पण्डितानामग्रणीः स्यात्स मर्त्यः प्रतिजन्मनि । मृदङ्गवाद्यं कुरुते यस्तु पूजायां कैटभद्विषः
तस्य प्रसन्नो भगवान्ददात्यभिमतं फलम् । डमरुं डिण्डिमं चैव झर्झरीं मधुरीं तथा
पटहं दुन्दुभिं चैव काहलं सिन्धुवारकम् । कांस्यं च करतालं च वेणुं वादयते तु यः
पूजाकाले महाविष्णोस्तस्य पुण्यं निशामय । स्तेयाद्यैः पातकैर्मुक्तो मन्दिरं याति चक्रिणः
परमं ज्ञानमासाद्य तत्रैव परिमुच्यते । कलशब्दं च यः कुर्यात्पूजाकाले जगद्गुरोः
मुखवाद्यं च विप्रेन्द्र तस्य पुण्यं मयोच्यते । कोटिकोटिकुलैर्युक्तः प्रयाति मन्दिरं हरेः
ज्ञानमासाद्य तत्रैव मोक्षमक्षय्यमाप्नुयात् । विष्णोरायतने यस्तु भक्तियुक्तः प्रनृत्यति
paṇḍitānāmagraṇīḥ syātsa martyaḥ pratijanmani | mṛdaṅgavādyaṃ kurute yastu pūjāyāṃ kaiṭabhadviṣaḥ
tasya prasanno bhagavāndadātyabhimataṃ phalam | ḍamaruṃ ḍiṇḍimaṃ caiva jharjharīṃ madhurīṃ tathā
paṭahaṃ dundubhiṃ caiva kāhalaṃ sindhuvārakam | kāṃsyaṃ ca karatālaṃ ca veṇuṃ vādayate tu yaḥ
pūjākāle mahāviṣṇostasya puṇyaṃ niśāmaya | steyādyaiḥ pātakairmukto mandiraṃ yāti cakriṇaḥ
paramaṃ jñānamāsādya tatraiva parimucyate | kalaśabdaṃ ca yaḥ kuryātpūjākāle jagadguroḥ
mukhavādyaṃ ca viprendra tasya puṇyaṃ mayocyate | koṭikoṭikulairyuktaḥ prayāti mandiraṃ hareḥ
jñānamāsādya tatraiva mokṣamakṣayyamāpnuyāt | viṣṇorāyatane yastu bhaktiyuktaḥ pranṛtyati
тот смертный в каждом рождении становится первым среди учёных. А кем при поклонении врагу Кайтабхи совершается игра на мриданге, тому милостивый Господь даёт желаемый плод. Кто во время поклонения великому Вишну играет на дамару и диндиме, на джарджари и мадхури, на патахе и дундубхи, на кахале и синдхувараке, на бронзовых тарелках, на каратале и на флейте, — слушай о благочестии его: избавленный от грехов, начиная с кражи, он уходит в чертог Держащего диск и там же, обретя высшее знание, освобождается. А кто во время поклонения наставнику мира издаст звонкий звук и сыграет устами, — о благочестии его, о владыка брахманов, скажу я: вместе с миллионами своих родов уходит он в чертог Хари и там же, обретя знание, обретает непреходящее освобождение. Кто же в святилище Вишну, наделённый преданностью, пляшет,
8cfac59f4c9b · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:08 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Перечислены девять с лишним видов барабанов и дудок, вплоть до игры одними губами. Такая щедрость перечня означает одно: никакого «правильного» инструмента нет, годится всё, чем можно издать звук.
Оттого рядом с вином и мридангой стоит «сыграл устами» — то, что доступно человеку без всякого имущества. И награда ему обещана большая, чем прочим: он уходит вместе с миллионами родов.
Служение звуком в этой главе всегда завершается знанием: игравший «там же, обретя знание, освобождается». Обряд не остаётся весельем; шум, обращённый к Нему, приводит туда же, куда молчаливое созерцание.