तत् प्रहस्तप्रणीतेन बलेन महता मम । बलम् अस्य हतं रात्रौ यत्र रामः सुलक्ष्मणः ॥
पट्टसान् परिघान् खड्गांश् चक्रान् दण्डान् महायसान् । बाणजालानि शूलानि भास्वरान् कूटमुद्गरान् ॥
यष्टीश् च तोमरान् प्रासंश् चक्राणि मुसलानि च । उद्यम्योद्यम्य रक्षोभिर् वानरेषु निपातिताः ॥
अथ सुप्तस्य रामस्य प्रहस्तेन प्रमाथिना । असक्तं कृतहस्तेन शिरश् छिन्नं महासिना ॥
विभीषणः समुत्पत्य निगृहीतो यदृच्छया । दिशः प्रव्राजितः सर्वैर् लक्ष्मणः प्लवगैः सह ॥
सुग्रीवो ग्रीवया शेते भग्नया प्लवगाधिपः । निरस्तहनुकः शेते हनूमान् राक्षसैर् हतः ॥
जाम्बवान् अथ जानुभ्याम् उत्पतन् निहतो युधि । पट्टसैर् बहुभिश् छिन्नो निकृत्तः पादपो यथा ॥
मैन्दश् च द्विविदश् चोभौ निहतौ वानरर्षभौ । निःश्वसन्तौ रुदन्तौ च रुधिरेण समुक्षितौ ॥
असिनाभ्याहतश् छिन्नो मध्ये रिपुनिषूदनः । अभिष्टनति मेदिन्यां पनसः पनसो यथा ॥
नाराचैर् बहुभिश् छिन्नः शेते दर्यां दरीमुखः । कुमुदस् तु महातेजा निष्कूजन् सायकैर् हतः ॥
अङ्गदो बहुभिश् छिन्नः शरैर् आसाद्य राक्षसैः । पातितो रुधिरोद्गारी क्षितौ निपतितो ऽङ्गदः ॥
हरयो मथिता नागै रथजालैस् तथापरे । शायिता मृदितास् तत्र वायुवेगैर् इवाम्बुदाः ॥
प्रद्रुताश् च परे त्रस्ता हन्यमाना जघन्यतः । अभिद्रुतास् तु रक्षोभिः सिंहैर् इव महाद्विपाः ॥
सागरे पतिताः के चित् के चिद् गगनम् आश्रिताः । ऋक्षा वृक्षान् उपारूढा वानरैस् तु विमिश्रिताः ॥
सागरस्य च तीरेषु शैलेषु च वनेषु च । पिङ्गाक्षास् ते विरूपाक्षैर् बहुभिर् बहवो हताः ॥
एवं तव हतो भर्ता ससैन्यो मम सेनया । क्षतजार्द्रं रजोध्वस्तम् इदं चास्याहृतं शिरः ॥
tat prahastapraṇītena balena mahatā mama | balam asya hataṃ rātrau yatra rāmaḥ sulakṣmaṇaḥ ||
paṭṭasān parighān khaḍgāṃś cakrān daṇḍān mahāyasān | bāṇajālāni śūlāni bhāsvarān kūṭamudgarān ||
yaṣṭīś ca tomarān prāsaṃś cakrāṇi musalāni ca | udyamyodyamya rakṣobhir vānareṣu nipātitāḥ ||
atha suptasya rāmasya prahastena pramāthinā | asaktaṃ kṛtahastena śiraś chinnaṃ mahāsinā ||
vibhīṣaṇaḥ samutpatya nigṛhīto yadṛcchayā | diśaḥ pravrājitaḥ sarvair lakṣmaṇaḥ plavagaiḥ saha ||
sugrīvo grīvayā śete bhagnayā plavagādhipaḥ | nirastahanukaḥ śete hanūmān rākṣasair hataḥ ||
jāmbavān atha jānubhyām utpatan nihato yudhi | paṭṭasair bahubhiś chinno nikṛttaḥ pādapo yathā ||
maindaś ca dvividaś cobhau nihatau vānararṣabhau | niḥśvasantau rudantau ca rudhireṇa samukṣitau ||
asinābhyāhataś chinno madhye ripuniṣūdanaḥ | abhiṣṭanati medinyāṃ panasaḥ panaso yathā ||
nārācair bahubhiś chinnaḥ śete daryāṃ darīmukhaḥ | kumudas tu mahātejā niṣkūjan sāyakair hataḥ ||
aṅgado bahubhiś chinnaḥ śarair āsādya rākṣasaiḥ | pātito rudhirodgārī kṣitau nipatito 'ṅgadaḥ ||
harayo mathitā nāgai rathajālais tathāpare | śāyitā mṛditās tatra vāyuvegair ivāmbudāḥ ||
pradrutāś ca pare trastā hanyamānā jaghanyataḥ | abhidrutās tu rakṣobhiḥ siṃhair iva mahādvipāḥ ||
sāgare patitāḥ ke cit ke cid gaganam āśritāḥ | ṛkṣā vṛkṣān upārūḍhā vānarais tu vimiśritāḥ ||
sāgarasya ca tīreṣu śaileṣu ca vaneṣu ca | piṅgākṣās te virūpākṣair bahubhir bahavo hatāḥ ||
evaṃ tava hato bhartā sasainyo mama senayā | kṣatajārdraṃ rajodhvastam idaṃ cāsyāhṛtaṃ śiraḥ ||
«То войско Рамы, где были он сам и Лакшмана, ночью было разбито моим великим войском, ведомым Прахастой. Боевые топоры, палицы, мечи, диски, железные дубины, сети стрел, копья, сияющие молоты и булавы, посохи, дротики, метательные копья, диски и тяжёлые булавы ракшасы снова и снова поднимали и обрушивали на ванар. Затем Прахаста, сокрушитель с умелой рукой, великим мечом без помех отрубил голову спящему Раме. Вибхишана вскочил, но случайно был схвачен; Лакшмана вместе со всеми ванарами рассеян по сторонам. Владыка ванар Сугрива лежит со сломанной шеей; Хануман лежит убитый ракшасами, с выбитой челюстью. Джамбаван, вскочив на колени, был убит в битве, рассечён многими топорами и срублен, как дерево. Маинда и Двивида, два быка среди ванар, убиты, дышат и плачут, обрызганные кровью. Истребитель врагов Панаса, поражённый мечом и рассечённый посередине, стонет на земле, как хлебное дерево. Даримукха, рассечённый множеством железных стрел, лежит в пещере; а великосияющий Кумуда, крича, убит стрелами. Ангада, настигнутый ракшасами и рассечённый множеством стрел, свален на землю, извергая кровь. Ванары были раздавлены слонами, а другие — множеством колесниц; там они повалены и растоптаны, словно облака порывами ветра. Другие разбежались, испуганные и избиваемые сзади, настигнутые ракшасами, как великие слоны львами. Некоторые упали в океан, некоторые устремились в небо; медведи взобрались на деревья, смешавшись с ванарами. На берегах океана, на горах и в лесах многие рыжеглазые были убиты множеством уродливоглазых. Так твой муж с войском убит моим войском. Вот принесена его голова, влажная от крови и покрытая пылью».
f678a07b7eba · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Ложь Раваны подробна и жестока: он перечисляет смерть каждого близкого Раме героя, чтобы сломать сердце Ситы. Но чрезмерность обмана уже выдаёт его внутреннюю слабость.