Рамаяна
Рама встречается с Бхаратой в Нандиграме6.115.26-36
2056 / 2464
Рамаяна · 6.115.26-36
Деванагари

ततो हर्षसमुद्भूतो निस्वनो दिवम् अस्पृशत् । स्त्रीबालयुववृद्धानां रामो ऽयम् इति कीर्तितः ॥
रथकुञ्जरवाजिभ्यस् ते ऽवतीर्य महीं गताः । ददृशुस् तं विमानस्थं नराः सोमम् इवाम्बरे ॥
प्राञ्जलिर् भरतो भूत्वा प्रहृष्टो राघवोन्मुखः । स्वागतेन यथार्थेन ततो रामम् अपूजयत् ॥
मनसा ब्रह्मणा सृष्टे विमाने लक्ष्मणाग्रजः । रराज पृथुदीर्घाक्षो वज्रपाणिर् इवापरः ॥
ततो विमानाग्रगतं भरतो भ्रातरं तदा । ववन्दे प्रणतो रामं मेरुस्थम् इव भास्करम् ॥
आरोपितो विमानं तद् भरतः सत्यविक्रमः । रामम् आसाद्य मुदितः पुनर् एवाभ्यवादयत् ॥
तं समुत्थाप्य काकुत्स्थश् चिरस्याक्षिपथं गतम् । अङ्के भरतम् आरोप्य मुदितः परिषष्वजे ॥
ततो लक्ष्मणम् आसाद्य वैदेहीं च परंतपः । अभ्यवादयत प्रीतो भरतो नाम चाब्रवीत् ॥
सुग्रीवं कैकयी पुत्रो जाम्बवन्तं तथाङ्गदम् । मैन्दं च द्विविदं नीलम् ऋषभं चैव सस्वजे ॥
ते कृत्वा मानुषं रूपं वानराः कामरूपिणः । कुशलं पर्यपृष्हन्त प्रहृष्टा भरतं तदा ॥
विभीषणं च भरतः सान्त्वयन् वाक्यम् अब्रवीत् । दिष्ट्या त्वया सहायेन कृतं कर्म सुदुष्करम् ॥

Транслитерация (IAST)

