तं तथा शोकसंतप्तं विलपन्तम् अनाथवत् । मोहेन महताविष्टं परिद्यूनम् अचेतनम् ॥
ततः सौमित्रिर् आश्वास्य मुहूर्ताद् इव लक्ष्मणः । रामं संबोधयाम् आस चरणौ चाभिपीडयन् ॥
महता तपसा राम महता चापि कर्मणा । राज्ञा दशरथेनासील् लब्धो ऽमृतम् इवामरैः ॥
तव चैव गुणैर् बद्धस् त्वद्वियोगान् महीपतिः । राजा देवत्वम् आपन्नो भरतस्य यथा श्रुतम् ॥
यदि दुःखम् इदं प्राप्तं काकुत्स्थ न सहिष्यसे । प्राकृतश् चाल्पसत्त्वश् च इतरः कः सहिष्यति ॥
दुःखितो हि भवांल् लोकांस् तेजसा यदि धक्ष्यते । आर्ताः प्रजा नरव्याघ्र क्व नु यास्यन्ति निर्वृतिम् ॥
taṃ tathā śokasaṃtaptaṃ vilapantam anāthavat | mohena mahatāviṣṭaṃ paridyūnam acetanam ||
tataḥ saumitrir āśvāsya muhūrtād iva lakṣmaṇaḥ | rāmaṃ saṃbodhayām āsa caraṇau cābhipīḍayan ||
mahatā tapasā rāma mahatā cāpi karmaṇā | rājñā daśarathenāsīl labdho 'mṛtam ivāmaraiḥ ||
tava caiva guṇair baddhas tvadviyogān mahīpatiḥ | rājā devatvam āpanno bharatasya yathā śrutam ||
yadi duḥkham idaṃ prāptaṃ kākutstha na sahiṣyase | prākṛtaś cālpasattvaś ca itaraḥ kaḥ sahiṣyati ||
duḥkhito hi bhavāṃl lokāṃs tejasā yadi dhakṣyate | ārtāḥ prajā naravyāghra kva nu yāsyanti nirvṛtim ||
Лакшмана увидел Раму, сожжённого скорбью, плачущего как беззащитный, охваченного великим помрачением, измученного и словно лишённого сознания. Тогда Саумитри, утешив его, через мгновение стал пробуждать Раму, сжимая его стопы: «Рама, царь Дашаратха обрёл тебя великим подвижничеством и великим деянием, как бессмертные обрели амриту. И этот владыка земли, связанный твоими качествами, из-за разлуки с тобой достиг божественного состояния, как мы слышали от Бхараты. Если ты, Какутстха, не вынесешь это пришедшее горе, то какой другой, обычный и малосильный человек, сможет его вынести? Если ты, скорбя, сожжёшь миры своим сиянием, тигр среди людей, куда пойдут страдающие существа, чтобы обрести покой?»
822d86efdeb2 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Лакшмана напоминает Раме о его происхождении и ответственности. Тот, кто является прибежищем для мира, не может позволить своей боли стать гибелью для тех, кто сам нуждается в защите.