स्वराज्यं प्राप्य सुग्रीवः समनीय महाहरीन् । त्वदर्थं प्रेषयाम् आस दिशो दश महाबलान् ॥
आदिष्टा वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण महौजसः । अद्रिराजप्रतीकाशाः सर्वतः प्रस्थिता महीम् ॥
अङ्गदो नाम लक्ष्मीवान् वालिसूनुर् महाबलः । प्रस्थितः कपिशार्दूलस् त्रिभागबलसंवृतः ॥
तेषां नो विप्रनष्टानां विन्ध्ये पर्वतसत्तमे । भृशं शोकपरीतनाम् अहोरात्रगणा गताः ॥
ते वयं कार्यनैराश्यात् कालस्यातिक्रमेण च । भयाच् च कपिराजस्य प्राणांस् त्यक्तुं व्यवस्थिताः ॥
विचित्य वनदुर्गाणि गिरिप्रस्रवणानि च । अनासाद्य पदं देव्याः प्राणांस् त्यक्तुं व्यवस्थिताः ॥
भृशं शोकार्णवे मग्नः पर्यदेवयद् अङ्गदः । तव नाशं च वैदेहि वालिनश् च तथा वधम् । प्रायोपवेशम् अस्माकं मरणं च जटायुषः ॥
तेषां नः स्वामिसंदेशान् निराशानां मुमूर्षताम् । कार्यहेतोर् इवायातः शकुनिर् वीर्यवान् महान् ॥
गृध्रराजस्य सोदर्यः संपातिर् नाम गृध्रराट् । श्रुत्वा भ्रातृवधं कोपाद् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
यवीयान् केन मे भ्राता हतः क्व च विनाशितः । एतद् आख्यातुम् इच्छामि भवद्भिर् वानरोत्तमाः ॥
अङ्गदो ऽकथयत् तस्य जनस्थाने महद् वधम् । रक्षसा भीमरूपेण त्वाम् उद्दिश्य यथातथम् ॥
जटायोस् तु वधं श्रुत्वा दुःखितः सो ऽरुणात्मजः । त्वाम् आह स वरारोहे वसन्तीं रावणालये ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संपातेः प्रीतिवर्धनम् । अङ्गदप्रमुखाः सर्वे ततः संप्रस्थिता वयम् । त्वद्दर्शनकृतोत्साहा हृष्टास् तुष्टाः प्लवंगमाः ॥
अथाहं हरिसैन्यस्य सागरं दृश्य सीदतः । व्यवधूय भयं तीव्रं योजनानां शतं प्लुतः ॥
लङ्का चापि मया रात्रौ प्रविष्टा राक्षसाकुला । रावणश् च मया दृष्टस् त्वं च शोकनिपीडिता ॥
एतत् ते सर्वम् आख्यातं यथावृत्तम् अनिन्दिते । अभिभाषस्व मां देवि दूतो दाशरथेर् अहम् ॥
svarājyaṃ prāpya sugrīvaḥ samanīya mahāharīn | tvadarthaṃ preṣayām āsa diśo daśa mahābalān ||
ādiṣṭā vānarendreṇa sugrīveṇa mahaujasaḥ | adrirājapratīkāśāḥ sarvataḥ prasthitā mahīm ||
aṅgado nāma lakṣmīvān vālisūnur mahābalaḥ | prasthitaḥ kapiśārdūlas tribhāgabalasaṃvṛtaḥ ||
teṣāṃ no vipranaṣṭānāṃ vindhye parvatasattame | bhṛśaṃ śokaparītanām ahorātragaṇā gatāḥ ||
te vayaṃ kāryanairāśyāt kālasyātikrameṇa ca | bhayāc ca kapirājasya prāṇāṃs tyaktuṃ vyavasthitāḥ ||
vicitya vanadurgāṇi giriprasravaṇāni ca | anāsādya padaṃ devyāḥ prāṇāṃs tyaktuṃ vyavasthitāḥ ||
bhṛśaṃ śokārṇave magnaḥ paryadevayad aṅgadaḥ | tava nāśaṃ ca vaidehi vālinaś ca tathā vadham | prāyopaveśam asmākaṃ maraṇaṃ ca jaṭāyuṣaḥ ||
teṣāṃ naḥ svāmisaṃdeśān nirāśānāṃ mumūrṣatām | kāryahetor ivāyātaḥ śakunir vīryavān mahān ||
gṛdhrarājasya sodaryaḥ saṃpātir nāma gṛdhrarāṭ | śrutvā bhrātṛvadhaṃ kopād idaṃ vacanam abravīt ||
yavīyān kena me bhrātā hataḥ kva ca vināśitaḥ | etad ākhyātum icchāmi bhavadbhir vānarottamāḥ ||
aṅgado 'kathayat tasya janasthāne mahad vadham | rakṣasā bhīmarūpeṇa tvām uddiśya yathātatham ||
jaṭāyos tu vadhaṃ śrutvā duḥkhitaḥ so 'ruṇātmajaḥ | tvām āha sa varārohe vasantīṃ rāvaṇālaye ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā saṃpāteḥ prītivardhanam | aṅgadapramukhāḥ sarve tataḥ saṃprasthitā vayam | tvaddarśanakṛtotsāhā hṛṣṭās tuṣṭāḥ plavaṃgamāḥ ||
athāhaṃ harisainyasya sāgaraṃ dṛśya sīdataḥ | vyavadhūya bhayaṃ tīvraṃ yojanānāṃ śataṃ plutaḥ ||
laṅkā cāpi mayā rātrau praviṣṭā rākṣasākulā | rāvaṇaś ca mayā dṛṣṭas tvaṃ ca śokanipīḍitā ||
etat te sarvam ākhyātaṃ yathāvṛttam anindite | abhibhāṣasva māṃ devi dūto dāśarather aham ||
«Получив своё царство, Сугрива собрал великих хари и ради тебя послал великосильных во все десять сторон. По приказу могучего Сугривы, владыки ванар, они, подобные царям гор, со всех сторон разошлись по земле. Счастливый Ангада, сын Валина, великосильный тигр среди капи, отправился с третью войска. Когда мы заблудились на Виндхье, лучшей из гор, и были охвачены сильной скорбью, прошли дни и ночи. От безнадёжности дела, из-за истечения срока и из страха перед царём капи мы решили оставить жизнь. Обыскивая лесные дебри и горные источники, не найдя следа богини, мы решили умереть. Погружённый в океан скорби, Ангада сетовал о твоей пропаже, Вайдехи, об убийстве Валина, о нашем посте до смерти и о гибели Джатаю. Тогда к нам, отчаявшимся и готовым умереть из-за приказа владыки, словно ради самого дела пришла великая доблестная птица: Сампати, царь грифов, брат царя грифов Джатаю. Услышав об убийстве брата, он в гневе сказал: “Кем убит мой младший брат и где он погиб? Я хочу, чтобы вы рассказали это, лучшие ванары”. Ангада рассказал ему, как всё было: о великой гибели в Джанастхане, о страшном ракшасе и о тебе. Услышав об убийстве Джатаю, опечаленный сын Аруны сказал о тебе, прекраснотелая, что ты живёшь в жилище Раваны. Услышав слово Сампати, увеличившее нашу радость, мы все во главе с Ангадой отправились дальше — прыгуны, радостные и довольные, воодушевлённые тем, что увидим тебя. Затем, когда войско хари уныло, увидев океан, я стряхнул сильный страх и перепрыгнул сто йоджан. Ночью я вошёл в Ланку, полную ракшасов, увидел Равану и тебя, измученную скорбью. Безупречная, я рассказал тебе всё, как оно произошло. Заговори со мной, богиня: я посланник сына Дашаратхи».
559809a9e2a1 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
История поиска показывает, что путь к Сите прошёл через отчаяние, память о Джатаю и свидетельство Сампати. Милость действует через цепочку тех, кто не оставляет служение даже у края смерти.