Рамаяна
Бхарата входит в опустевшую Айодхью2.106.19-24
757 / 2464
Рамаяна · 2.106.19-24
Деванагари

भरतस् तु रथस्थः सञ् श्रीमान् दशरथात्मजः । वाहयन्तं रथश्रेष्ठं सारथिं वाक्यम् अब्रवीत् ॥
किं नु खल्व् अद्य गम्भीरो मूर्छितो न निशम्यते । यथापुरम् अयोध्यायां गीतवादित्रनिःस्वनः ॥
वारुणीमदगन्धाश् च माल्यगन्धश् च मूर्छितः । धूपितागरुगन्धश् च न प्रवाति समन्ततः ॥
यानप्रवरघोषश् च स्निग्धश् च हयनिःस्वनः । प्रमत्तगजनादश् च महांश् च रथनिःस्वनः । नेदानीं श्रूयते पुर्याम् अस्यां रामे विवासिते ॥
तरुणैश् चारु वेषैश् च नरैर् उन्नतगामिभिः । संपतद्भिर् अयोध्यायां न विभान्ति महापथाः ॥
एवं बहुविधं जल्पन् विवेश वसतिं पितुः । तेन हीनां नरेन्द्रेण सिंहहीनां गुहाम् इव ॥

Транслитерация (IAST)

bharatas tu rathasthaḥ sañ śrīmān daśarathātmajaḥ | vāhayantaṃ rathaśreṣṭhaṃ sārathiṃ vākyam abravīt ||
kiṃ nu khalv adya gambhīro mūrchito na niśamyate | yathāpuram ayodhyāyāṃ gītavāditraniḥsvanaḥ ||
vāruṇīmadagandhāś ca mālyagandhaś ca mūrchitaḥ | dhūpitāgarugandhaś ca na pravāti samantataḥ ||
yānapravaraghoṣaś ca snigdhaś ca hayaniḥsvanaḥ | pramattagajanādaś ca mahāṃś ca rathaniḥsvanaḥ | nedānīṃ śrūyate puryām asyāṃ rāme vivāsite ||
taruṇaiś cāru veṣaiś ca narair unnatagāmibhiḥ | saṃpatadbhir ayodhyāyāṃ na vibhānti mahāpathāḥ ||
evaṃ bahuvidhaṃ jalpan viveśa vasatiṃ pituḥ | tena hīnāṃ narendreṇa siṃhahīnāṃ guhām iva ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भरतः तुbharataḥ tuБхарата же; царевич Бхарата
रथ-स्थःratha-sthaḥстоящий на колеснице; находясь в колеснице
सन्sanбудучи; находясь
श्रीमान्śrīmānславный; сияющий
दशरथ-आत्मजःdaśaratha-ātmajaḥсын Дашаратхи; Дашаратхин сын
वाहयन्तंvāhayantaṃведущего; правящего
रथ-श्रेष्ठंratha-śreṣṭhaṃлучшей колесницей; превосходной колесницей
सारथिंsārathiṃвознице; к вознице
वाक्यम्vākyamслово; речь
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
किं नु खलुkiṃ nu khaluпочему же; что же такое
अद्यadyaсегодня; теперь
गम्भीरःgambhīraḥглубокий; мощный
मूर्छितःmūrchitaḥнарастающий; разливающийся
naне; никак не
निशम्यतेniśamyateслышится; воспринимается
यथा-पुरम्yathā-puramкак прежде; как в городе раньше
अयोध्यायांayodhyāyāṃв Айодхье; по Айодхье
गीत-वादित्र-निःस्वनःgīta-vāditra-niḥsvanaḥзвук песен и инструментов; гул пения и музыки
वारुणी-मद-गन्धः चvāruṇī-mada-gandhaḥ caи запах хмеля от вина; и аромат винного опьянения
माल्य-गन्धः चmālya-gandhaḥ caи запах гирлянд; аромат венков также
मूर्छितःmūrchitaḥразлитый; нарастающий
धूपित-अगरु-गन्धः चdhūpita-agaru-gandhaḥ caи запах воскурённого алоэ; аромат окуренного агарового дерева
naне; никак не
प्रवातिpravātiвеет; разносится
समन्ततःsamantataḥотовсюду; со всех сторон
यान-प्रवर-घोषः चyāna-pravara-ghoṣaḥ caи гул лучших экипажей; звук превосходных повозок также
स्निग्धः चsnigdhaḥ caи мягкий; приятный также
हय-निःस्वनःhaya-niḥsvanaḥконский звук; ржание коней
प्रमत्त-गज-नादः चpramatta-gaja-nādaḥ caи рев опьянённых слонов; звук возбужденных слонов также
महान् चmahān caи великий; большой также
रथ-निःस्वनःratha-niḥsvanaḥгрохот колесниц; звук колесниц
न इदानींna idānīṃтеперь не; сейчас не
श्रूयतेśrūyateслышится; слушается
पुर्याम्puryāmв городе; в столице
अस्याम्asyāmэтой; в этой
रामेrāmeкогда Рама; при Раме
विवासितेvivāsiteизгнан; поселён вдали
तरुणैःtaruṇaiḥмолодыми; юношами
चारु-वेषैः चcāru-veṣaiḥ caи красиво одетыми; с прекрасным нарядом
नरैःnaraiḥлюдьми; мужами
उन्नत-गामिभिःunnata-gāmibhiḥидущими высокой походкой; ступающими гордо
संपतद्भिःsaṃpatadbhiḥсбегающимися; спешащими
अयोध्यायांayodhyāyāṃв Айодхье; по Айодхье
naне; никак не
विभान्तिvibhāntiсияют; красуются
महा-पथाःmahā-pathāḥбольшие дороги; главные улицы
एवम्evamтак; таким образом
बहु-विधंbahu-vidhaṃмногообразно; по-разному
जल्पन्jalpanговоря; сетующе произнося
विवेशviveśaвошёл; вступил
वसतिंvasatiṃжилище; дворец
पितुःpituḥотца; отцовское
तेनtenaтем; им
हीनांhīnāṃлишённое; оставленное без
नर-इन्द्रेणnara-indreṇaцарём людей; повелителем людей
सिंह-हीनांsiṃha-hīnāṃлишённую льва; без льва
गुहाम् इवguhām ivaкак пещеру; словно пещеру
Литературный перевод

Славный Бхарата, сын Дашаратхи, стоя на колеснице, обратился к вознице, который правил лучшей колесницей: «Почему же сегодня в Айодхье не слышен, как прежде, глубокий и разливающийся гул песен и музыкальных инструментов? Почему со всех сторон не веет запахом вина, ароматом гирлянд и благовонием воскурённого агарового дерева? Теперь, когда Рама изгнан, в этом городе не слышно ни гула лучших экипажей, ни мягкого ржания коней, ни рева опьянённых слонов, ни великого грохота колесниц. Главные улицы Айодхьи больше не сияют молодыми людьми в красивых одеждах, которые прежде спешили по ним гордой походкой». Так многообразно сетуя, Бхарата вошёл в жилище отца, лишённое этого царя людей, словно пещера, лишённая льва.

Версия

09a3793db34f · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами