दिलीप उवाच
भगवन्सर्वमाचक्ष्व हरिभक्तिसुधामयम् । शृण्वतो नैव तृप्तिर्मे विष्णुभक्तिं सुखावहाम्
तापत्रयमहाज्वालावह्निभिः सततं नृणाम् । सन्तप्तानां मुनिश्रेष्ठ विष्णुभक्तिसुधार्णवम्
विना किमन्यच्छरणं भवारण्ये भयानके । आचक्ष्व विस्तरेणाथ भक्तिभेदान्महामुने । उपास्यमानान्सततं मुनिभिः परमात्मनः
साधु पृच्छसि राजेन्द्र संसारोत्तारणं नृणाम् । वैकुण्ठस्य परेशस्य भक्तिं नित्यसुखावहाम्
इममेव महाप्रश्नं कैलासशिखरे पुरा । पप्रच्छ गिरिजा देवी शङ्करं लोकपूजितम्
देवदेव महादेव त्रिपुरघ्न सुरेश्वर । विष्णुभक्तिं ममाचक्ष्व मुक्तिदां सर्वदेहिनाम्
उपास्यभेदान्मन्त्रांश्च तत्तत्पूजाविधींस्तथा । तस्य विष्णोः स्वरूपं च तद्विभूतिगुणादिकम्
तस्य लोकस्वरूपं च यं प्राप्य न निवर्तते । सर्गस्थितिलयं येन करोति भगवान्हरिः
यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं हरेः । येन केन च कृत्येन साधनेन परं पदम्
प्राप्नुवन्ति नराः पापा विषयासक्तचेतसः । विस्तरेण मयि प्रीत्या ब्रूहि सर्वमशेषतः
bhagavansarvamācakṣva haribhaktisudhāmayam | śṛṇvato naiva tṛptirme viṣṇubhaktiṃ sukhāvahām
tāpatrayamahājvālāvahnibhiḥ satataṃ nṛṇām | santaptānāṃ muniśreṣṭha viṣṇubhaktisudhārṇavam
vinā kimanyaccharaṇaṃ bhavāraṇye bhayānake | ācakṣva vistareṇātha bhaktibhedānmahāmune | upāsyamānānsatataṃ munibhiḥ paramātmanaḥ
sādhu pṛcchasi rājendra saṃsārottāraṇaṃ nṛṇām | vaikuṇṭhasya pareśasya bhaktiṃ nityasukhāvahām
imameva mahāpraśnaṃ kailāsaśikhare purā | papraccha girijā devī śaṅkaraṃ lokapūjitam
devadeva mahādeva tripuraghna sureśvara | viṣṇubhaktiṃ mamācakṣva muktidāṃ sarvadehinām
upāsyabhedānmantrāṃśca tattatpūjāvidhīṃstathā | tasya viṣṇoḥ svarūpaṃ ca tadvibhūtiguṇādikam
tasya lokasvarūpaṃ ca yaṃ prāpya na nivartate | sargasthitilayaṃ yena karoti bhagavānhariḥ
yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ hareḥ | yena kena ca kṛtyena sādhanena paraṃ padam
prāpnuvanti narāḥ pāpā viṣayāsaktacetasaḥ | vistareṇa mayi prītyā brūhi sarvamaśeṣataḥ
«О владыка, поведай всё, исполненное нектара преданности Хари; у меня, слушающего о преданности Вишну, несущей счастье, вовсе нет насыщения. Какое иное прибежище есть у людей, постоянно опаляемых огнями великого пламени трёх мучений, о лучший из мудрецов, кроме нектарного океана преданности Вишну — в этом страшном лесу бытия? Поведай же подробно виды преданности, о великий мудрец, — виды почитания высшей Души, постоянно чтимой мудрецами». — «Хорошо спрашиваешь, о владыка царей: о переправе людей через круговорот, о преданности высшему владыке Вайкунтхи, несущей вечное счастье. Этот самый великий вопрос некогда на вершине Кайласы задала богиня, Дочь горы, чтимому мирами Шанкаре: «О бог богов, Махадева, сокрушитель Трипуры, владыка богов! Поведай мне о преданности Вишну, дающей освобождение всем воплощённым. Поведай виды почитаемого, мантры и обряды почитания каждого; и собственный облик того Вишну, его величие, свойства и прочее. И облик его мира, достигнув которого не возвращаются; и то, чем Господь Хари совершает творение, поддержание и растворение. Та высшая обитель Хари, уйдя куда не возвращаются, — и то, каким делом и каким средством достигают высшей обители грешные люди, чьё сердце привязано к предметам чувств. Скажи всё подробно и без остатка, с любовью ко мне».
189da32fb5ac · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:06 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Вопрос задаёт не сомневающийся, а тот, кому мало услышанного, — и заканчивается он не собою, а грешными людьми, привязанными к предметам чувств. Ради них и ведётся весь разговор.