औपकार्याः क्रियन्तां च राज्ञां बहुगुणान्विताः । ब्राह्मणावसथाश् चैव कर्तव्याः शतशः शुभाः ॥
भक्ष्यान्नपानैर् बहुभिः समुपेताः सुनिष्ठिताः । तथा पौरजनस्यापि कर्तव्या बहुविस्तराः ॥
आवासा बहुभक्ष्या वै सर्वकामैर् उपस्थिताः । तथा जानपदस्यापि जनस्य बहुशोभनम् ॥
दातव्यम् अन्नं विधिवत् सत्कृत्य न तु लीलया । सर्ववर्णा यथा पूजां प्राप्नुवन्ति सुसत्कृताः ॥
न चावज्ञा प्रयोक्तव्या कामक्रोधवशाद् अपि । यज्ञकर्मसु ये ऽव्यग्राः पुरुषाः शिल्पिनस् तथा ॥
तेषाम् अपि विशेषेण पूजा कार्या यथाक्रमम् । यथा सर्वं सुविहितं न किं चित् परिहीयते ॥
तथा भवन्तः कुर्वन्तु प्रीतिस्निग्धेन चेतसा । ततः सर्वे समागम्य वसिष्ठम् इदम् अब्रुवन् ॥
यथोक्तं तत् करिष्यामो न किं चित् परिहास्यते । ततः सुमन्त्रम् आहूय वसिष्ठो वाक्यम् अब्रवीत् ॥
aupakāryāḥ kriyantāṃ ca rājñāṃ bahuguṇānvitāḥ | brāhmaṇāvasathāś caiva kartavyāḥ śataśaḥ śubhāḥ ||
bhakṣyānnapānair bahubhiḥ samupetāḥ suniṣṭhitāḥ | tathā paurajanasyāpi kartavyā bahuvistarāḥ ||
āvāsā bahubhakṣyā vai sarvakāmair upasthitāḥ | tathā jānapadasyāpi janasya bahuśobhanam ||
dātavyam annaṃ vidhivat satkṛtya na tu līlayā | sarvavarṇā yathā pūjāṃ prāpnuvanti susatkṛtāḥ ||
na cāvajñā prayoktavyā kāmakrodhavaśād api | yajñakarmasu ye 'vyagrāḥ puruṣāḥ śilpinas tathā ||
teṣām api viśeṣeṇa pūjā kāryā yathākramam | yathā sarvaṃ suvihitaṃ na kiṃ cit parihīyate ||
tathā bhavantaḥ kurvantu prītisnigdhena cetasā | tataḥ sarve samāgamya vasiṣṭham idam abruvan ||
yathoktaṃ tat kariṣyāmo na kiṃ cit parihāsyate | tataḥ sumantram āhūya vasiṣṭho vākyam abravīt ||
«Пусть для царей построят удобные временные помещения со многими достоинствами. Пусть сотнями устроят прекрасные жилища для брахманов, хорошо снабжённые обильными яствами, пищей и питьём. Так же для горожан пусть будут сделаны просторные помещения, полные угощений и всего желанного, и для жителей страны пусть будет устроено всё достойно. Пищу следует давать по правилу, с уважением, а не небрежно. Пусть люди всех варн получают почтение и достойный приём. Не проявляйте пренебрежения даже под властью желания или гнева. Тем людям и мастерам, которые сосредоточенно трудятся в делах жертвы, особенно следует оказывать почтение по порядку. Делайте так, чтобы всё было устроено правильно и ничто не было упущено, с доброжелательным сердцем». Тогда все собрались и сказали Васиштхе: «Мы исполним всё, как сказано; ничто не будет упущено». После этого Васиштха позвал Сумантру и произнёс речь.
982e2d08efca · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Васиштха говорит не только о ритуальной точности, но и о достоинстве каждого участника. Пища должна даваться с уважением, все варны должны быть почтены, работники и мастера не должны быть унижены. Так жертва становится не демонстрацией богатства, а устроением общества вокруг дхармы, где даже практическое гостеприимство имеет духовный вес.