздавшему чувства: покуда стоит земля до океанских пределов, дотоле плод его да будет бесконечен. Как упавшая в воду капля масла, о Шакра, расходится, так совершённый дар земли расходится с каждым посевом. И как всходят рассыпанные по лону земли семена, так прорастают желания, соединённые с даром земли».

Версия

c9035dae1c7e · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:53 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами