Рамаяна
Гибель Кхары3.29.1-12
875 / 2464
Рамаяна · 3.29.1-12
Деванагари

भित्त्वा तु तां गदां बाणै राघवो धर्मवत्सलः । स्मयमानः खरं वाक्यं संरब्धम् इदम् अब्रवीत् ॥
एतत् ते बलसर्वस्वं दर्शितं राक्षसाधम । शक्तिहीनतरो मत्तो वृथा त्वम् उपगर्जितम् ॥
एषा बाणविनिर्भिन्ना गदा भूमितलं गता । अभिधानप्रगल्भस्य तव प्रत्ययघातिनी ॥
यत् त्वयोक्तं विनष्टानाम् इदम् अश्रुप्रमार्जनम् । राक्षसानां करोमीति मिथ्या तद् अपि ते वचः ॥
नीचस्य क्षुद्रशीलस्य मिथ्यावृत्तस्य रक्षसः । प्राणान् अपहरिष्यामि गरुत्मान् अमृतं यथा ॥
अद्य ते भिन्नकण्ठस्य फेनबुद्बुदभूषितम् । विदारितस्य मद्बाणैर् मही पास्यति शोणितम् ॥
पांसुरूषितसर्वाङ्गः स्रस्तन्यस्तभुजद्वयः । स्वप्स्यसे गां समाश्लिष्य दुर्लभां प्रमदाम् इव ॥
प्रवृद्धनिद्रे शयिते त्वयि राक्षसपांसने । भविष्यन्त्य् अशरण्यानां शरण्या दण्डका इमे ॥
जनस्थाने हतस्थाने तव राक्षसमच्छरैः । निर्भया विचरिष्यन्ति सर्वतो मुनयो वने ॥
अद्य विप्रसरिष्यन्ति राक्षस्यो हतबान्धवाः । बाष्पार्द्रवदना दीना भयाद् अन्यभयावहाः ॥
अद्य शोकरसज्ञास् ता भविष्यन्ति निशाचर । अनुरूपकुलाः पत्न्यो यासां त्वं पतिर् ईदृशः ॥
नृशंसशील क्षुद्रात्मन् नित्यं ब्राह्मणकण्टक । त्वत्कृते शङ्कितैर् अग्नौ मुनिभिः पात्यते हविः ॥

Транслитерация (IAST)

bhittvā tu tāṃ gadāṃ bāṇai rāghavo dharmavatsalaḥ | smayamānaḥ kharaṃ vākyaṃ saṃrabdham idam abravīt ||
etat te balasarvasvaṃ darśitaṃ rākṣasādhama | śaktihīnataro matto vṛthā tvam upagarjitam ||
eṣā bāṇavinirbhinnā gadā bhūmitalaṃ gatā | abhidhānapragalbhasya tava pratyayaghātinī ||
yat tvayoktaṃ vinaṣṭānām idam aśrupramārjanam | rākṣasānāṃ karomīti mithyā tad api te vacaḥ ||
nīcasya kṣudraśīlasya mithyāvṛttasya rakṣasaḥ | prāṇān apahariṣyāmi garutmān amṛtaṃ yathā ||
adya te bhinnakaṇṭhasya phenabudbudabhūṣitam | vidāritasya madbāṇair mahī pāsyati śoṇitam ||
pāṃsurūṣitasarvāṅgaḥ srastanyastabhujadvayaḥ | svapsyase gāṃ samāśliṣya durlabhāṃ pramadām iva ||
pravṛddhanidre śayite tvayi rākṣasapāṃsane | bhaviṣyanty aśaraṇyānāṃ śaraṇyā daṇḍakā ime ||
janasthāne hatasthāne tava rākṣasamaccharaiḥ | nirbhayā vicariṣyanti sarvato munayo vane ||
adya viprasariṣyanti rākṣasyo hatabāndhavāḥ | bāṣpārdravadanā dīnā bhayād anyabhayāvahāḥ ||
adya śokarasajñās tā bhaviṣyanti niśācara | anurūpakulāḥ patnyo yāsāṃ tvaṃ patir īdṛśaḥ ||
nṛśaṃsaśīla kṣudrātman nityaṃ brāhmaṇakaṇṭaka | tvatkṛte śaṅkitair agnau munibhiḥ pātyate haviḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
भित्त्वा तु तां गदांbhittvā tu tāṃ gadāṃразбив же ту палицу
बाणै राघवोbāṇai rāghavoстрелами Рагхава
धर्मवत्सलःdharmavatsalaḥлюбящий дхарму; преданный праведности
स्मयमानः खरंsmayamānaḥ kharaṃулыбаясь, Кхаре
वाक्यं संरब्धम्vākyaṃ saṃrabdhamслово гневное; возмущённую речь
इदम् अब्रवीत्idam abravītэто сказал
एतत् ते बलसर्वस्वंetat te balasarvasvaṃэто всё твоё воинское достояние
दर्शितं राक्षसाधमdarśitaṃ rākṣasādhamaпоказано, низший ракшас
शक्तिहीनतरो मत्तोśaktihīnataro mattoболее бессильный, чем я
वृथा त्वम् उपगर्जितम्vṛthā tvam upagarjitamнапрасно ты заревел
एषा बाणविनिर्भिन्नाeṣā bāṇavinirbhinnāэта, стрелами разбитая
गदा भूमितलं गताgadā bhūmitalaṃ gatāпалица на землю упала
अभिधानप्रगल्भस्य तवabhidhānapragalbhasya tavaтвоего, дерзкого в речах
प्रत्ययघातिनीpratyayaghātinīразрушительница уверенности; подрывающая доверие
यत् त्वयोक्तंyat tvayoktaṃчто тобой сказано
विनष्टानाम् इदम्vinaṣṭānām idamдля погибших это
अश्रुप्रमार्जनम्aśrupramārjanamвытирание слёз; утешение
राक्षसानां करोमीतिrākṣasānāṃ karomītiракшасам я сделаю
मिथ्या तद् अपिmithyā tad apiложно и это
ते वचःte vacaḥтвоё слово
नीचस्य क्षुद्रशीलस्यnīcasya kṣudraśīlasyaнизкого, с мелкой природой
मिथ्यावृत्तस्य रक्षसःmithyāvṛttasya rakṣasaḥлживого в поведении ракшаса
प्राणान् अपहरिष्यामिprāṇān apahariṣyāmiжизни отниму
गरुत्मान् अमृतं यथाgarutmān amṛtaṃ yathāкак Гарутман амриту
अद्य ते भिन्नकण्ठस्यadya te bhinnakaṇṭhasyaсегодня твоего, с рассечённым горлом
फेनबुद्बुदभूषितम्phenabudbudabhūṣitamукрашенную пеной и пузырями
विदारितस्य मद्बाणैर्vidāritasya madbāṇairразорванного моими стрелами
मही पास्यति शोणितम्mahī pāsyati śoṇitamземля выпьет кровь
पांसुरूषितसर्वाङ्गःpāṃsurūṣitasarvāṅgaḥс телом, покрытым пылью
स्रस्तन्यस्तभुजद्वयःsrastanyastabhujadvayaḥс парой упавших, раскинутых рук
स्वप्स्यसे गां समाश्लिष्यsvapsyase gāṃ samāśliṣyaбудешь спать, обнимая землю
दुर्लभां प्रमदाम् इवdurlabhāṃ pramadām ivaкак недоступную женщину
प्रवृद्धनिद्रे शयिते त्वयिpravṛddhanidre śayite tvayiкогда ты уснёшь глубоким сном
राक्षसपांसनेrākṣasapāṃsaneгрязь ракшасов; позор ракшасов
भविष्यन्त्य् अशरण्यानांbhaviṣyanty aśaraṇyānāṃстанут для беззащитных
शरण्या दण्डका इमेśaraṇyā daṇḍakā imeубежищем эти Дандаки
जनस्थाने हतस्थानेjanasthāne hatasthāneв Джанастхане, месте убийств
तव राक्षसमच्छरैःtava rākṣasamaccharaiḥиз-за твоих ракшасских завистников
निर्भया विचरिष्यन्तिnirbhayā vicariṣyantiбесстрашно будут ходить
सर्वतो मुनयो वनेsarvato munayo vaneповсюду муни в лесу
अद्य विप्रसरिष्यन्तिadya viprasariṣyantiсегодня разбегутся
राक्षस्यो हतबान्धवाःrākṣasyo hatabāndhavāḥракшаси с убитыми родичами
बाष्पार्द्रवदना दीनाbāṣpārdravadanā dīnāс лицами, влажными от слёз, жалкие
भयाद् अन्यभयावहाःbhayād anyabhayāvahāḥот страха, прежде несшие страх другим
अद्य शोकरसज्ञास् ताadya śokarasajñās tāсегодня вкус скорби узнают те
भविष्यन्ति निशाचरbhaviṣyanti niśācaraстанут, ночной странник
अनुरूपकुलाः पत्न्योanurūpakulāḥ patnyoжёны достойного рода
यासां त्वं पतिर् ईदृशःyāsāṃ tvaṃ patir īdṛśaḥдля которых ты такой муж
नृशंसशील क्षुद्रात्मन्nṛśaṃsaśīla kṣudrātmanжестокой природы, низкая душа
नित्यं ब्राह्मणकण्टकnityaṃ brāhmaṇakaṇṭakaвечная колючка для брахманов
त्वत्कृते शङ्कितैर् अग्नौtvatkṛte śaṅkitair agnauиз-за тебя боящимися в огонь
मुनिभिः पात्यते हविःmunibhiḥ pātyate haviḥмуни возливается жертва
Литературный перевод

Разбив стрелами ту палицу, Рагхава, любящий дхарму, улыбнулся и сказал разгневанному Кхаре: «О низший ракшас, вот ты и показал всё своё воинское достояние. Ты оказался слабее меня и напрасно ревел. Эта палица, разбитая стрелами и упавшая на землю, разрушила доверие к тебе, дерзкому в речах. Ты сказал: “Я утру слёзы погибших ракшасов”, но и это твоё слово оказалось ложью. Я отниму жизнь у низкого ракшаса, мелкого по природе и лживого в поведении, как Гарутман унёс амриту. Сегодня земля выпьет твою кровь, покрытую пеной и пузырями, когда моими стрелами будет рассечено твоё горло и разорвано тело. Покрытый пылью, с раскинутыми обвисшими руками, ты уснёшь, обнимая землю, словно недоступную женщину. Когда ты, позор ракшасов, ляжешь в глубокий сон, эти Дандаки станут прибежищем для беззащитных. В Джанастхане, месте убийств, где твои ракшасы терзали людей, муни будут бесстрашно ходить по всему лесу. Сегодня ракшаси, лишившиеся родичей, разбегутся жалкие, с лицами, влажными от слёз: прежде они несли страх другим, теперь сами побегут от страха. О ночной странник, сегодня вкус скорби узнают жёны достойного рода, у которых такой муж, как ты. О жестокий, низкий душой, вечная колючка для брахманов: из-за тебя муни, боясь, возливают жертву в огонь».

Версия

0b81984ee199 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами