प्रथमं पुष्करं क्षेत्रं तीर्थानां प्रवरं शुभम् । वाराणसी द्वितीयं तु क्षेत्रं मुक्तिप्रदायकम् ॥
तृतीयं नैमिषं क्षेत्रमृषीणां पावनं स्मृतम् । प्रयागं वै चतुर्थं तु तीर्थानामुत्तमं स्मृतम् ॥
कार्मुकं पञ्चमं प्रोक्तमुत्पन्नं गन्धमादने । षष्ठं वै मानसं तीर्थं देवानां रम्यमेव च ॥
सप्तमं विश्वकायं तु ह्यावरे पर्वते शुभे । अष्टमं गौतमाख्यं च मन्दरे निर्मितं पुरा ॥
मदोत्कटं तु नवमं दशमं रथचैत्रकम् । एकादशं कान्यकुब्जं यत्र तिष्ठति वामनः ॥
prathamaṃ puṣkaraṃ kṣetraṃ tīrthānāṃ pravaraṃ śubham | vārāṇasī dvitīyaṃ tu kṣetraṃ muktipradāyakam ||
tṛtīyaṃ naimiṣaṃ kṣetramṛṣīṇāṃ pāvanaṃ smṛtam | prayāgaṃ vai caturthaṃ tu tīrthānāmuttamaṃ smṛtam ||
kārmukaṃ pañcamaṃ proktamutpannaṃ gandhamādane | ṣaṣṭhaṃ vai mānasaṃ tīrthaṃ devānāṃ ramyameva ca ||
saptamaṃ viśvakāyaṃ tu hyāvare parvate śubhe | aṣṭamaṃ gautamākhyaṃ ca mandare nirmitaṃ purā ||
madotkaṭaṃ tu navamaṃ daśamaṃ rathacaitrakam | ekādaśaṃ kānyakubjaṃ yatra tiṣṭhati vāmanaḥ ||
Первое святое поле — Пушкара, превосходнейшая и благая среди тиртх. Второе — Варанаси, поле, дающее освобождение. Третьим признано поле Наймиша, очищающее для мудрецов. Четвёртым же признан Праяг, высший среди тиртх. Пятой названа Кармука, возникшая на Гандхамадане. Шестая — Манаса, отрадная тиртха богов. Седьмая — Вишвакая, на благой горе Аваре. Восьмая, зовущаяся Гаутамой, некогда создана на Мандаре. Девятая — Мадотката, десятая — Ратхачайтрака, одиннадцатая — Каньякубджа, где пребывает Вамана.
9a1d3753fc86 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Перечень открывают четыре имени, знакомые всякому: Пушкара, Варанаси, Наймиша, Праяг. Дальше идут места, о которых помнят немногие, — Кармука на Гандхамадане, Вишвакая на горе Аваре. Порядок не по славе и не по величине: перечисляющий не выстраивает первенства, а называет всё подряд. Каждому месту дана короткая примета — где оно и что там: у Наймиши мудрецы, в Каньякубдже — Вамана.