Рамаяна
Рама смиряет Парашураму1.75.13-20
314 / 2464
Рамаяна · 1.75.13-20
Деванагари

काश्यपाय मया दत्ता यदा पूर्वं वसुंधरा । विषये मे न वस्तव्यम् इति मां काश्यपो ऽब्रवीत् ॥
सो ऽहं गुरुवचः कुर्वन् पृथिव्यां न वसे निशाम् । इति प्रतिज्ञा काकुत्स्थ कृता वै काश्यपस्य ह ॥
तद् इमां त्वं गतिं वीर हन्तुं नार्हसि राघव । मनोजवं गमिष्यामि महेन्द्रं पर्वतोत्तमम् ॥
लोकास् त्व् अप्रतिमा राम निर्जितास् तपसा मया । जहि ताञ् शरमुख्येन मा भूत् कालस्य पर्ययः ॥
अक्षय्यं मधुहन्तारं जानामि त्वां सुरेश्वरम् । धनुषो ऽस्य परामर्शात् स्वस्ति ते ऽस्तु परंतप ॥
एते सुरगणाः सर्वे निरीक्षन्ते समागताः । त्वाम् अप्रतिमकर्माणम् अप्रतिद्वन्द्वम् आहवे ॥
न चेयं मम काकुत्स्थ व्रीडा भवितुम् अर्हति । त्वया त्रैलोक्यनाथेन यद् अहं विमुखीकृतः ॥
शरम् अप्रतिमं राम मोक्तुम् अर्हसि सुव्रत । शरमोक्षे गमिष्यामि महेन्द्रं पर्वतोत्तमम् ॥

Транслитерация (IAST)

kāśyapāya mayā dattā yadā pūrvaṃ vasuṃdharā | viṣaye me na vastavyam iti māṃ kāśyapo 'bravīt ||
so 'haṃ guruvacaḥ kurvan pṛthivyāṃ na vase niśām | iti pratijñā kākutstha kṛtā vai kāśyapasya ha ||
tad imāṃ tvaṃ gatiṃ vīra hantuṃ nārhasi rāghava | manojavaṃ gamiṣyāmi mahendraṃ parvatottamam ||
lokās tv apratimā rāma nirjitās tapasā mayā | jahi tāñ śaramukhyena mā bhūt kālasya paryayaḥ ||
akṣayyaṃ madhuhantāraṃ jānāmi tvāṃ sureśvaram | dhanuṣo 'sya parāmarśāt svasti te 'stu paraṃtapa ||
ete suragaṇāḥ sarve nirīkṣante samāgatāḥ | tvām apratimakarmāṇam apratidvandvam āhave ||
na ceyaṃ mama kākutstha vrīḍā bhavitum arhati | tvayā trailokyanāthena yad ahaṃ vimukhīkṛtaḥ ||
śaram apratimaṃ rāma moktum arhasi suvrata | śaramokṣe gamiṣyāmi mahendraṃ parvatottamam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
काश्यपायkāśyapāyaКашьяпе; мудрецу Кашьяпе
मयाmayāмной; я
दत्ताdattāотдана; передана
यदाyadāкогда; в то время как
पूर्वम्pūrvamпрежде; раньше
वसुंधराvasuṃdharāземля; носительница богатств
विषयेviṣayeв области; на территории
मेmeмоей; для меня
naне; нет
वस्तव्यम्vastavyamследует жить; можно пребывать
इतिitiтак; с такими словами
माम्māmмне; меня
काश्यपःkāśyapaḥКашьяпа; мудрец Кашьяпа
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
सःsaḥтот; такой
अहम्ahamя; именно я
गुरुवचःguruvacaḥслово гуру; наставление учителя
कुर्वन्kurvanисполняя; делая
पृथिव्याम्pṛthivyāmна земле; в земном мире
naне; нет
वसेvaseживу; пребываю
निशाम्niśāmночь; ночное время
इतिitiтак; такая
प्रतिज्ञाpratijñāобещание; обет
काकुत्स्थkākutsthaо Какутстха; потомок Какутстхи
कृताkṛtāсделана; дана
वैvaiже; поистине
काश्यपस्यkāśyapasyaКашьяпе; для Кашьяпы
haже; поистине
तत्tatпоэтому; это
इमाम्imāmэту; данную
त्वम्tvamты; именно ты
गतिम्gatimспособность двигаться; путь
वीरvīraо герой; доблестный
हन्तुम्hantumпоражать; уничтожать
naне; нет
अर्हसिarhasiты должен; не следует
राघवrāghavaо Рагхава; потомок Рагху
मनोजवम्manojavamсо скоростью мысли; быстротой ума
गमिष्यामिgamiṣyāmiя пойду; отправлюсь
महेन्द्रम्mahendramна Махендру; к горе Махендре
पर्वतोत्तमम्parvatottamamлучшую гору; превосходную вершину
लोकाःlokāḥмиры; обители
तुtuже; однако
अप्रतिमाःapratimāḥнесравненные; не имеющие равных
रामrāmaо Рама; Рама
निर्जिताःnirjitāḥзавоёваны; покорены
तपसाtapasāтапасом; аскезой
मयाmayāмной; я
जहिjahiпорази; уничтожь
तान्tānих; эти
शरमुख्येनśaramukhyenaлучшей стрелой; главным снарядом
माпусть не; не
भूत्bhūtбудет; случится
कालस्यkālasyaвремени; срока
पर्ययःparyayaḥпромедление; упущение
अक्षय्यम्akṣayyamнеистощимого; вечного
मधुहन्तारम्madhuhantāramубийцу Мадху; Вишну
जानामिjānāmiя знаю; понимаю
त्वाम्tvāmтебя; именно тебя
सुरेश्वरम्sureśvaramвладыку богов; Господа девов
धनुषःdhanuṣaḥлука; оружия
अस्यasyaэтого; данного
परामर्शात्parāmarśātот прикосновения; из-за взятия
स्वस्तिsvastiблагополучие; мир
तेteтебе; для тебя
अस्तुastuпусть будет; да будет
परंतपparaṃtapaо сокрушитель врагов; паляший противников
एतेeteэти; вот
सुरगणाःsuragaṇāḥсонмы богов; группы девов
सर्वेsarveвсе; целиком
निरीक्षन्तेnirīkṣanteсмотрят; созерцают
समागताःsamāgatāḥсобравшиеся; пришедшие вместе
त्वाम्tvāmтебя; на тебя
अप्रतिमकर्माणम्apratimakarmāṇamчьи дела несравненны; совершающего несравненные деяния
अप्रतिद्वन्द्वम्apratidvandvamне имеющего соперника; без равного противника
आहवेāhaveв бою; в сражении
naне; нет
caи; же
इयम्iyamэто; эта
ममmamaмоё; для меня
काकुत्स्थkākutsthaо Какутстха; потомок Какутстхи
व्रीडाvrīḍāстыд; позор
भवितुम्bhavitumбыть; становиться
अर्हतिarhatiдолжно; подобает
त्वयाtvayāтобой; от тебя
त्रैलोक्यनाथेनtrailokyanāthenaвладыкой трёх миров; Господом троемирия
यत्yatчто; поскольку
अहम्ahamя; именно я
विमुखीकृतःvimukhīkṛtaḥотвергнут; повёрнут прочь
शरम्śaramстрелу; снаряд
अप्रतिमम्apratimamнесравненную; не имеющую равной
रामrāmaо Рама; Рама
मोक्तुम्moktumпустить; выпустить
अर्हसिarhasiты должен; будь добр
सुव्रतsuvrataо верный обетам; соблюдающий обет
शरमोक्षेśaramokṣeпри выпуске стрелы; когда стрела будет пущена
गमिष्यामिgamiṣyāmiя пойду; отправлюсь
महेन्द्रम्mahendramна Махендру; к горе Махендре
पर्वतोत्तमम्parvatottamamлучшую гору; превосходную вершину
Литературный перевод

Парашурама сказал: «Когда прежде земля была отдана мной Кашьяпе, Кашьяпа сказал мне: “Тебе не следует жить в моих владениях”. Исполняя слово гуру, я не провожу ночи на земле. Такой обет, о Какутстха, был дан мной Кашьяпе. Поэтому, о герой Рагхава, не поражай мою способность двигаться: я со скоростью мысли уйду на Махендру, лучшую из гор. Но несравненные миры, завоёванные мной тапасом, о Рама, порази этой лучшей стрелой; пусть не будет промедления. Из-за твоего прикосновения к этому луку я знаю тебя как неистощимого убийцу Мадху, владыку богов. Мир тебе, о сокрушитель врагов. Все эти собравшиеся сонмы богов смотрят на тебя, чьи деяния несравненны и кто не имеет соперника в бою. О Какутстха, мне не следует стыдиться того, что я был остановлен тобой, владыкой трёх миров. О Рама, верный обетам, пусти несравненную стрелу; когда стрела будет выпущена, я уйду на Махендру, лучшую из гор».

Версия

6527d8a9d31b · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами