प्रह्वी सत्या तथेशाना शक्तयः परमात्मनः । गृहीत्वा चामरान्दिव्यान्सुधाकरसमप्रभान्
सर्वलक्षणसम्पन्नाः सेवन्ते पतिमच्युतम् । दिव्याप्सरोगणाः पञ्चशतसङ्ख्याश्च योषितः
अन्तःपुरनिवासिन्यः सर्वाभरणभूषिताः । पद्महस्ताश्च ताः सर्वाः कोटिवैश्वानरप्रभाः
सर्वलक्षणसम्पन्नाः शीतांशुसदृशाननाः । ताभिः परिवृतो राजा शुशुभे परमः पुमान्
अनन्तविहगाधीशसेनान्याद्यैः सुरेश्वरैः । अन्यैः परिजनैर्नित्यैर्मुक्तैश्च परिसंवृतः
मोदते रमया सार्धं भोगैश्वर्यरतः पुमान् । एवं वैकुण्ठनाथोऽसौ राजते परमे पदे
तद्व्यूहभेदाँल्लोकांश्च वक्ष्यामि गिरिजे शुभे । प्राच्यां वैकुण्ठलोकस्य वासुदेवस्य मन्दिरम्
आग्नेय्यां लक्ष्म्या लोकस्तु याम्यां संकर्षणालयः । सारस्वतस्तु नैरृत्यां प्रद्युम्नः पश्चिमे तथा
रतिलोकस्तु वायव्यामुदीच्यामनिरुद्धभूः । ऐशान्यां शान्तिलोकः स्यात्प्रथमावरणं स्मृतम्
केशवादिचतुर्विंशत्यमी लोकास्ततः क्रमात् । द्वितीयावरणं प्रोक्तं वैकुण्ठस्य शुभाह्वयम्
मत्स्यकूर्मादिलोकास्तु तृतीयावरणं शुभम् । सत्याच्युतानन्तदुर्गाविष्वक्सेनगजाननाः
शङ्खपद्मनिधीलोकाश्चतुर्थावरणं शुभम् । ऋग्यजुःसामाथर्वाणो लोका दिक्षु महत्सु च
prahvī satyā tatheśānā śaktayaḥ paramātmanaḥ | gṛhītvā cāmarāndivyānsudhākarasamaprabhān
sarvalakṣaṇasampannāḥ sevante patimacyutam | divyāpsarogaṇāḥ pañcaśatasaṅkhyāśca yoṣitaḥ
antaḥpuranivāsinyaḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ | padmahastāśca tāḥ sarvāḥ koṭivaiśvānaraprabhāḥ
sarvalakṣaṇasampannāḥ śītāṃśusadṛśānanāḥ | tābhiḥ parivṛto rājā śuśubhe paramaḥ pumān
anantavihagādhīśasenānyādyaiḥ sureśvaraiḥ | anyaiḥ parijanairnityairmuktaiśca parisaṃvṛtaḥ
modate ramayā sārdhaṃ bhogaiśvaryarataḥ pumān | evaṃ vaikuṇṭhanātho'sau rājate parame pade
tadvyūhabhedām̐llokāṃśca vakṣyāmi girije śubhe | prācyāṃ vaikuṇṭhalokasya vāsudevasya mandiram
āgneyyāṃ lakṣmyā lokastu yāmyāṃ saṃkarṣaṇālayaḥ | sārasvatastu nairṛtyāṃ pradyumnaḥ paścime tathā
ratilokastu vāyavyāmudīcyāmaniruddhabhūḥ | aiśānyāṃ śāntilokaḥ syātprathamāvaraṇaṃ smṛtam
keśavādicaturviṃśatyamī lokāstataḥ kramāt | dvitīyāvaraṇaṃ proktaṃ vaikuṇṭhasya śubhāhvayam
matsyakūrmādilokāstu tṛtīyāvaraṇaṃ śubham | satyācyutānantadurgāviṣvaksenagajānanāḥ
śaṅkhapadmanidhīlokāścaturthāvaraṇaṃ śubham | ṛgyajuḥsāmātharvāṇo lokā dikṣu mahatsu ca
В восьми сторонах, на концах лепестков, — Вимала и прочие силы: Вимала, Уткаршини, Джняна, Крия, Йога, Прахви, Сатья и Ишана — силы высшей Души. Взяв дивные опахала, сиянием равные месяцу, они, наделённые всеми добрыми знаками, служат господину Ачьюте. И сонмы дивных апсар, жёны числом в пятьсот, живущие во внутреннем покое, украшенные всеми уборами, все с лотосами в руках, сияющие как миллионы огней, с ликами, подобными месяцу. Окружённый ими, сиял царь, высшее Существо. Окружённый Анантой, владыкой птиц, военачальником и прочими владыками богов, иными вечными слугами и освобождёнными, радуется то Существо вместе с Рамою, утверждённое в наслаждении и владычестве. Так владыка Вайкунтхи блистает в высшей обители. А теперь поведаю виды его вьюх и их миры, о благая Дочь горы. На востоке мира Вайкунтхи — чертог Васудевы, на юго-востоке — мир Лакшми, на юге — обитель Санкаршаны, на юго-западе — Сарасватский, на западе — Прадьюмна, на северо-западе — мир Рати, на севере — земля Анируддхи, а на северо-востоке — мир Шанти; это признано первою оболочкой. Затем по порядку — двадцать четыре мира во главе с Кешавой; они названы второй, благоименной оболочкой Вайкунтхи. Миры Рыбы, Черепахи и прочих — благая третья оболочка. Сатья, Ачьюта, Ананта, Дурга, Вишваксена и Слоноликий, а также сокровища Раковины и Лотоса — эти миры составляют четвёртую оболочку.
ea114c4f4ecb · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:06 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Обитель описана как город с концентрическими кругами, и в каждом круге — свои имена и облики. Не отвлечённая беспредельность, а устроенное место, где у каждого есть своё положение.