Рамаяна
Вибхишана обличает Индраджита перед ньягродхой6.74.17-27
1883 / 2464
Рамаяна · 6.74.17-27
Деванагари

इत्य् उक्तो भ्रातृपुत्रेण प्रत्युवाच विभीषणः । अजानन्न् इव मच्छीलं किं राक्षस विकत्थसे ॥
राक्षसेन्द्रसुतासाधो पारुष्यं त्यज गौरवात् । कुले यद्य् अप्य् अहं जातो रक्षसां क्रूरकर्मणाम् । गुणो ऽयं प्रथमो नॄणां तन् मे शीलम् अराक्षसं ॥
न रमे दारुणेनाहं न चाधर्मेण वै रमे । भ्रात्रा विषमशीलेन कथं भ्राता निरस्यते ॥
परस्वानां च हरणं परदाराभिमर्शनम् । सुहृदाम् अतिशङ्कां च त्रयो दोषाः क्षयावहाः ॥
महर्षीणां वधो घोरः सर्वदेवैश् च विग्रहः । अभिमानश् च कोपश् च वैरित्वं प्रतिकूलता ॥
एते दोषा मम भ्रातुर् जीवितैश्वर्यनाशनाः । गुणान् प्रच्छादयाम् आसुः पर्वतान् इव तोयदाः ॥
दोषैर् एतैः परित्यक्तो मया भ्राता पिता तव । नेयम् अस्ति पुरी लङ्का न च त्वं न च ते पिता ॥
अतिमानी च बालश् च दुर्विनीतश् च राक्षस । बद्धस् त्वं कालपाशेन ब्रूहि मां यद् यद् इच्छसि ॥
अद्य ते व्यसनं प्राप्तं किम् इह त्वं तु वक्ष्यसि । प्रवेष्टुं न त्वया शक्यो न्यग्रोधो राक्षसाधम ॥
धर्षयित्वा तु काकुत्स्थौ न शक्यं जीवितुं त्वया । युध्यस्व नरदेवेन लक्ष्मणेन रणे सह । हतस् त्वं देवता कार्यं करिष्यसि यमक्षये ॥
निदर्शयस्वात्मबलं समुद्यतं; कुरुष्व सर्वायुधसायकव्ययम् । न लक्ष्मणस्यैत्य हि बाणगोचरं; त्वम् अद्य जीवन् सबलो गमिष्यसि ॥

Транслитерация (IAST)

ity ukto bhrātṛputreṇa pratyuvāca vibhīṣaṇaḥ | ajānann iva macchīlaṃ kiṃ rākṣasa vikatthase ||
rākṣasendrasutāsādho pāruṣyaṃ tyaja gauravāt | kule yady apy ahaṃ jāto rakṣasāṃ krūrakarmaṇām | guṇo 'yaṃ prathamo nṝṇāṃ tan me śīlam arākṣasaṃ ||
na rame dāruṇenāhaṃ na cādharmeṇa vai rame | bhrātrā viṣamaśīlena kathaṃ bhrātā nirasyate ||
parasvānāṃ ca haraṇaṃ paradārābhimarśanam | suhṛdām atiśaṅkāṃ ca trayo doṣāḥ kṣayāvahāḥ ||
maharṣīṇāṃ vadho ghoraḥ sarvadevaiś ca vigrahaḥ | abhimānaś ca kopaś ca vairitvaṃ pratikūlatā ||
ete doṣā mama bhrātur jīvitaiśvaryanāśanāḥ | guṇān pracchādayām āsuḥ parvatān iva toyadāḥ ||
doṣair etaiḥ parityakto mayā bhrātā pitā tava | neyam asti purī laṅkā na ca tvaṃ na ca te pitā ||
atimānī ca bālaś ca durvinītaś ca rākṣasa | baddhas tvaṃ kālapāśena brūhi māṃ yad yad icchasi ||
adya te vyasanaṃ prāptaṃ kim iha tvaṃ tu vakṣyasi | praveṣṭuṃ na tvayā śakyo nyagrodho rākṣasādhama ||
dharṣayitvā tu kākutsthau na śakyaṃ jīvituṃ tvayā | yudhyasva naradevena lakṣmaṇena raṇe saha | hatas tvaṃ devatā kāryaṃ kariṣyasi yamakṣaye ||
nidarśayasvātmabalaṃ samudyataṃ; kuruṣva sarvāyudhasāyakavyayam | na lakṣmaṇasyaitya hi bāṇagocaraṃ; tvam adya jīvan sabalo gamiṣyasi ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
इति उक्तः भ्रातृपुत्रेणiti uktaḥ bhrātṛputreṇaтак сказанный сыном брата
प्रत्युवाच विभीषणःpratyuvāca vibhīṣaṇaḥответил Вибхишана
अजानन् इव मच्छीलम्ajānan iva macchīlamбудто не знающий мой нрав
किम् राक्षस विकत्थसेkim rākṣasa vikatthaseзачем, ракшас, хвастаешься
राक्षसेन्द्रसुत असाधोrākṣasendrasuta asādhoсын владыки ракшасов, неправедный
पारुष्यम् त्यज गौरवात्pāruṣyam tyaja gauravātгрубость оставь из уважения
कुले यदि अपि अहम् जातःkule yadi api aham jātaḥв роду хотя я и рождён
रक्षसाम् क्रूरकर्मणाम्rakṣasām krūrakarmaṇāmракшасов жестокодейственных
गुणः अयम् प्रथमः नॄणाम्guṇaḥ ayam prathamaḥ nṝṇāmкачество это первое людей
तत् मे शीलम् अराक्षसम्tat me śīlam arākṣasamпоэтому мой нрав неракшасский
न रमे दारुणेन अहम्na rame dāruṇena ahamне радуюсь жестокому я
न च अधर्मेण वै रमेna ca adharmeṇa vai rameи не радуюсь адхарме же
भ्रात्रा विषमशीलेनbhrātrā viṣamaśīlenaбратом неровного нрава
कथम् भ्राता निरस्यतेkatham bhrātā nirasyateкак брат отвергается
परस्वानाम् च हरणम्parasvānām ca haraṇamи похищение чужого имущества
परदाराभिमर्शनम्paradārābhimarśanamприкосновение к чужим жёнам
सुहृदाम् अतिशङ्काम् चsuhṛdām atiśaṅkām caи чрезмерное подозрение к друзьям
त्रयः दोषाः क्षयावहाःtrayaḥ doṣāḥ kṣayāvahāḥтри порока, несущие гибель
महर्षीणाम् वधः घोरःmaharṣīṇām vadhaḥ ghoraḥубийство великих риши страшное
सर्वदेवैः च विग्रहःsarvadevaiḥ ca vigrahaḥи вражда со всеми богами
अभिमानः च कोपः चabhimānaḥ ca kopaḥ caи гордость, и гнев
वैरित्वम् प्रतिकूलताvairitvam pratikūlatāвраждебность, противление
एते दोषाः मम भ्रातुःete doṣāḥ mama bhrātuḥэти пороки моего брата
जीवितैश्वर्यनाशनाःjīvitaiśvaryanāśanāḥжизнь и владычество губящие
गुणान् प्रच्छादयाम् आसुःguṇān pracchādayām āsuḥкачества скрыли
पर्वतान् इव तोयदाःparvatān iva toyadāḥкак горы облака
दोषैः एतैः परित्यक्तःdoṣaiḥ etaiḥ parityaktaḥиз-за этих пороков оставлен
मया भ्राता पिता तवmayā bhrātā pitā tavaмной брат, твой отец
न इयम् अस्ति पुरी लङ्काna iyam asti purī laṅkāнет этой крепости Ланки
न च त्वम्na ca tvamи нет тебя
न च ते पिताna ca te pitāи нет твоего отца
अतिमानी च बालः चatimānī ca bālaḥ caчрезмерно гордый и незрелый
दुर्विनीतः च राक्षसdurvinītaḥ ca rākṣasaи дурно воспитанный, ракшас
बद्धः त्वम् कालपाशेनbaddhaḥ tvam kālapāśenaсвязан ты петлёй времени
ब्रूहि माम् यत् यत् इच्छसिbrūhi mām yat yat icchasiговори мне что хочешь
अद्य ते व्यसनम् प्राप्तम्adya te vyasanam prāptamсегодня к тебе беда пришла
किम् इह त्वम् तु वक्ष्यसिkim iha tvam tu vakṣyasiчто здесь ты же скажешь
प्रवेष्टुम् न त्वया शक्यःpraveṣṭum na tvayā śakyaḥвойти тобой невозможно
न्यग्रोधः राक्षसाधमnyagrodhaḥ rākṣasādhamaк ньягродхе, худший ракшас
धर्षयित्वा तु काकुत्स्थौdharṣayitvā tu kākutsthauоскорбив же Какутстхов
न शक्यम् जीवितुम् त्वयाna śakyam jīvitum tvayāневозможно жить тебе
युध्यस्व नरदेवेनyudhyasva naradevenaсражайся с царевичем
लक्ष्मणेन रणे सहlakṣmaṇena raṇe sahaс Лакшманой в бою
हतः त्वम् देवता कार्यम्hataḥ tvam devatā kāryamубитый ты дело богов
करिष्यसि यमक्षयेkariṣyasi yamakṣayeсовершишь в обители Ямы
निदर्शयस्व आत्मबलम्nidarśayasva ātmabalamпокажи собственную силу
समुद्यतम्samudyatamподнятую
कुरुष्व सर्वायुधkuruṣva sarvāyudhaсделай всего оружия
सायकव्ययम्sāyakavyayamи стрел расход
न लक्ष्मणस्य एत्यna lakṣmaṇasya etyaне Лакшманы достигнув
हि बाणगोचरम्hi bāṇagocaramведь область стрел
त्वम् अद्य जीवन्tvam adya jīvanты сегодня живым
सबलः गमिष्यसिsabalaḥ gamiṣyasiс войском уйдёшь
Литературный перевод

Так сказанный сыном брата, Вибхишана ответил: «Ты говоришь так, будто не знаешь моего нрава. Зачем хвастаешься, ракшас? Неправедный сын владыки ракшасов, оставь грубость из уважения. Хотя я и рождён в роду жестокодейственных ракшасов, это первое качество людей — мой нрав не ракшасский. Я не радуюсь жестокости и не радуюсь адхарме. Как может брат быть отвергнут братом неровного нрава? Похищение чужого имущества, прикосновение к чужим жёнам и чрезмерное подозрение к друзьям — три порока, несущие гибель. Страшное убийство великих риши, вражда со всеми богами, гордость, гнев, враждебность и противление — эти пороки моего брата, губящие жизнь и владычество, скрыли его качества, как облака скрывают горы. Из-за этих пороков я оставил брата, твоего отца. Уже нет этой крепости Ланки, нет и тебя, нет и твоего отца. Ты чрезмерно горд, незрел и дурно воспитан, ракшас; ты связан петлёй времени, поэтому говори мне что хочешь. Сегодня к тебе пришла беда. Что же ты здесь скажешь? Ты не сможешь войти к ньягродхе, худший из ракшасов. Оскорбив Какутстхов, ты не сможешь жить. Сражайся в бою с царевичем Лакшманой. Когда будешь убит, ты совершишь дело богов в обители Ямы. Покажи свою поднятую силу, израсходуй всё оружие и стрелы: сегодня, войдя в область стрел Лакшманы, ты не уйдёшь живым вместе со своим войском».

Версия

cc8614c88b53 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами