समरे युध्यमानानाम् अस्माकं प्रेक्षतां च सः । जघान रुदतीं सीताम् इन्द्रजिद् रावणात्मजः ॥
उद्भ्रान्तचित्तस् तां दृष्ट्वा विषण्णो ऽहम् अरिंदम । तद् अहं भवतो वृत्तं विज्ञापयितुम् आगतः ॥
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवः शोकमूर्छितः । निपपात तदा भूमौ छिन्नमूल इव द्रुमः ॥
तं भूमौ देवसंकाशं पतितं दृश्य राघवम् । अभिपेतुः समुत्पत्य सर्वतः कपिसत्तमाः ॥
असिञ्चन् सलिलैश् चैनं पद्मोत्पलसुगन्धिभिः । प्रदहन्तम् असह्यं च सहसाग्निम् इवोत्थितम् ॥
तं लक्ष्मणो ऽथ बाहुभ्यां परिष्वज्य सुदुःखितः । उवाच रामम् अस्वस्थं वाक्यं हेत्वर्थसंहितम् ॥
samare yudhyamānānām asmākaṃ prekṣatāṃ ca saḥ | jaghāna rudatīṃ sītām indrajid rāvaṇātmajaḥ ||
udbhrāntacittas tāṃ dṛṣṭvā viṣaṇṇo 'ham ariṃdama | tad ahaṃ bhavato vṛttaṃ vijñāpayitum āgataḥ ||
tasya tadvacanaṃ śrutvā rāghavaḥ śokamūrchitaḥ | nipapāta tadā bhūmau chinnamūla iva drumaḥ ||
taṃ bhūmau devasaṃkāśaṃ patitaṃ dṛśya rāghavam | abhipetuḥ samutpatya sarvataḥ kapisattamāḥ ||
asiñcan salilaiś cainaṃ padmotpalasugandhibhiḥ | pradahantam asahyaṃ ca sahasāgnim ivotthitam ||
taṃ lakṣmaṇo 'tha bāhubhyāṃ pariṣvajya suduḥkhitaḥ | uvāca rāmam asvasthaṃ vākyaṃ hetvarthasaṃhitam ||
«Когда мы сражались в битве и смотрели, он убил плачущую Ситу — Индраджит, сын Раваны. Увидев её, я пришёл в смятение и уныние, сокрушитель врагов; поэтому я пришёл сообщить тебе о случившемся». Услышав это слово Ханумана, Рагхава, охваченный обмороком скорби, упал тогда на землю, словно дерево с подрубленным корнем. Лучшие обезьяны, увидев богоподобного Рагхаву упавшим на землю, вскочили и подбежали со всех сторон. Они окропляли его водами, благоухающими лотосами и утпалами; он был словно невыносимый, внезапно поднявшийся огонь, сжигающий всё вокруг. Затем Лакшмана, глубоко скорбя, обнял Раму обеими руками и сказал ему, лишённому покоя, речь, полную доводов и смысла.
bfee33384af3 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Обман Индраджита достигает цели: удар направлен не в тело Рамы, а в Его любовь к Сите. Но рядом с Рамой стоит Лакшмана, и его речь становится попыткой вернуть брата к действию.