tato harṣasamudbhūto nisvano divam aspṛśat | strībālayuvavṛddhānāṃ rāmo 'yam iti kīrtitaḥ ||
rathakuñjaravājibhyas te 'vatīrya mahīṃ gatāḥ | dadṛśus taṃ vimānasthaṃ narāḥ somam ivāmbare ||
prāñjalir bharato bhūtvā prahṛṣṭo rāghavonmukhaḥ | svāgatena yathārthena tato rāmam apūjayat ||
manasā brahmaṇā sṛṣṭe vimāne lakṣmaṇāgrajaḥ | rarāja pṛthudīrghākṣo vajrapāṇir ivāparaḥ ||
tato vimānāgragataṃ bharato bhrātaraṃ tadā | vavande praṇato rāmaṃ merustham iva bhāskaram ||
āropito vimānaṃ tad bharataḥ satyavikramaḥ | rāmam āsādya muditaḥ punar evābhyavādayat ||
taṃ samutthāpya kākutsthaś cirasyākṣipathaṃ gatam | aṅke bharatam āropya muditaḥ pariṣaṣvaje ||
tato lakṣmaṇam āsādya vaidehīṃ ca paraṃtapaḥ | abhyavādayata prīto bharato nāma cābravīt ||
sugrīvaṃ kaikayī putro jāmbavantaṃ tathāṅgadam | maindaṃ ca dvividaṃ nīlam ṛṣabhaṃ caiva sasvaje ||
te kṛtvā mānuṣaṃ rūpaṃ vānarāḥ kāmarūpiṇaḥ | kuśalaṃ paryapṛṣhanta prahṛṣṭā bharataṃ tadā ||
vibhīṣaṇaṃ ca bharataḥ sāntvayan vākyam abravīt | diṣṭyā tvayā sahāyena kṛtaṃ karma suduṣkaram ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततः हर्षसमुद्भूतःtataḥ harṣasamudbhūtaḥзатем от радости возникший
निस्वनः दिवम् अस्पृशत्nisvanaḥ divam aspṛśatшум неба коснулся
स्त्रीबालयुववृद्धानाम्strībālayuvavṛddhānāmженщин, детей, юношей и старцев
रामः अयम् इति कीर्तितःrāmaḥ ayam iti kīrtitaḥ«это Рама» так возглашалось
रथकुञ्जरवाजिभ्यःrathakuñjaravājibhyaḥс колесниц, слонов и коней
ते अवतीर्य महीम् गताःte avatīrya mahīm gatāḥони сойдя, на землю ступили
ददृशुः तम् विमानस्थम्dadṛśuḥ tam vimānasthamувидели его, в колеснице стоящего
नराः सोमम् इव अम्बरेnarāḥ somam iva ambareлюди, словно луну в небе
प्राञ्जलिः भरतः भूत्वाprāñjaliḥ bharataḥ bhūtvāсо сложенными ладонями Бхарата став
प्रहृष्टः राघवोन्मुखःprahṛṣṭaḥ rāghavonmukhaḥрадостный, лицом к Рагхаве
स्वागतेन यथार्थेनsvāgatena yathārthenaдолжным приветствием
ततः रामम् अपूजयत्tataḥ rāmam apūjayatзатем Раму почтил
मनसा ब्रह्मणा सृष्टेmanasā brahmaṇā sṛṣṭeумом Брахмой созданной
विमाने लक्ष्मणाग्रजःvimāne lakṣmaṇāgrajaḥв колеснице старший брат Лакшманы
रराज पृथुदीर्घाक्षःrarāja pṛthudīrghākṣaḥсиял широко-длинноокий
वज्रपाणिः इव अपरःvajrapāṇiḥ iva aparaḥсловно другой держащий ваджру
ततः विमानाग्रगतम्tataḥ vimānāgragatamзатем находящегося впереди колесницы
भरतः भ्रातरम् तदाbharataḥ bhrātaram tadāБхарата брата тогда
ववन्दे प्रणतः रामम्vavande praṇataḥ rāmamпоклонился склонённый Раме
मेरुस्थम् इव भास्करम्merustham iva bhāskaramсловно солнцу на Меру
आरोपितः विमानम् तत्āropitaḥ vimānam tatподнятый на ту колесницу
भरतः सत्यविक्रमःbharataḥ satyavikramaḥБхарата истинной доблести
रामम् आसाद्य मुदितःrāmam āsādya muditaḥк Раме подойдя, радостный
पुनः एव अभ्यवादयत्punaḥ eva abhyavādayatснова именно поклонился
तम् समुत्थाप्य काकुत्स्थःtam samutthāpya kākutsthaḥего подняв, Какутстха
चिरस्य अक्षिपथम् गतम्cirasya akṣipatham gatamпосле долгого времени вошедшего в поле зрения
अङ्के भरतम् आरोप्यaṅke bharatam āropyaна колени Бхарату посадив
मुदितः परिषष्वजेmuditaḥ pariṣaṣvajeрадостный обнял
ततः लक्ष्मणम् आसाद्यtataḥ lakṣmaṇam āsādyaзатем к Лакшмане подойдя
वैदेहीम् च परंतपःvaidehīm ca paraṃtapaḥи к Вайдехи, губитель врагов
अभ्यवादयत प्रीतःabhyavādayata prītaḥпоклонился радостный
भरतः नाम च अब्रवीत्bharataḥ nāma ca abravītБхарата имя и сказал
सुग्रीवम् कैकयीपुत्रःsugrīvam kaikayīputraḥСугриву сын Кайкейи
जाम्बवन्तम् तथा अङ्गदम्jāmbavantam tathā aṅgadamДжамбавана также, Ангаду
मैन्दम् च द्विविदम् नीलम्maindam ca dvividam nīlamи Маинду, Двивиду, Нилу
ऋषभम् च एव सस्वजेṛṣabham ca eva sasvajeи Ришабху именно обнял
ते कृत्वा मानुषम् रूपम्te kṛtvā mānuṣam rūpamони, сделав человеческий облик
वानराः कामरूपिणःvānarāḥ kāmarūpiṇaḥобезьяны, способные менять облик
कुशलम् पर्यपृष्हन्तkuśalam paryapṛṣhantaо благополучии расспрашивали
प्रहृष्टाः भरतम् तदाprahṛṣṭāḥ bharatam tadāрадостные Бхарату тогда
विभीषणम् च भरतःvibhīṣaṇam ca bharataḥи Вибхишане Бхарата
सान्त्वयन् वाक्यम् अब्रवीत्sāntvayan vākyam abravītутешая, слово сказал
दिष्ट्या त्वया सहायेनdiṣṭyā tvayā sahāyenaк счастью, тобой помощником
कृतम् कर्म सुदुष्करम्kṛtam karma suduṣkaramсделано дело очень трудное
Литературный перевод

Тогда возникший от радости шум женщин, детей, юношей и старцев коснулся неба: все возглашали: «Это Рама!» Люди сошли с колесниц, слонов и коней, ступили на землю и увидели Раму, стоящего в колеснице, словно луну в небе. Бхарата, сложив ладони и радостно обратив лицо к Рагхаве, почтил Раму должным приветствием. Старший брат Лакшманы, широкоокий, сиял в колеснице, созданной умом Брахмы, словно другой владыка ваджры. Тогда Бхарата поклонился брату Раме, стоявшему впереди колесницы, словно солнцу на Меру. Поднявшись на колесницу и подойдя к Раме, Бхарата истинной доблести радостно поклонился снова. Какутстха поднял Бхарату, которого увидел после долгого времени, посадил к себе на колени и радостно обнял. Затем Бхарата, губитель врагов, с радостью подошёл к Лакшмане и Вайдехи, поклонился им и назвал себя. Сын Кайкейи обнял Сугриву, Джамбавана, Ангаду, Маинду, Двивиду, Нилу и Ришабху. Обезьяны, способные менять облик, приняли человеческую форму и радостно расспрашивали Бхарату о благополучии. Бхарата также обратился к Вибхишане с утешительным словом: «К счастью, с тобой как помощником было совершено это крайне трудное дело».

Версия

c931291e461b · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами