श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं यथावद् अनुपूर्वशः । ततो ऽब्रवीन् महातेजा रामः सत्यपराक्रमः ॥
यां निवेदयसे लङ्कां पुरीं भीमस्य रक्षसः । क्षिप्रम् एनां वधिष्यामि सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥
अस्मिन् मुहूर्ते सुग्रीव प्रयाणम् अभिरोचये । युक्तो मुहूर्तो विजयः प्राप्तो मध्यं दिवाकरः ॥
उत्तरा फल्गुनी ह्य् अद्य श्वस् तु हस्तेन योक्ष्यते । अभिप्रयाम सुग्रीव सर्वानीकसमावृताः ॥
निमित्तानि च धन्यानि यानि प्रादुर्भवन्ति मे । निहत्य रावणं सीताम् आनयिष्यामि जानकीम् ॥
उपरिष्टाद् धि नयनं स्फुरमाणम् इदं मम । विजयं समनुप्राप्तं शंसतीव मनोरथम् ॥
अग्रे यातु बलस्यास्य नीलो मार्गम् अवेक्षितुम् । वृतः शतसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम् ॥
फलमूलवता नील शीतकाननवारिणा । पथा मधुमता चाशु सेनां सेनापते नय ॥
दूषयेयुर् दुरात्मानः पथि मूलफलोदकम् । राक्षसाः परिरक्षेथास् तेभ्यस् त्वं नित्यम् उद्यतः ॥
निम्नेषु वनदुर्गेषु वनेषु च वनौकसः । अभिप्लुत्याभिपश्येयुः परेषां निहतं बलम् ॥
सागरौघनिभं भीमम् अग्रानीकं महाबलाः । कपिसिंहा प्रकर्षन्तु शतशो ऽथ सहस्रशः ॥
गजश् च गिरिसंकाशो गवयश् च महाबलः । गवाक्षश् चाग्रतो यान्तु गवां दृप्ता इवर्षभाः ॥
यातु वानरवाहिन्या वानरः प्लवतां पतिः । पालयन् दक्षिणं पार्श्वम् ऋषभो वानरर्षभः ॥
गन्धहस्तीव दुर्धर्षस् तरस्वी गन्धमादनः । यातु वानरवाहिन्याः सव्यं पार्श्वम् अधिष्ठितः ॥
यास्यामि बलमध्ये ऽहं बलौघम् अभिहर्षयन् । अधिरुह्य हनूमन्तम् ऐरावतम् इवेश्वरः ॥
अङ्गदेनैष संयातु लक्ष्मणश् चान्तकोपमः । सार्वभौमेण भूतेशो द्रविणाधिपतिर् यथा ॥
जाम्बवांश् च सुषेणश् च वेगदर्शी च वानरः । ऋक्षराजो महासत्त्वः कुक्षिं रक्षन्तु ते त्रयः ॥
śrutvā hanūmato vākyaṃ yathāvad anupūrvaśaḥ | tato 'bravīn mahātejā rāmaḥ satyaparākramaḥ ||
yāṃ nivedayase laṅkāṃ purīṃ bhīmasya rakṣasaḥ | kṣipram enāṃ vadhiṣyāmi satyam etad bravīmi te ||
asmin muhūrte sugrīva prayāṇam abhirocaye | yukto muhūrto vijayaḥ prāpto madhyaṃ divākaraḥ ||
uttarā phalgunī hy adya śvas tu hastena yokṣyate | abhiprayāma sugrīva sarvānīkasamāvṛtāḥ ||
nimittāni ca dhanyāni yāni prādurbhavanti me | nihatya rāvaṇaṃ sītām ānayiṣyāmi jānakīm ||
upariṣṭād dhi nayanaṃ sphuramāṇam idaṃ mama | vijayaṃ samanuprāptaṃ śaṃsatīva manoratham ||
agre yātu balasyāsya nīlo mārgam avekṣitum | vṛtaḥ śatasahasreṇa vānarāṇāṃ tarasvinām ||
phalamūlavatā nīla śītakānanavāriṇā | pathā madhumatā cāśu senāṃ senāpate naya ||
dūṣayeyur durātmānaḥ pathi mūlaphalodakam | rākṣasāḥ parirakṣethās tebhyas tvaṃ nityam udyataḥ ||
nimneṣu vanadurgeṣu vaneṣu ca vanaukasaḥ | abhiplutyābhipaśyeyuḥ pareṣāṃ nihataṃ balam ||
sāgaraughanibhaṃ bhīmam agrānīkaṃ mahābalāḥ | kapisiṃhā prakarṣantu śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
gajaś ca girisaṃkāśo gavayaś ca mahābalaḥ | gavākṣaś cāgrato yāntu gavāṃ dṛptā ivarṣabhāḥ ||
yātu vānaravāhinyā vānaraḥ plavatāṃ patiḥ | pālayan dakṣiṇaṃ pārśvam ṛṣabho vānararṣabhaḥ ||
gandhahastīva durdharṣas tarasvī gandhamādanaḥ | yātu vānaravāhinyāḥ savyaṃ pārśvam adhiṣṭhitaḥ ||
yāsyāmi balamadhye 'haṃ balaugham abhiharṣayan | adhiruhya hanūmantam airāvatam iveśvaraḥ ||
aṅgadenaiṣa saṃyātu lakṣmaṇaś cāntakopamaḥ | sārvabhaumeṇa bhūteśo draviṇādhipatir yathā ||
jāmbavāṃś ca suṣeṇaś ca vegadarśī ca vānaraḥ | ṛkṣarājo mahāsattvaḥ kukṣiṃ rakṣantu te trayaḥ ||
Услышав речь Ханумана, изложенную точно и по порядку, великосияющий Рама, истинно доблестный, сказал: «Ланку, город страшного ракшаса, которую ты описываешь, я скоро уничтожу; правду говорю тебе. О Сугрива, в этот самый момент я назначаю выступление: момент благоприятен и победоносен, солнце достигло середины дня. Сегодня Уттара-Пхалгуни, а завтра она соединится с Хастой; выступим, о Сугрива, окружённые всем войском. Благие знаки проявляются для меня: убив Равану, я приведу Ситу, Джанаки. Мой глаз, подёргивающийся сверху, словно возвещает уже достигнутую победу и исполнение желания. Пусть Нила, окружённый ста тысячами стремительных ванаров, идёт впереди этого войска, чтобы осмотреть путь. О Нила, о военачальник, веди войско быстро дорогой, где есть плоды, корни, прохладная лесная вода и мёд. Злодушные ракшасы могут испортить на пути корни, плоды и воду; будь всегда готов и охраняй всё от них. В низинах, трудных лесных местах и лесах пусть лесные жители, прыгая, высматривают скрытые силы врага. Пусть великосильные львы среди капи сотнями и тысячами ведут вперёд страшный передовой отряд, подобный потоку океана. Пусть Гаджа, подобный горе, великосильный Гавая и Гавакша идут впереди, как гордые быки. Пусть Ришабха, бык среди ванаров и владыка прыгунов, идёт, охраняя правый фланг войска ванаров. Пусть стремительный Гандхамадана, трудноодолимый как слон в течке, займёт левый фланг войска ванаров. Я пойду в середине войска, воодушевляя его массу, взойдя на Ханумана, как владыка на Айравату. А этот Лакшмана, подобный Антаке, пусть идёт с Ангадой, как владыка богатства с царским слоном. Джамбаван, Сушена и ванар Вегадарши, а также великодушный царь рикшей, пусть эти трое охраняют тыл».
bf156cf886f8 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Рама немедленно превращает разведку в приказ. В его речи соединены знак времени, забота о пище и воде, защита флангов, разведка засад и вдохновение войска: дхарма действия проявляется как ясный порядок.