Рамаяна
Сита просит взять её с Рамой2.24.1-8
412 / 2464
Рамаяна · 2.24.1-8
Деванагари

एवम् उक्ता तु वैदेही प्रियार्हा प्रियवादिनी । प्रणयाद् एव संक्रुद्धा भर्तारम् इदम् अब्रवीत् ॥
आर्यपुत्र पिता माता भ्राता पुत्रस् तथा स्नुषा । स्वानि पुण्यानि भुञ्जानाः स्वं स्वं भाग्यम् उपासते ॥
भर्तुर् भाग्यं तु भार्यैका प्राप्नोति पुरुषर्षभ । अतश् चैवाहम् आदिष्टा वने वस्तव्यम् इत्य् अपि ॥
न पिता नात्मजो नात्मा न माता न सखीजनः । इह प्रेत्य च नारीणां पतिर् एको गतिः सदा ॥
यदि त्वं प्रस्थितो दुर्गं वनम् अद्यैव राघव । अग्रतस् ते गमिष्यामि मृद्नन्ती कुशकण्टकान् ॥
ईर्ष्या रोषौ बहिष्कृत्य भुक्तशेषम् इवोदकम् । नय मां वीर विश्रब्धः पापं मयि न विद्यते ॥
प्रासादाग्रैर् विमानैर् वा वैहायसगतेन वा । सर्वावस्थागता भर्तुः पादच्छाया विशिष्यते ॥
अनुशिष्टास्मि मात्रा च पित्रा च विविधाश्रयम् । नास्मि संप्रति वक्तव्या वर्तितव्यं यथा मया ॥

Транслитерация (IAST)

evam uktā tu vaidehī priyārhā priyavādinī | praṇayād eva saṃkruddhā bhartāram idam abravīt ||
āryaputra pitā mātā bhrātā putras tathā snuṣā | svāni puṇyāni bhuñjānāḥ svaṃ svaṃ bhāgyam upāsate ||
bhartur bhāgyaṃ tu bhāryaikā prāpnoti puruṣarṣabha | ataś caivāham ādiṣṭā vane vastavyam ity api ||
na pitā nātmajo nātmā na mātā na sakhījanaḥ | iha pretya ca nārīṇāṃ patir eko gatiḥ sadā ||
yadi tvaṃ prasthito durgaṃ vanam adyaiva rāghava | agratas te gamiṣyāmi mṛdnantī kuśakaṇṭakān ||
īrṣyā roṣau bahiṣkṛtya bhuktaśeṣam ivodakam | naya māṃ vīra viśrabdhaḥ pāpaṃ mayi na vidyate ||
prāsādāgrair vimānair vā vaihāyasagatena vā | sarvāvasthāgatā bhartuḥ pādacchāyā viśiṣyate ||
anuśiṣṭāsmi mātrā ca pitrā ca vividhāśrayam | nāsmi saṃprati vaktavyā vartitavyaṃ yathā mayā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
एवम् उक्ताevam uktāтак наставленная; услышав это
तुtuже; но
वैदेहीvaidehīВайдехи; Сита
प्रियार्हाpriyārhāдостойная любви; заслуживающая приятного
प्रियवादिनीpriyavādinīговорящая приятно; сладкоречивая
प्रणयात् एवpraṇayāt evaименно от любви; из близкой привязанности
संक्रुद्धाsaṃkruddhāразгневанная; возмущённая
भर्तारम्bhartāramмужу; супругу
इदम् अब्रवीत्idam abravītэто сказала; так произнесла
आर्यपुत्रāryaputraо благородный сын; о господин
पिताpitāотец; батюшка
माताmātāмать; матушка
भ्राताbhrātāбрат; брат
पुत्रःputraḥсын; сын
तथा स्नुषाtathā snuṣāи невестка; а также сноха
स्वानि पुण्यानिsvāni puṇyāniсвои заслуги; собственные благочестивые плоды
भुञ्जानाःbhuñjānāḥвкушая; получая
स्वम् स्वम्svam svamкаждый своё; своё собственное
भाग्यम् उपासतेbhāgyam upāsateследуют судьбе; служат своей доле
भर्तुः भाग्यम्bhartuḥ bhāgyamдолю мужа; судьбу супруга
तुtuже; но
भार्या एकाbhāryā ekāодна жена; только супруга
प्राप्नोतिprāpnotiполучает; достигает
पुरुषर्षभpuruṣarṣabhaо бык среди людей; о лучший из мужей
अतः च एवataḥ ca evaи поэтому; именно потому
अहम् आदिष्टाaham ādiṣṭāя назначена; мне предписано
वने वस्तव्यम् इति अपिvane vastavyam iti apiжить в лесу; что и мне жить в лесу
न पिताna pitāне отец; отец не
न आत्मजःna ātmajaḥне сын; сын не
न आत्माna ātmāне сама себе; не собственное я
न माताna mātāне мать; мать не
न सखीजनःna sakhījanaḥне подруги; дружеский круг не
इहihaздесь; в этом мире
प्रेत्य चpretya caи после смерти; и в ином мире
नारीणाम्nārīṇāmдля женщин; женщинам
पतिः एकःpatiḥ ekaḥодин муж; только супруг
गतिः सदाgatiḥ sadāвсегда путь; постоянное прибежище
यदि त्वम्yadi tvamесли ты; раз ты
प्रस्थितःprasthitaḥотправился; решил идти
दुर्गम् वनम्durgam vanamв труднопроходимый лес; в опасную чащу
अद्य एवadya evaсегодня же; именно сегодня
राघवrāghavaо Рагхава; о Рама
अग्रतः तेagrataḥ teперед тобой; впереди тебя
गमिष्यामिgamiṣyāmiя пойду; отправлюсь
मृद्नन्तीmṛdnantīразминая; утаптывая
कुशकण्टकान्kuśakaṇṭakānтраву куша и колючки; острые травы и шипы
ईर्ष्या रोषौīrṣyā roṣauзависть и гнев; ревность и раздражение
बहिष्कृत्यbahiṣkṛtyaизгнав наружу; отбросив
भुक्तशेषम् इव उदकम्bhuktaśeṣam iva udakamкак остаток выпитой воды; словно ненужную оставшуюся воду
नय माम्naya māmведи меня; возьми меня
वीरvīraо герой; доблестный
विश्रब्धःviśrabdhaḥбез опасения; уверенно
पापम्pāpamгреха; зла
मयि न विद्यतेmayi na vidyateво мне нет; у меня не существует
प्रासादाग्रैःprāsādāgraiḥвершинами дворцов; верхними этажами дворцов
विमानैः वाvimānaiḥ vāили небесными дворцами; или великолепными палатами
वैहायसगतेन वाvaihāyasagatena vāили движением по воздуху; или небесным полётом
सर्वावस्थागताsarvāvasthāgatāво всех состояниях; при любом положении
भर्तुःbhartuḥмужа; супруга
पादच्छायाpādacchāyāтень стоп; прибежище у ног
विशिष्यतेviśiṣyateпревосходит; лучше
अनुशिष्टा अस्मिanuśiṣṭā asmiя наставлена; меня учили
मात्रा चmātrā caи матерью; матерью также
पित्रा चpitrā caи отцом; отцом также
विविधाश्रयम्vividhāśrayamразными способами; в различных правилах
न अस्मिna asmiя не; мне не
संप्रतिsaṃpratiтеперь; сейчас
वक्तव्याvaktavyāдолжна быть наставляема; нужно говорить
वर्तितव्यम् यथा मयाvartitavyam yathā mayāкак мне следует вести себя; как мне жить
Литературный перевод

Услышав это, Вайдехи, достойная любви и сладкоречивая, возмутилась именно из любви и сказала мужу: «О благородный, отец, мать, брат, сын и невестка вкушают свои собственные заслуги и следуют каждый своей доле. Но только жена получает долю мужа, о лучший из мужей; поэтому и мне предписано жить в лесу. Ни отец, ни сын, ни собственное “я”, ни мать, ни подруги — ни здесь, ни после смерти — не являются для женщины постоянным прибежищем: только муж. Если ты сегодня же отправляешься в труднопроходимый лес, о Рагхава, я пойду впереди тебя, утаптывая траву куша и колючки. Отбросив ревность и гнев, как остаток выпитой воды, возьми меня уверенно, о герой: во мне нет греха. Во всех состояниях тень стоп мужа превосходит вершины дворцов, великолепные палаты и даже небесное движение. Меня уже наставили мать и отец во многих правилах; теперь мне не нужно объяснять, как мне следует жить».

Версия

d0a9ccaf5c6c · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами