Рамаяна
Сугрива убивает Маходару6.85.1-8
1926 / 2464
Рамаяна · 6.85.1-8
Деванагари

हन्यमाने बले तूर्णम् अन्योन्यं ते महामृधे । सरसीव महाघर्मे सूपक्षीणे बभूवतुः ॥
स्वबलस्य विघातेन विरूपाक्षवधेन च । बभूव द्विगुणं क्रुद्धो रावणो राक्षसाधिपः ॥
प्रक्षीणं तु बलं दृष्ट्वा वध्यमानं वलीमुखैः । बभूवास्य व्यथा युद्धे प्रेक्ष्य दैवविपर्ययम् ॥
उवाच च समीपस्थं महोदरम् अरिंदमम् । अस्मिन् काले महाबाहो जयाशा त्वयि मे स्थिता ॥
जहि शत्रुचमूं वीर दर्शयाद्य पराक्रमम् । भर्तृपिण्डस्य कालो ऽयं निर्वेष्टुं साधु युध्यताम् ॥
एवम् उक्तस् तथेत्य् उक्त्वा राक्षसेन्द्रं महोदरः । प्रविवेशारिसेनां स पतंग इव पावकम् ॥
ततः स कदनं चक्रे वानराणां महाबलः । भर्तृवाक्येन तेजस्वी स्वेन वीर्येण चोदितः ॥
प्रभग्नां समरे दृष्ट्वा वानराणां महाचमूम् । अभिदुद्राव सुग्रीवो महोदरम् अनन्तरम् ॥

Транслитерация (IAST)

hanyamāne bale tūrṇam anyonyaṃ te mahāmṛdhe | sarasīva mahāgharme sūpakṣīṇe babhūvatuḥ ||
svabalasya vighātena virūpākṣavadhena ca | babhūva dviguṇaṃ kruddho rāvaṇo rākṣasādhipaḥ ||
prakṣīṇaṃ tu balaṃ dṛṣṭvā vadhyamānaṃ valīmukhaiḥ | babhūvāsya vyathā yuddhe prekṣya daivaviparyayam ||
uvāca ca samīpasthaṃ mahodaram ariṃdamam | asmin kāle mahābāho jayāśā tvayi me sthitā ||
jahi śatrucamūṃ vīra darśayādya parākramam | bhartṛpiṇḍasya kālo 'yaṃ nirveṣṭuṃ sādhu yudhyatām ||
evam uktas tathety uktvā rākṣasendraṃ mahodaraḥ | praviveśārisenāṃ sa pataṃga iva pāvakam ||
tataḥ sa kadanaṃ cakre vānarāṇāṃ mahābalaḥ | bhartṛvākyena tejasvī svena vīryeṇa coditaḥ ||
prabhagnāṃ samare dṛṣṭvā vānarāṇāṃ mahācamūm | abhidudrāva sugrīvo mahodaram anantaram ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
हन्यमाने बले तूर्णम्hanyamāne bale tūrṇamкогда войско быстро уничтожалось
अन्योन्यम् ते महामृधेanyonyam te mahāmṛdheдруг друга те в великой битве
सरसी इव महाघर्मेsarasī iva mahāgharmeкак два озера в сильную жару
सु उपक्षीणे बभूवतुःsu upakṣīṇe babhūvatuḥсильно истощёнными стали
स्वबलस्य विघातेनsvabalasya vighātenaиз-за поражения своего войска
विरूपाक्षवधेन चvirūpākṣavadhena caи из-за убийства Вирупакши
बभूव द्विगुणम् क्रुद्धःbabhūva dviguṇam kruddhaḥстал вдвойне разгневанным
रावणः राक्षसाधिपःrāvaṇaḥ rākṣasādhipaḥРавана, владыка ракшасов
प्रक्षीणम् तु बलम् दृष्ट्वाprakṣīṇam tu balam dṛṣṭvāистощённое же войско увидев
वध्यमानम् वलीमुखैःvadhyamānam valīmukhaiḥубиваемое обезьянами
बभूव अस्य व्यथा युद्धेbabhūva asya vyathā yuddheстала у него боль в бою
प्रेक्ष्य दैवविपर्ययम्prekṣya daivaviparyayamвидя перемену судьбы
उवाच च समीपस्थम्uvāca ca samīpasthamи сказал стоящему рядом
महोदरम् अरिंदमम्mahodaram ariṃdamamМаходаре, сокрушителю врагов
अस्मिन् काले महाबाहोasmin kāle mahābāhoв это время, могучерукий
जयाशा त्वयि मे स्थिताjayāśā tvayi me sthitāнадежда на победу на тебе у меня стоит
जहि शत्रुचमूम् वीरjahi śatrucamūm vīraубей вражеское войско, герой
दर्शय अद्य पराक्रमम्darśaya adya parākramamпокажи сегодня доблесть
भर्तृपिण्डस्य कालः अयम्bhartṛpiṇḍasya kālaḥ ayamгосподской пищи время это
निर्वेष्टुम् साधु युध्यताम्nirveṣṭum sādhu yudhyatāmотплатить, пусть хорошо сражаются
एवम् उक्तः तथा इति उक्त्वाevam uktaḥ tathā iti uktvāтак сказанный, «так» сказав
राक्षसेन्द्रम् महोदरःrākṣasendram mahodaraḥвладыке ракшасов Маходара
प्रविवेश अरिसेनाम् सःpraviveśa arisenām saḥвошёл во вражеское войско он
पतंगः इव पावकम्pataṃgaḥ iva pāvakamкак мотылёк в огонь
ततः स कदनम् चक्रेtataḥ sa kadanam cakreзатем он истребление совершил
वानराणाम् महाबलःvānarāṇām mahābalaḥванаров, великосильный
भर्तृवाक्येन तेजस्वीbhartṛvākyena tejasvīсловом господина, сияющий
स्वेन वीर्येण चोदितःsvena vīryeṇa coditaḥсвоей доблестью побуждённый
प्रभग्नाम् समरे दृष्ट्वाprabhagnām samare dṛṣṭvāразбитую в бою увидев
वानराणाम् महाचमूम्vānarāṇām mahācamūmванаров великую армию
अभिदुद्राव सुग्रीवःabhidudrāva sugrīvaḥбросился Сугрива
महोदरम् अनन्तरम्mahodaram anantaramна Маходару сразу
Литературный перевод

Когда в великой битве войска быстро уничтожали друг друга, оба они стали сильно истощёнными, словно два озера в сильную жару. Из-за поражения своего войска и убийства Вирупакши Равана, владыка ракшасов, разгневался вдвойне. Увидев, что его войско истощено и убивается обезьянами, он почувствовал боль в бою, видя перемену судьбы. Он сказал стоявшему рядом Маходаре, сокрушителю врагов: «В это время, могучерукий, моя надежда на победу держится на тебе. Убей вражеское войско, герой, и сегодня покажи свою доблесть. Сейчас время отплатить за пищу господина: пусть верные хорошо сражаются». Услышав это, Маходара сказал владыке ракшасов: «Так», и вошёл во вражеское войско, как мотылёк в огонь. Затем великосильный и сияющий Маходара, побуждённый словом господина и собственной доблестью, стал истреблять ванаров. Увидев великую армию ванаров разбитой в бою, Сугрива сразу бросился на Маходару.

Версия

835725dc6148 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами