Рамаяна
Сита посылает Лакшману к Раме3.43.1-8
925 / 2464
Рамаяна · 3.43.1-8
Деванагари

आर्तस्वरं तु तं भर्तुर् विज्ञाय सदृशं वने । उवाच लक्ष्मणं सीता गच्छ जानीहि राघवम् ॥
न हि मे जीवितं स्थाने हृदयं वावतिष्ठते । क्रोशतः परमार्तस्य श्रुतः शब्दो मया भृशम् ॥
आक्रन्दमानं तु वने भ्रातरं त्रातुम् अर्हसि । तं क्षिप्रम् अभिधाव त्वं भ्रातरं शरणैषिणम् ॥
रक्षसां वशम् आपन्नं सिंहानाम् इव गोवृषम् । न जगाम तथोक्तस् तु भ्रातुर् आज्ञाय शासनम् ॥
तम् उवाच ततस् तत्र कुपिता जनकात्मजा । सौमित्रे मित्ररूपेण भ्रातुस् त्वम् असि शत्रुवत् ॥
यस् त्वम् अस्याम् अवस्थायां भ्रातरं नाभिपद्यसे । इच्छसि त्वं विनश्यन्तं रामं लक्ष्मण मत्कृते ॥
व्यसनं ते प्रियं मन्ये स्नेहो भ्रातरि नास्ति ते । तेन तिष्ठसि विस्रब्धस् तम् अपश्यन् महाद्युतिम् ॥
किं हि संशयम् आपन्ने तस्मिन्न् इह मया भवेत् । कर्तव्यम् इह तिष्ठन्त्या यत् प्रधानस् त्वम् आगतः ॥

Транслитерация (IAST)

ārtasvaraṃ tu taṃ bhartur vijñāya sadṛśaṃ vane | uvāca lakṣmaṇaṃ sītā gaccha jānīhi rāghavam ||
na hi me jīvitaṃ sthāne hṛdayaṃ vāvatiṣṭhate | krośataḥ paramārtasya śrutaḥ śabdo mayā bhṛśam ||
ākrandamānaṃ tu vane bhrātaraṃ trātum arhasi | taṃ kṣipram abhidhāva tvaṃ bhrātaraṃ śaraṇaiṣiṇam ||
rakṣasāṃ vaśam āpannaṃ siṃhānām iva govṛṣam | na jagāma tathoktas tu bhrātur ājñāya śāsanam ||
tam uvāca tatas tatra kupitā janakātmajā | saumitre mitrarūpeṇa bhrātus tvam asi śatruvat ||
yas tvam asyām avasthāyāṃ bhrātaraṃ nābhipadyase | icchasi tvaṃ vinaśyantaṃ rāmaṃ lakṣmaṇa matkṛte ||
vyasanaṃ te priyaṃ manye sneho bhrātari nāsti te | tena tiṣṭhasi visrabdhas tam apaśyan mahādyutim ||
kiṃ hi saṃśayam āpanne tasminn iha mayā bhavet | kartavyam iha tiṣṭhantyā yat pradhānas tvam āgataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
आर्तस्वरं तु तं भर्तुर्ārtasvaraṃ tu taṃ bharturстрадальческий же тот голос мужа
विज्ञाय सदृशं वनेvijñāya sadṛśaṃ vaneузнав похожим в лесу
उवाच लक्ष्मणं सीताuvāca lakṣmaṇaṃ sītāсказала Лакшмане Сита
गच्छ जानीहि राघवम्gaccha jānīhi rāghavamиди, узнай о Рагхаве
न हि मे जीवितं स्थानेna hi me jīvitaṃ sthāneне ведь моя жизнь на месте
हृदयं वावतिष्ठतेhṛdayaṃ vāvatiṣṭhateи сердце стоит твёрдо
क्रोशतः परमार्तस्यkrośataḥ paramārtasyaкричащего, крайне страдающего
श्रुतः शब्दो मया भृशम्śrutaḥ śabdo mayā bhṛśamуслышан звук мною сильно
आक्रन्दमानं तु वनेākrandamānaṃ tu vaneвзывающего же в лесу
भ्रातरं त्रातुम् अर्हसिbhrātaraṃ trātum arhasiбрата защитить ты должен
तं क्षिप्रम् अभिधाव त्वंtaṃ kṣipram abhidhāva tvaṃк нему быстро беги ты
भ्रातरं शरणैषिणम्bhrātaraṃ śaraṇaiṣiṇamк брату, ищущему защиты
रक्षसां वशम् आपन्नंrakṣasāṃ vaśam āpannaṃво власть ракшасов попавшему
सिंहानाम् इव गोवृषम्siṃhānām iva govṛṣamкак быку среди львов
न जगाम तथोक्तस् तुna jagāma tathoktas tuне пошёл, так сказанный же
भ्रातुर् आज्ञाय शासनम्bhrātur ājñāya śāsanamбрата зная приказ
तम् उवाच ततस् तत्रtam uvāca tatas tatraему сказала затем там
कुपिता जनकात्मजाkupitā janakātmajāразгневанная дочь Джанаки
सौमित्रे मित्ररूपेणsaumitre mitrarūpeṇaо Саумитри, обликом друга
भ्रातुस् त्वम् असि शत्रुवत्bhrātus tvam asi śatruvatбрату ты как враг
यस् त्वम् अस्याम् अवस्थायांyas tvam asyām avasthāyāṃраз ты в этом положении
भ्रातरं नाभिपद्यसेbhrātaraṃ nābhipadyaseк брату не приходишь
इच्छसि त्वं विनश्यन्तंicchasi tvaṃ vinaśyantaṃжелаешь ты погибающего
रामं लक्ष्मण मत्कृतेrāmaṃ lakṣmaṇa matkṛteРаму, Лакшмана, ради меня
व्यसनं ते प्रियं मन्येvyasanaṃ te priyaṃ manyeбедствие тебе дорого, думаю
स्नेहो भ्रातरि नास्ति तेsneho bhrātari nāsti teлюбви к брату нет у тебя
तेन तिष्ठसि विस्रब्धस्tena tiṣṭhasi visrabdhasпоэтому стоишь беспечно
तम् अपश्यन् महाद्युतिम्tam apaśyan mahādyutimего не видя, великосияющего
किं हि संशयम् आपन्नेkiṃ hi saṃśayam āpanneчто ведь, в опасность попавшем
तस्मिन्न् इह मया भवेत्tasminn iha mayā bhavetему, здесь мною будет
कर्तव्यम् इह तिष्ठन्त्याkartavyam iha tiṣṭhantyāсделано здесь стоящей
यत् प्रधानस् त्वम् आगतःyat pradhānas tvam āgataḥраз главным ты пришёл
Литературный перевод

Когда в лесу Сита узнала тот страдальческий голос, похожий на голос её мужа, она сказала Лакшмане: «Иди, узнай, что с Рагхавой. Моя жизнь и сердце уже не держатся на месте: я ясно услышала голос того, кто кричит в крайнем страдании. Ты должен защитить брата, взывающего в лесу. Беги скорее к нему, к брату, ищущему защиты, к тому, кто попал во власть ракшасов, словно бык среди львов». Но Лакшмана, услышав это, не пошёл, помня приказ брата. Тогда разгневанная дочь Джанаки сказала ему: «О Саумитри, под видом друга ты для брата как враг. Раз в таком положении ты не идёшь к брату, значит, Лакшмана, ты хочешь, чтобы Рама погиб из-за меня. Думаю, его беда тебе приятна; нет у тебя любви к брату. Поэтому ты стоишь беспечно, не видя великосияющего Раму. Если он здесь попал в опасность, что я могу сделать, оставаясь тут, когда ты пришёл как главный защитник?»

Версия

21ac4d688726 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами