Рамаяна
Плач Рамы у Пампы4.1.45-49
1050 / 2464
Рамаяна · 4.1.45-49
Деванагари

दीपयन्तीव मे कामं विविधा मुदिता द्विजाः । श्यामां चन्द्रमुखीं स्मृत्वा प्रियां पद्मनिभेक्षणाम् ॥
पय सानुषु चित्रेषु मृगीभिः सहितान् मृगान् । मां पुनर् मृगशावाक्ष्या वैदेह्या विरहीकृतम् ॥
एवं स विलपंस् तत्र शोकोपहतचेतनः । अवेक्षत शिवां पम्पां रम्यवारिवहां शुभाम् ॥
निरीक्षमाणः सहसा महात्मा; सर्वं वनं निर्झरकन्दरं च । उद्विग्नचेताः सह लक्ष्मणेन; विचार्य दुःखोपहतः प्रतस्थे ॥
ताव् ऋष्यमूकं सहितौ प्रयातौ; सुग्रीवशाखामृगसेवितं तम् । त्रस्तास् तु दृष्ट्वा हरयो बभूवुर्; महौजसौ राघवलक्ष्मणौ तौ ॥

Транслитерация (IAST)

dīpayantīva me kāmaṃ vividhā muditā dvijāḥ | śyāmāṃ candramukhīṃ smṛtvā priyāṃ padmanibhekṣaṇām ||
paya sānuṣu citreṣu mṛgībhiḥ sahitān mṛgān | māṃ punar mṛgaśāvākṣyā vaidehyā virahīkṛtam ||
evaṃ sa vilapaṃs tatra śokopahatacetanaḥ | avekṣata śivāṃ pampāṃ ramyavārivahāṃ śubhām ||
nirīkṣamāṇaḥ sahasā mahātmā; sarvaṃ vanaṃ nirjharakandaraṃ ca | udvignacetāḥ saha lakṣmaṇena; vicārya duḥkhopahataḥ pratasthe ||
tāv ṛṣyamūkaṃ sahitau prayātau; sugrīvaśākhāmṛgasevitaṃ tam | trastās tu dṛṣṭvā harayo babhūvur; mahaujasau rāghavalakṣmaṇau tau ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दीपयन्तीव मे कामंdīpayantīva me kāmaṃразжигающие словно мою любовь
विविधा मुदिता द्विजाःvividhā muditā dvijāḥразные радостные птицы
श्यामां चन्द्रमुखीं स्मृत्वाśyāmāṃ candramukhīṃ smṛtvāтёмную, лунноликую вспомнив
प्रियां पद्मनिभेक्षणाम्priyāṃ padmanibhekṣaṇāmлюбимую, лотосоподобноглазую
पय सानुषु चित्रेषुpaya sānuṣu citreṣuводы на пёстрых склонах
मृगीभिः सहितान् मृगान्mṛgībhiḥ sahitān mṛgānс ланями соединённых оленей
मां पुनर् मृगशावाक्ष्याmāṃ punar mṛgaśāvākṣyāменя снова ланеглазой
वैदेह्या विरहीकृतम्vaidehyā virahīkṛtamВайдехи разлучённого
एवं स विलपंस् तत्रevaṃ sa vilapaṃs tatraтак он плача там
शोकोपहतचेतनःśokopahatacetanaḥскорбью поражённого сознания
अवेक्षत शिवां पम्पांavekṣata śivāṃ pampāṃсмотрел на благую Пампу
रम्यवारिवहां शुभाम्ramyavārivahāṃ śubhāmпрекрасные воды несущую, благую
निरीक्षमाणः सहसाnirīkṣamāṇaḥ sahasāосматривая внезапно
महात्माmahātmāвеликая душа
सर्वं वनंsarvaṃ vanaṃвесь лес
निर्झरकन्दरं चnirjharakandaraṃ caи водопады с пещерами
उद्विग्नचेताः सह लक्ष्मणेनudvignacetāḥ saha lakṣmaṇenaс взволнованным сердцем вместе с Лакшманой
विचार्य दुःखोपहतःvicārya duḥkhopahataḥобдумав, горем поражённый
प्रतस्थेpratastheотправился
ताव् ऋष्यमूकं सहितौtāv ṛṣyamūkaṃ sahitauони двое к Ришьямуке вместе
प्रयातौprayātauпошли
सुग्रीवशाखामृगसेवितं तम्sugrīvaśākhāmṛgasevitaṃ tamСугривой-обезьяной посещаемую ту
त्रस्तास् तु दृष्ट्वा हरयोtrastās tu dṛṣṭvā harayoиспуганные же, увидев, обезьяны
बभूवुर्babhūvurстали
महौजसौ राघवलक्ष्मणौ तौmahaujasau rāghavalakṣmaṇau tauвеликомощных тех Рагхаву и Лакшману
Литературный перевод

«Разные радостные птицы словно разжигают мою любовь, когда я вспоминаю мою тёмную, лунноликую, лотосоокую любимую. На пёстрых склонах олени ходят вместе с ланями, а я вновь чувствую себя разлучённым с ланеглазой Вайдехи». Так Рама плакал там, с сознанием, поражённым скорбью, глядя на благую Пампу, несущую прекрасные воды. Великая душа внезапно осмотрел весь лес, водопады и пещеры; затем, взволнованный и поражённый горем, вместе с Лакшманой обдумал путь и отправился дальше. Оба они пошли к Ришьямуке, где обитал Сугрива, вождь обезьян. Но обезьяны, увидев двух великомощных братьев, Рагхаву и Лакшману, испугались.

Версия

c7b7f19bb92d · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами